А) Жабғу.
В) Атабек.
С) Сюбашы.
Д) Инал.
Е) Күл-еркін.
215. Жабғудың әйелдеріне берілген атақ:
А) Жабғу.
В) Қатын.
С) Сюбашы.
Д) Инал.
Е) Күл-еркін.
216. Оғыздардың әскербасы:
А) Жабғу.
В) Атабек.
С) Сюбашы.
Д) Инал.
Е) Күл-еркін.
217. Жабғудың кеңесшілері:
А) Жабғу.
В) Атабек.
С) Сюбашы.
Д) Инал.
Е) Күл-еркіндер.
§ 13.Қимақ қағанаты (ІХ ғ.соңы - ХІ ғ.басы)
218. Қимақтар Моңғолияның солтүстік-батысын қашан мекендеген?
А) Х ғасырда.
В) VIІ ғасырдың басында.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VII ғасырдың аяғы.
Е) ХІ ғасырдың басы.
219. Орта ғасырда Қазақстанның солтүстік-шығыс, орталық аймағын алып жатқан қағанат:
А) Қимақ
В) Қарахан
С) Қарақытай
Д) Түркеш
Е) Оғыз
220. Қимақтар Алтайдың солтүстік аудандары мен Ертіс өңіріне қашан көшті?
А) Х ғасырда.
В) VI ғасырдың басында.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VII ғасырдың ортасы.
Е) ХІ ғасырдың басы.
221. Қимақтар Батыс Алтайға, Тарбағатай мен Алакөл ойпаты аумағына қашан қоныстанды?
А) 715-716 жылдары.
В) 766-840 жылдары.
С) 706-710 жылдары.
Д) 720-723 жылдары.
Е) 748-750 жылдары.
222. Ұйғыр қағанаты ыдырағаннан кейін құрамындағы тайпалары: эймур, байандур, татар, ланиқаз, ажлар, имек, қыпшақ тайпалары Қимақ бірлестігіне енді:
А) 810 жылы.
В) 766 жылы.
С) 910 жылы.
Д) 665 жылы.
Е) 840 жылы.
223. Қимақ қағанаты қашан құрылды?
А) Х ғасырда.
В) VI ғасырдың ортасында.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VII ғасырдың аяғы.
Е) ХІ ғасырдың басы.
224. Қимақтардың жеріне Қарахан мемлекеті шабуыл жасады:
А) Х ғасырдың екінші жартысы.
В) VI ғасырдың ортасында.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VII ғасырдың аяғы.
Е) ХІ ғасырдың басы.
225. Қимақ шонжарлары ислам дінін қабылдай бастады:
А) Х ғасырда.
В) VIIІ ғасырдың аяғы.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е) ХІ ғасырдың басы.
226. Қимақ қағанаты құлап, орнына Қыпшақ хандығы қашан құрылды:
А) Х ғасырда.
В) VIIІ ғасырдың аяғы.
С)ХІ ғасырдың басы.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е)IХ ғасырдың соңы.
227. Қимақтарда малы аз, көшіп-қонуға мүмкіндіктері жоқтар бір орында отырған. Оларды «жатақтар» деп атаған деп жазған:
А) Ибн Хаукал.
В) Әл-Идриси.
С) Әл-Марвази.
Д) Махмұд Қашғари.
Е) Әл-Жахиз.
228. Қимақ қағанатының территориясы:
А) Солтүстік-шығыс және Орталық Қазақстан.
В) Оңтүстік-шығыс және Батыс Қазақстан.
С) Шығыс Қазақстан.
Д) Орталық Қазақстан.
Е) Батыс Қазақстан.
229. Қимақтардың астанасы:
А) Имақия.
В) Янгикент.
С) Суяб.
Д) Сарайшық.
Е) Қызылаңғар.
230. Қимақтардың екінші астанасы:
А) Ертіс өзеніндегі Имақия қаласы.
