Материал: Грегг М. Ферс - Тайный мир рисунка
ïðîòèâîïîëîæíîñòÿ ìè
,
ìàãíåòè÷åñêèìè
ñèëàìè
ïðèòÿ æåíèÿ
è
îòòàëêèâàíèÿ
.
Þíã
ïðèìåíÿ åò
òåðìèí
ýíàíòèîäðîìèÿ
äëÿ
îïèñàíèÿ
äàííîãî
ÿ âëåíèÿ
;
êîíêðåòíî
ýòî
îçíà÷àåò
,
÷òî
«
âñå
ñóùåå
ïåðåõîäèò
â
ñâîþ
ïðîòèâîïîëîæíîñòü
». (
Þíã
, 1971,
CW 6,
ñòð
. 426).
Òåîðèÿ
êîìïåíñàöèè
Òåîðèÿ
êîìïåíñàöèè
Þíãà
áàçèðóåòñÿ
íà
åãî
òåîðèè
ïðîòèâîïîëîæíîñòåé
.
Òåðàïåâòó
íå
ñëåäóåò
íàâÿ çûâàòü
ïàöèåíòó
îïðåäåëåííûé
òèï
ïîâåäåíèÿ
;
îí
ñêîðåå
äîëæåí
ñòðåìèòüñÿ
ñòàòü
ñïóòíèêîì
òîãî
áåññîçíàòåëüíîãî
,
÷òî
åñòü
â
îòäåëüíîé
ëè÷íîñòè
,
è
äâèãàòüñÿ
âìåñòå
ñ
ýòèì
áåññîçíàòåëüíûì
.
Èñõîäÿ
èç
òîãî
,
÷òî
äóøà
–
ýòî
ñàìîðåãóëèðóþùàÿ ñÿ
ñèñòåìà
,
ñïîñîáíàÿ
ðåãóëèðîâàòü
è
ïðèâîäèòü
ñåáÿ
â
ðàâíîâåñèå
ïî
ìåðå
íåîáõîäèìîñòè
,
òåðàïåâò
ñëåäóåò
çà
áåññîçíàòåëüíûì
,
íàáëþäàÿ
åãî
âçàèìîäåéñòâèå
ñ
æèçíüþ
.
Ïî
òåîðèè
êîìïåíñàöèè
Þíãà
,
áåññîçíàòåëüíîå
,
ëèáî
äîïîëíÿ ÿ
,
ëèáî
êîìïåíñèðóÿ
ñîçíàíèå
,
âñåãäà
,
òàêèì
îáðàçîì
,
ñòðåìèòñÿ
ê
ñáàëàíñèðîâàííîñòè
.
Íàì
èçâåñòíî
,
÷òî
ïðîÿ âëåíèÿ
ïàðàïðàêñèè
(
î
íèõ
áîëåå
ïîäðîáíî
ãîâîðèòñÿ
â
Ãëàâå
II)
è
ñíîâèäåíèÿ
êîðíÿ ìè
óõîäÿ ò
â
áåññîçíàòåëüíîå
è
çà÷àñòóþ
íåñîâìåñòèìû
ñ
ñîçíàòåëüíûìè
íàìåðåíèÿ ìè
è
óñòàíîâêàìè
.
Ìû
ìîæåì
ñäåëàòü
âûâîä
,
÷òî
ñíîâèäåíèÿ
,
ðèñóíêè
è
ñëó÷àè
ïàðàïðàêñèè
íåçàâèñèìû
è
ñóùåñòâóþò
ñàìè
ïî
ñåáå
.
Þíã
îïðåäåëÿ åò
ýòî
êàê
«
àâòîíîìíîñòü
áåññîçíàòåëüíîãî
».
Ñîäåðæàíèå
áåññîçíàòåëüíîãî
íå
îáÿ çàíî
áûòü
ëîÿ ëüíûì
ñîçíàòåëüíîìó
ìèðó
.
Îíî
íå
ñëåäóåò
ñîçíàòåëüíîìó
âî
âñåì
,
à
èíîãäà
äàæå
íàõîäèòñÿ
â
ðåçêîì
ïðîòèâîðå÷èè
ñ
íèì
.
