Ауада жанғанда сілтілік металдар Li-ден Cs-ге қарай құрамында оттек көбірек болатын қосылыстар түзеді: Li
2О, Na
2О
2,КО
2 , RbО
2 , CsО
2Натрий переоксидін Na
2О
2 жекелендіргіш тыныс аспаптарында оттекті регенератциялау (жаңғырту) үшін қолданады:2 Na
2О
2 + 2 CО
2 = 2 Nа
2СО
3 + О
2Сілтілік металдардың тұздары (LiF, Li
2СО
3, Li
3РО
4, CsСІО
4 – тен басқалары) суда жақсы ериді.Катионы бойынша гидролиз жүрмейді, LiСІ, RbNО
3 және Cs
2SO
4 тұздарының ерітінділеріндегі орта – бейтарап .Сілтілік металдардың катиондары от жалынын түрлі түстерге бояйды (сапалық анықтау): Li
+-
қоңыр қызыл , Na
+-
сары, K
+, Rb
+, Cs
+- көк күлгін Сілтілік металдардың тұздарын пиротехникада от шашу үшін қолданады . Литиді және оның гидроксидін LiОН сілтілік ток көздарінде қолданады.
ІV.Сабақты бекітуСұрақ-жауап:1.Неліктен сілтілерді мұқият тығыз жабылатын ыдыста сақтайды?2.Кристалдық ас содасы дегеніміз не?3.Сілтілік металдар үшін қандай химиялық қасиеттер тән?
Есептеңдер:1.Егер балқытылған натрий гидроксиді арқылы 6 сағат 40минут бойында күші 5А ток жіберсе , қандай заттар және қандай мөлшерде бөлінеді?2. 400г физиологиялық ерітіндіні құйған кездегі адам организіміне енген тұздың массасын анықтаңдар.3.Сумен 10г натрий амальгамасы әрекеттескен кезде сілті ерітіндісі алынады . осы ерітіндіні бейтараптау үшін 100мл 0,5Н қышқыл ерітіндісі керек болады.Амальгамадағы натрийдің пайыздық мөлшерін анықтаңдар 4. Массасы 2,66г сілтілік металды молекулалық хлордың артық мөлшеріне салады. Алынған қатты затты суда ерітіп , сол ерітіндіге күміс нитраты ерітіндісін артығымен қосады . Осы кезде массасы 2,87г шөгінді тұнбаға түседі. Қандай металл алынған?
V.Үйге тапсырма: §5,3.