В) Янгикент.
С) Суяб.
Д) Алакөл жағасындағы Карантия қаласы.
Е) Қызылаңғар.
231. Қимақтардағы мемлекет билеушісі:
А) Жабғу.
В) Қаған.
С) Сюбашы.
Д) Шад-түтік.
Е) Күл-еркін.
232. Х ғасырдың басында тоғыз-ғұздардың Шығыс Түркістандағы Жамлекес қаласын басып алған тайпа:
А) Оғыздар.
В) Соғдылар.
С) Қимақтар.
Д) Түргештер.
Е) Қарлұқтар.
233. Әл-Идриси «ондағы шеберлер темірден ғажайып әдемі бұйымдар жасайды», - деп қай тайпалар туралы жазған:
А) Қимақтар мен Қарлұқтар
В) Оғыздар мен Қимақтар
С) Қарлұқтар мен Оғыздар
Д) Түріктер мен Оғыздар
Е) Қимақтар мен Қыпшақтар
234. Қимақ қағанатының құлау себебі:
А) Түргештердің шабуылы
В) Оғыздардың басып кіруі
С) Қыпшақ хандарының билік үшін таласы
Д) Қарлұқ шапқыншылығы
Е) Қидандардың жаулап алуы
§ 14.Қыпшақтар
235. «Қыпшақтар даласы» атанған аймақ:
А) Жетісу
В) Оңтүстік Сібір
С) Алтайдан Еділге дейін
Д) Орталық Қазақстан
Е) Қазақстанның оңтүстігі
236. Қыпшақтардың этникалық құрамы қалыптаса бастаған уақыт:
А) ХІ ғасырдың ортасы.
В) VII-VIIІ ғасылар.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е) ХІ ғасырдың басы.
237. Қыпшақ хандығы құрылды:
А) ХІ ғасырдың ортасы.
В) VII-VIIІ ғасылар.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е) ХІ ғасырда.
238. ХІ ғасырдан бастап Қазақстанның Жетісудан басқа жерлерінің барлығы қай мемлекеттің құрамына енді?
А) Найман мемлекеті.
В) Қыпшақ хандығы.
С) Қарахан мемлекеті.
Д) Оғыз мемлекеті.
Е) Қимақ мемлекеті.
239. ХІ ғасырда Қимақ қағанатының жері қай мемлекеттің қолына көшті?
А) Найман мемлекетінің.
В) Қыпшақ хандығының.
С) Қарахан мемлекетінің.
Д) Оғыз мемлекетінің.
Е) Қимақ мемлекетінің.
240. Қыпшақтардың оң қанатының ордасы:
А) Жайық өзені бойындағы Сарайшық
В) Сырдария өзені бойындағы Сығанақ
С) Талас өзені бойындағы Суяб
Д) Іле өзені бойындағы Талғар
Е) Есіл өзені бойындағы Имақия
241. Қыпшақтардың сол қанатының орталығы:
А) Жайық өзені бойындағы Сарайшық
В) Іле өзені бойындағы Талғар
С) Талас өзені бойындағы Суяб
Д) Сырдария өзені бойындағы Сығанақ
Е) Есіл өзені бойындағы Имақия
242. Хорезмшах Мұхаммад пен Қыпшақ хандығы сыр бойындағы қалалар үшін соғысты:
А) ХІІ ғасырдың басы.
В) VII-VIIІ ғасылар.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е) ХІ ғасырда.
243. Қандай жағдай Хорезм мемлекеті мен Қыпшақ хандығының Сыр қалалары үшін бәсекелестігін біржола тоқтатты?
А) Қарақытайлардың шапқыншылығы
В) Моңғолдардың шапқыншылығы
С) Арабтардың шапқыншылығы
Д) Қарахандардың шапқыншылығы
Е) Өзара келіссөз арқылы.