Êîãäà
áåññîçíàòåëüíîå
ñîäåðæàíèå
ïåðåñåêàåòñÿ
ñ
ñîçíàòåëüíûì
ìèðîì
,
ìû
ãîâîðèì
,
÷òî
îáà
ìèðà
äîïîëíÿ þò
äðóã
äðóãà
.
Îíè
îáëàäàþò
ñõîäñòâîì
è
ìîãóò
äàæå
îòðàæàòü
îäèí
äðóãîé
.
Îíè
ñîçäàþò
ãàðìîíèþ
.
Êîìïåíñàöèÿ
–
äðóãîé
ïðîöåññ
,
ïîñêîëüêó
îí
ïðåäïîëàãàåò
ïðîòèâîñòîÿ íèå
ñîçíàòåëüíîìó
ìèðó
è
èìååò
óðàâíîâåøèâàþùåå
âëèÿ íèå
íà
ïñèõèêó
.
Î÷åíü
÷àñòî
òåðàïåâòó
âàæíî
èìåòü
ïðåäñòàâëåíèå
î
ñîçíàòåëüíîé
ïîçèöèè
ïàöèåíòà
äëÿ
òîãî
,
÷òîáû
ïîíÿ òü
êîìïåíñèðóþùóþ
ðîëü
áåññîçíàòåëüíîãî
.
Î÷åíü
âàæíî
âûÿ ñíèòü
,
êàêîå
çíà÷åíèå
äëÿ
÷åëîâåêà
èìååò
ïîñëàíèå
,
çàëîæåííîå
â
ñíîâèäåíèè
,
÷òîáû
ñîïðîâîæäàòü
åãî
èëè
åå
íà
ïóòè
,
âåäóùåìó
ê
ìàêñèìàëüíîìó
ðîñòó
ëè÷íîñòè
.
Áëàãîäàðÿ
êîìïåíñèðóþùåé
ôóíêöèè
,
áåññîçíàòåëüíîå
ìîæåò
âûÿ âèòü
êàêèå
-
òî
âàæíûå
ôàêòîðû
,
êîòîðûå
ýòîò
÷åëîâåê
ìîã
áû
ðàññìîòðåòü
,
è
âêëþ÷èòü
â
ñâîþ
æèçíü
.
Â
ñõîæåé
ñèòóàöèè
ñ
ðèñóíêàìè
,
âàæíî
ðàçîáðàòüñÿ
,
êàêóþ
ôóíêöèþ
–
êîìïåíñèðóþùóþ
èëè
êîìïëåìåíòàðíóþ
–
âûïîëíÿ åò
ðèñóíîê
ïî
îòíîøåíèþ
ê
ïñèõèêå
.
Äàëåå
âàæíî
óçíàòü
,
÷òî
ïàöèåíò
ìîæåò
èçâëå÷ü
èç
ýòîé
èíôîðìàöèè
.
Â
êà÷åñòâå
ïðèìåðà
ðàññìîòðèì
ñëó÷àé
ñ
÷åëîâåêîì
,
îáëàäàþùèì
ëåãêèì
õàðàêòåðîì
,
ïðèâåòëèâûì
,
íå
èìåþùèì
÷åòêîé
ýãî
-
èäåíòèôèêà
-
öèè
,
èíîãäà
èñïûòûâàþùèì
ïðèòåñíåíèÿ
è
,
âñëåäñòâèå
ýòîãî
,
âðåìåíàìè
ïðèõîäÿ ùèì
â
ñîñòîÿ íèå
íåîñîçíàííîãî
ðàçäðàæåíèÿ
.
Ýòîò
÷åëîâåê
íèêîãäà
íå
âûêàçûâàåò
ñâîé
ãíåâ
è
ñîõðàíÿ åò
ñïîêîéñòâèå
.
Â
òî
æå
âðåìÿ
,
îí
ðàññêàçûâàåò
î
ñíîâèäåíèÿ õ
,
â
êîòîðûõ
äðóãèå
ïåðñîíàæè
äåðóòñÿ
,
âçðûâàþò
ãðàíàòàìè
è
ïðèáåãàþò
ê
íàñèëèþ
äðóã
íàä
äðóãîì
.
