Материал: Химия пні. Заттар жне оларды асиеттері 7cынып (810 беттер)

13. (35р⁺; 45n⁰)35e ^– атом құрамына сәйкес келетін элемент

A) родий B) селен C) бром D) сынап E) марганец

14. Электронның сипаттамасы

A) таңбасы e ^– B) массасы 0 м.а.б. C) таңбасы e⁺ D) заряды – 1 E) массасы 1 м.а.б.

15. Нейтрон саны бірдей элементтер

A) фтор мен неон B) натрий мен алюминий C) кремний мен фосфор

D) калий мен кальций E) күкірт пен фосфор

16. ₁₉⁴⁰К атомындағы протон мен нейтрон санын анықтаңдар

A) 21 протон B) 21 нейтрон C) 19 протон D) 40 нейтрон E) 19 нейтрон

17. Электрон таңбаланады

A) e ^– B) e⁺ C) e⁰ D) ₀e E) ⁰e

18. Нейтрондар саны анықталатын формула

A) N=Ar+Z B) N= Z-Ar C) N=Z-E D) N=Ar-Z E) N=Z+E

19. Нейтрон саны 2-ге тең сутектің изотобы

A) тритий B) ₁²Н C) дейтерий D) ₁³Н E) протий

2 0. Берілген суретті зерделей отырып, қандай элементтердің атом құрылысы көрсетілгенін анықтаңдар

A) оттек B) күкірт C) көміртек D) азот E) бор
Ауа және оның құрамы /7cынып/ (52-54 беттер)

1. Ауаның құрамында кездесетін газдар (көлемдік үлесі, %-бойынша)

A) азот-78,08; оттек-20,95; инертті газдар-0,94; көміртек (IV) оксиді -0,03

B) азот-78,08; оттек-20,95; инертті газдар-1,30; көміртек (IV) оксиді -0,046

C) азот-75,50; оттек-23,10; инертті газдар-0,94; көміртек (IV) оксиді -0,03

D) азот-75,50; оттек-23,10; инертті газдар-1,30; көміртек (IV) оксиді -0,046

E) азот-78,08; оттек-23,10; инертті газдар-1,30; көміртек (IV) оксиді -0,03

2. Табиғаттағы әртүрлі құбылыстардың нәтижесінде, мысалы, жер сілкінкенде, жанартау атқылағанда, отын жанғанда өндіріс орындарынан ауаға бөлінетін газдар

A) N₂, O₂ B) NO, NO₂ C) CO₂, H₂O D) SO₂, SO₃ E) H₂S

3. Ауаның 4/5 бөлігі азоттан, 1/5 бөлігі (көлем бойынша) оттектен тұратын газдар қоспасы екенін дәлелдеген ғалым

A) Пристли B) Шееле C) Лавуазье D) Кавендиш E) Резерфорд

4. Елімізде қоршаған ортаны қорғау және экологиялық жағдайды жақсарту мақсатында ҚР Үкіметі

қабылдаған бағдарлама

A) «Жасыл өсімдік» B) «Жасыл ел» C) «Жасыл әлем» D) «Көгалдандыру» E) «Жасылдар»

5. Өндіріс шаңы мен зиянды газдардың концентрациясын төмендету үшін

A) ағаштар отырғызылады

B) өндірістер тұрғын үйлерден аулақ орналастырылады

C) қалаларды айналып өтетін жолдар мен жолайрықтар салынады

D) көліктерді түнгі уақытта жүргізеді

E) шөптесін өсімдіктер отырғызылады

6. Газдарды шаң мен тұманнан тазарту үшін ең көп қолданылатыны

A) көпсатылы тазарту аппараттары B) құрғақ шаңтұтқыштар C) жасыл өсімдіктер

D) электрсүзгілер E) циклон аппараттары

7. Әртүрлі жағдайларға байланысты ауаның құрамындағы мөлшері өзгеріп тұратын заттар