244. ХІІІ ғасырдың басында Қыпшақ хандығын жаулап алды::
А) Қимақтар
В) Моңғолдар
С) Қарлұқтар
Д) Оғыздар
Е) Наймандар
245. «Қаңлылар қыпшақша сөйлейді екен» деп жазған:
А) Г.Рубрук
В) П.Карипини
С) Әл-Омари
Д) Әл-Хорезми
Е) Ибн Баттута
246. Қыпшақ тілінде құлды «яланкуг» деп атаған:
А) Махмұд Қашғари
В) Плано Карипини
С) Әл-Омари
Д) Әл-Хорезми
Е) Ибн Баттута
247. ХІІІ ғасырдың ортасында Қазақстанда болған, қыпшақтардың арба үстіне тігілген үйлерін 10 немесе 22 өгіз тартатынын жазған:
А) Жүсіп Баласағұни.
В) Ибн Хаукал.
С) П.Карипини мен Г.Рубрук
Д) Махмұд Қашғари.
Е) Әл-Идриси.
248. Қыпшақтардың сиыр малын да өсіргендігін жазған:
А) Махмұд Қашғари
В) Плано Карипини
С) Әл-Омари
Д) Әл-Хорезми
Е) Ибн Баттута
249. Қыпшақтардың жер жағдайы мал өсіруге өте қолайлы, мал жейтін шөптің жұғымдылығы сондай, олар малға арпа сияқты жем бермейді. Ал малдың көптігі соншалықты, ондай мал ешбір елде жоқ шығар деп жазған:
А) Ибн Баттута
В) Ибн Хаукал
С) Петахья
Д) Махмұд Қашғари.
Е) Әл-Идриси.
250. «Қыпшақтар аздап бидай, арпа өсіреді, көп өсіретіні – тары, ал тамақтарының негізгі түрі тарыдан жасалады» деп жазған:
А) Махмұд Қашғари
В) Ибн Хаукал
С) Әл-Омари
Д) Әл-Хорезми
Е) Ибн Баттута
251. Ресей жеріне барып орналасқан қыпшақтарды орыс деректерінде қалай атаған?
А) «Половецтер»
В) «Дешті қыпшақ»
С) «Кундар»
Д) «Командар»
Е) «Елбөрі»
252. Дунай бойына орналасқан қыпшақтарды венгрлер қалай атаған?
А) «Половецтер»
В) «Дешті қыпшақ»
С) «Кундар» немесе «командар»
Д) «Барунгар»
Е) «Елбөрі»
§ 15.Қарахан мемлекеті (942-1212 жж.)
253. Жетісу мен Шығыс Түркістанның бір бөлігінде Қарахан мемлекеті қашан құрылды?
А) Х ғасырдың ортасы.
В) VIIІ ғасырдың аяғы.
С) IХ ғасырдың соңы.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е) ХІ ғасырдың басы.
254. Батыс Сібір тайпаларымен көрші қонып, оларға елеулі ықпал еткен қазақ тайпаларының негізгі ұйытқысы:
А) Жалайыр тайпасы
В) Қыпшақ тайпасы
С) Дулат тайпасы
Д) Уақ тайпасы
Е) Найман тайпасы
255. Сатұқ Боғра хан билік құрды:
А) 715-716 жылдары.
В) 915-955 жылдары.
С) 955-960 жылдары.
Д) 830-840 жылдары.
Е) 960-990 жылдары.
256. Мұса хан билік құрды:
А) 715-716 жылдары.
В) 915-955 жылдары.
С) 955-960 жылдары.
Д) 830-840 жылдары.
Е) 960-990 жылдары.
257. Қай жылы Қарахан мемлекеті ислам дінін мемлекеттік дін деп қабылдады?
А) 940 жылы.
В) 766 жылы.
С) 910 жылы.
Д) 960 жылы.
Е) 840 жылы.
258. Әли Арслан хан билік құрды:
А) 815-825 жылдары.
В) 960-990 жылдары.