A) N₂, O₂ B) NO, NO₂ C) CO₂, H₂O D) SO₂, SO₃ E) H₂S

8. Француз химигі Антуан Лоран Лавуазьенің іске асырған еңбектері

A) «химиялық элемент» ұғымын енгізді B) химиялық элементтердің таңбасын енгізді

C) «химиялық қосылыс» ұғымын енгізді D) ауаның құрамын тәжірибе жүзінде дәлелдеді

E) химиялық элементтердің «валенттілік» ұғымын енгізді

9. Ауаның құрамында кездесетін газдар (массалық үлесі, %-бойынша)

A) азот-78,08; оттек-20,95; инертті газдар-0,94; көміртек (IV) оксиді -0,03

B) азот-78,08; оттек-20,95; инертті газдар-1,30; көміртек (IV) оксиді -0,046

C) азот-75,50; оттек-23,10; инертті газдар-0,94; көміртек (IV) оксиді -0,03

D) азот-75,50; оттек-23,10; инертті газдар-1,30; көміртек (IV) оксиді -0,046

E) азот-78,08; оттек-23,10; инертті газдар-1,30; көміртек (IV) оксиді -0,03

10. Қандай жағдайда ауаның құрамындағы су буының мөлшері көптеу болады?

A) ауа райының суық кезінде B) ауа райының ылғалды кезінде

C) барлық жағдайда да көптеу болады D) ауа райының құрғақ кезінде

E) ауа райының жылы кезінде

11. Әртүрлі газдарды тазартуда қолданылатын аппараттар

A) көпсатылы тазарту аппараттары B) құрғақ шаңтұтқыштар C) жасыл өсімдіктер

D) электрсүзгілер E) циклон аппараттары

12. Ауаның сапалық құрамын мынадай тәжірибемен анықтауға болады: ауамен толтырылған шыны

қалпақ суға төңкеріледі. Темір қасыққа салынған қызыл фосфорды тұтатып, суға төңкерілген

қақпақ астында жақса, су қақпақтың 1/5 бөлігіне дейін көтеріледі. Өйткені

A) фосфордың жануына ауаның құрамындағы азот қана жұмсалады

B) фосфордың жануына ауаның құрамындағы инертті газдар ғана жұмсалады

C) фосфордың жануына ауаның құрамындағы оттек қана жұмсалады

D) фосфордың жануына ауаның құрамындағы көмірқышқыл газы ғана жұмсалады

E) фосфордың жануына ауаның құрамындағы су буы ғана жұмсалады

13. ХІХ ғасырдың соңындағы зерттеулер көрсеткен, оттек пен азоттан басқа ауа құрамына кіретін 5 түрлі газ

A) Не, Хе B) Ne, Ar C) NO, NO₂ D) SO₂, SO₃ E) Kr

14. Бөлінетін газдарды жоғары деңгейде тазарту үшін қолданылатын аппараттар

A) көпсатылы тазарту аппараттары B) құрғақ шаңтұтқыштар C) жасыл өсімдіктер

D) электрсүзгілер E) циклон аппараттары

15. Қандай жағдайда ауаның құрамындағы су буының мөлшері аздау болады?

A) ауа райының суық кезінде B) ауа райының ылғалды кезінде

C) барлық жағдайда да аздау болады D) ауа райының құрғақ кезінде

E) ауа райының жылы кезінде
Жану /7cынып/ (55-57 беттер)

1. Көз қаратпайтын жалынмен ақ түсті түтін түзе жанатын реакция теңдеуі

A) мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

B) көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

C) фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

D) күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

E) темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

2. Оттек бар ыдысқа көмір түйірін салса, ол жалынсыз жанады. Сол ыдысқа әк суының ерітіндісін құйып шайқағанда ерітінді лайланады. Өйткені көмір жанған ыдыста түзіледі

A) күкірт (IV) оксиді B) көміртек (IV) оксиді C) күкірт (VI) оксиді

D) көміртек (ІI) оксиді E) фосфор (V) оксиді

3. Заттардың жылу және жарық бөліп, тотыға жүретін химиялық реакциясы

A) тұтану температурасы B) оксидтену C) тотығу D) жану E) қосылу

4. Заттардың оттекпен әрекеттесу реакциясы

A) оксидтену B) жану C) тұтану температурасы D) қосылу E) тотығу

5. Оттекте қатты қыздырғанда жанбай, баяу тотығып қара түсті оксид түзе жүретін реакция теңдеуі

A) мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

B) көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

C) фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

D) күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

E) темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

6. Оксидтер

A) құрамы екі элементтен тұратын, біреуі металл болып келетін күрделі заттар

B) құрамы екі элементтен тұратын, біреуі бейметалл болып келетін күрделі заттар

C) құрамы екі элементтен тұратын, біреуі көміртек болып келетін күрделі заттар

D) құрамы екі элементтен тұратын, біреуі күкірт болып келетін күрделі заттар

E) құрамы екі элементтен тұратын, біреуі оттек болып келетін күрделі заттар

7. Жылу бөліп жанатын зат немесе заттар қоспасы

A) оксид B) темір C) отын D) ағаш E) жану өнімдері

8. Баяу тотығуға жатады

A) қидың шіруі B) газдың жануы C) ағаштың жануы

D) көмірдің жануы E) тамақтың пісуі

9. Оттек бар ыдысқа түйірін салған кезде жалынсыз жана жүретін реакция теңдеуі

A) мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

B) көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

C) фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

D) күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

E) темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

10. Заттар ауада жанғанда да оксидтер түзеді. Бірақ заттар ауада оттекке қарағанда баяу жанады, өйткені

A) ауа құрамындағы оттектің мөлшері бес еседей көп

B) ауа құрамындағы оттектің мөлшері екі еседей аз

C) ауа құрамындағы оттектің мөлшері екі еседей көп

D) ауа құрамындағы оттектің мөлшері бес еседей аз

E) ауа құрамындағы азоттың мөлшері бес еседей көп

11. Кейбір заттар оттекпен баяу әрекеттесіп, жылу біртіндеп бөледі. Бұл процесс ... деп аталады.

A) баяу тотығу B) құбылыс C) жану D) үдеріс E) өзгеру

12. Қатты отындар

A) мұнай өнімдері B) антрацит C) таскөмір D) шымтезек E) мұнайға серік газдар

13. Жіңішке сымға қадаған сіріңке шиін тұтатып, оттек бар ыдысқа батырғанда шатырлап жарық

ұшқындарын шашып, жалынсыз оксид түзе жүретін реакция теңдеуі

A) мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

B) көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

C) фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

D) күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

E) темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

14. Жалын түзілуінің үш құраушысы

A) отын B) көмірқышқыл газы C) оттек D) су E) жылу

15. Өртті сөндіру үшін атқарылатын әрекеттер

A) температураны төмендету B) жану көзін жою C) температураны арттыру

D) оттектің келуін тоқтату E) ауа үрлеу

16. Сұйық отындар

A) мазут B) шымтезек C) табиғи газ D) бензин E) керосин

17. Алдын ала қыздырылған түйірін оттек бар ыдысқа батырса, көк жалынмен өткір иісті улы газ

түзе жүретін реакция теңдеуі

A) мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

B) көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

C) фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

D) күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

E) темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

18. Көмірді не жанып жатқан ағашты сөндіру үшін су құятын себебі

A) себебі су жанбайды

B) су оларды салқындатады

C) су оларды ұсақтап жібереді

D) жамылғы қызметін атқарады

E) түзілген су буы ауаның келуіне тосқауыл болады

19. Балауыз (парафин) жанғанда түзілетін заттар

A) су B) көміртек (IІ) оксиді C) күкірт (IV) оксиді

D) көміртек (IV) оксиді E) фосфор (V) оксиді

20. Газ тәрізді отындар

A) көмірқышқыл газы B) табиғи газ C) мұнайға серік газдар

D) хлорсутек газы E) өнеркәсіп газдары
Негіздік және қышқылдық оксидтердің түзілуі. /7cынып/

(58-59 беттер)

1. Тұрмыста сөндірілмеген әк деп аталтын затты жиі қолданады. Бұл заттың химиялық атауы кальций оксиді. Сөндірілмеген әкке су қосып сөндіреді, сол кезде әк суы деп аталатын қосылыс алынады. Әк суына фенолфталеин ерітіндісінен тамызатын болсақ онда ол таңқурай түске боялады. Бұл құбылыс әк суының ортасы сілтілік (негіздік) екендігін білдіреді. Сөндірілмеген әк қандай оксидтер тобына жатады?

A) қышқылдық оксид B) екіұдайлы оксид C) бейтарап оксид

D) тұз түзбейтін оксид E) негіздік оксид

2. Фосфорды жаққан кезде түзілген оксидке су қосып үстіне көк лакмус (индикатор) тамызатын

болсақ, көк лакмустың түсі қызылға өзгереді. Түстің өзгеруі қышқыл түзілгендігін білдіреді.

Фосфор оксидінің табиғатын сипаттаңыз.

A) қышқылдық оксид B) екіұдайлы оксид C) бейтарап оксид

D) тұз түзбейтін оксид E) негіздік оксид

3. Кәрлен табақшаға аздап жаңа қыздырылған кальций оксидін (СаО) салып, үстіне су құямыз.

Нәтижесінде жылу бөлініп, борпылдақ ақұнтақ-сөндірілген әк түзіледі. Оны суда ерітіп, ерітіндіге

лакмус индикаторын тамызғанда көгеруі негіз түзілгенін білдіреді. Кальций оксидінің табиғатын

сипаттаңыз.

A) қышқылдық оксид B) екіұдайлы оксид C) бейтарап оксид

D) тұз түзбейтін оксид E) негіздік оксид

4. Негіздік оксидтерді көрсетіңдер

A) N₂O₅ B) CaO C) SO₂ D) K₂O E) CuO

5. N₂O₅, CaO, SO₂, K₂O, CuO, СО₂, Р₂O₅, ВаО, SіO₂, Li₂O, SO₃ қышқылдық оксидтердің санын

анықтаңдар

A) 11 B) 3 C) 6 D) 8 E) 5

6. Қышқылдық оксидтерді көрсетіңдер

A) N₂O₅ B) CaO C) SO₂ D) СО₂ E) CuO

7. N₂O₅, CaO, SO₂, K₂O, CuO, СО₂, Р₂O₅, ВаО, SіO₂, Li₂O, SO₃ негіздік оксидтердің санын

анықтаңдар

A) 5 B) 11 C) 3 D) 6 E) 8

8. Сөндірілмеген әктің формуласы

A) N₂O₅ B) CaO C) SO₂ D) СО₂ E) CuO

9. Металдар жанып

A) қышқыл түзеді B) негіз түзеді C) қышқылдық оксид түзеді

D) тұз түзеді E) негіздік оксид түзеді

10. Бейметалдар жанып түзеді

A) тұздар B) негіздік оксидтер C) қышқылдық оксидтер D) негіздер E) қышқылдар
Табиғи қышқылдар мен сілтілер /7cынып/

(64-66 беттер)

1. Қышқыл және сілті ерітінділері әсерінен түсін өзгертетін заттар

A) ингибиторлар B) тұздар C) еріткіштер D) индикаторлар E) оксидтер

2. Минералды қышқылдар

A) алма қышқылы B) тұз қышқылы C) азот қышқылы

D) аскорбин қышқылы E) күкірт қышқылы

3. Қышқылдылығы жоғары науқастарға антацидтік препараттар беріледі. Олардың әсер ету механизмі асқазан сөлінің қышқылдылығын бейтараптауға негізделген. Антацидтік препараттарға жатады

A) магний оксиді B) калий гидроксиді C) натрий гидроксиді

D) алюминий гидроксиді E) кальций гидроксиді

4. Азот қышқылының формуласы

A) HCl B) HNO₃ C) H₂SO₄ D) H₂CO₃ E) H₃PO₄

5. Сілтілерге жатады

A) магний гидроксиді B) калий гидроксиді C) натрий гидроксиді