С) 955-960 жылдары.
Д) 830-840 жылдары.
Е) 960-990 жылдары.
259. Қарахан мемлекетінің негізін қалаушы:
А) Мұса хан.
В) Сатұқ Боғра хан.
С) Әли Арслан хан.
Д) Жүсіп хан.
Е) Махмұд хан.
260. Қарахан мемлекетінде ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады:
А) Әли Арслан хан.
В) Сатұқ Боғра хан.
С) Мұса хан.
Д) Махмұд хан.
Е) Жүсіп хан.
261. Қарахан мемлекетінің құрылуында басты рөл атқарған тайпа:
А) Қимақ тайпасы
В) Қыпшақ тайпасы
С) Қарлұқ тайпасы
Д) Оғыз тайпасы
Е) Найман тайпасы
262. Қарахан мемлекетінің негізгі билеушілері қай тайпадан шықты?
А) Яғма тайпасы
В) Қыпшақ тайпасы
С) Оғыз тайпасы
Д) Уақ тайпасы
Е) Найман тайпасы
263. Қарахан мемлекеті қашан екіге бөлінді:
А) Х ғасырдың 20-жылдары.
В) VIIІ ғасырдың соңында.
С) IХ ғасырдың 40-жылдары.
Д) VI ғасырдың ортасында.
Е) ХІ ғасырдың 40-жылдары.
264. Соғдылар мен түріктердің әдет-ғұрпы, тілі, киім кию салты бір-біріне өте ұқсас екендігін жазған:
А) Жүсіп Баласағұни.
В) Ибн Хаукал.
С) Әл-Марвази.
Д) Махмұд Қашғари.
Е) Әл-Идриси.
265. Қай жылы Қарахан мемлекеті Шығыс және Батыс қағанаттары болып екіге бөлінеді:
А) 940 жылы.
В) 1060 жылы.
С) 1040 жылы.
Д) 960 жылы.
Е) 1141 жылы.
266. Қай жылы Қарахан билігі қарақытайлардың қолына көшті?
А) 1130 жылы.
В) 1060 жылы.
С) 1040 жылы.
Д) 960 жылы.
Е) 1141 жылы.
267. Батыс Қарахан мемлекетінің астанасы:
А) Үзкент
В) Тараз
С) Баласағұн
Д) Янгикент
Е) Хорезм
268. Шығыс Қарахан мемлекетінің астанасы:
А) Үзкент
В) Тараз
С) Баласағұн
Д) Янгикент
Е) Хорезм
269. Түркістан аймағындағы оғыздардың елтірі беретін қойларды өсіретінін жазған:
А) Әл-Бируни
В) Әл-Морвази
С) Ибн-Хаукәл
Д) Махмуд Қашғари
Е) В.В.Бортольд
270. Будда ғимараттарының орны табылған жер:
А) Сығанақ, Испиджаб
В) Отырар, Тараз
С) Ақбешім, Суяб
Д) Тараз, Түркістан
Е) Түркістан, Сығанақ
271. Түріктердің (қарахандардың) жылқы малына ерекше көңіл бөлетінін айтқан ғұлама:
А) М.Қашғари
В) Ж.Баласағұн
С) Рашид ад-Дин
Д) Әл-Идриси
Е) Ибн Хаукәл
272.Яғма тайпасының тотемі:
А) Бөрі
В) Жылқы
С) Бура
Д) Арыстан
Е) Қой
273.Қарахан дәуірінің сәулет ескерткіштері:
А) Қожа Ахмет Йасауи кесенесі
В) Айша-бибі, Бабаджа-қатын кесенелері
С) Сырлытам кесенесі
Д) Ақыртас, Білеулі ғимараттары
Е) Көк кесене, Алаша хан кесенесі
274. Дінбасылар мен діни мекемелердің жер иелігі:
А) Иқта
В) Вақф
С) Харадж
Д) Құшыр
Е) Музари