Ýòè
ñíîâèäåíèÿ
âûïîëíÿ þò
êîìïåíñèðóþùóþ
ðîëü
;
îíè
êîìïåíñèðóþò
åãî
âíåøíå
ïàññèâíîå
ñîçíàòåëüíîå
ïîâåäåíèå
è
ïîääåðæèâàþò
åãî
ïñèõèêó
â
óðàâíîâåøåííîì
ñîñòîÿ íèè
,
îáåñïå÷èâàÿ
äâèæåíèå
ýíåðãèè
ãíåâà
.
Äàâàÿ
âûõîä
ñäåðæèâàåìîìó
ãíåâó
,
÷åëîâåê
ïðîÿ âëÿ åò
ñåáÿ
áîëåå
ïîëíî
.
Â
äðóãîì
ñëó÷àå
,
êîãäà
÷åëîâåê
ðàáîòàåò
êîììèâîÿ æåðîì
è
åìó
ïîñòîÿ ííî
ïðèõîäèòñÿ
ïðèñóòñòâîâàòü
íà
âñòðå÷àõ
â
ðàçíûõ
ãîðîäàõ
,
ñîâåðøàòü
ïåðåëåòû
ïî
âñåìó
ìèðó
,
è
îí
âèäèò
ñîí
î
òîì
,
êàê
ñàäèòñÿ
â
ñàìîëåò
,
÷òîáû
êóäà
-
òî
ñîâåðøèòü
ïóòåøåñòâèå
,
òî
â
äàííîì
ñëó÷àå
ñíîâèäåíèå
âûïîëíÿ åò
êîìïëåìåíòàðíóþ
ôóíêöèþ
,
ñîâïàäàÿ
ïî
ñîäåðæàíèþ
ñ
ðåàëüíûì
ìèðîì
ñíîâèäöà
.
Öåëü
àíàëèòè÷åñêîé
ïñèõîëîãèè
–
ðàçîáðàòüñÿ
â
òîì
,
÷òî
æå
ñîîáùàåò
áåññîçíàòåëüíîå
,
è
âûâåñòè
ýòî
â
îáëàñòü
ñîçíàíèÿ
,
äðóãèìè
ñëîâàìè
–
ïîâûñèòü
ñîçíàòåëüíîñòü
âî
âñåõ
ñìûñëàõ
ýòîãî
ñëîâà
.
Öåëåáíàÿ
ðîëü
Ñèìâîëà
Ñèìâîë
èç
îáëàñòè
áåññîçíàòåëüíîãî
âñåãäà
äåéñòâóåò
êàê
êîìïåíñèðóþùèé
èëè
êîìïëåìåíòàðíûé
ýëåìåíò
ïî
îòíîøåíèþ
ê
ñîçíàòåëüíîé
îáëàñòè
ïñèõèêè
â
êîíêðåòíûé
ìîìåíò
æèçíè
.
Åñëè
ñîçíàòåëüíîå
îòíîøåíèå
ÿ âëÿ åòñÿ
îäíîñòîðîííèì
è
òàê
âîâëå÷åíî
â
îäèí
èç
àñïåêòîâ
æèçíè
,
÷òî
ïðè
ýòîì
èñêëþ÷àåò
äðóãèå
,
òî
òîãäà
ýòà
êîìïåíñèðóþùàÿ
ýíåðãèÿ
ïðîÿ âëÿ åòñÿ
â
âèäå
ñèìâîëà
èç
îáëàñòè
áåññîçíàòåëüíîãî
.
Âûòåñíåííûé
àñïåêò
æèçíè
ñòàðàåòñÿ
ïðèâëå÷ü
ê
ñåáå
âíèìàíèå
ñîçíàíèÿ
êîìïåíñèðóþùèì
ñèìâîëîì
,
ïîÿ âëÿ þùèìñÿ
â
ñíîâèäåíèè
,
â
ôàíòàçèè
èëè
ðèñóíêå
,
òåì
ñàìûì
,
ñòèìóëèðóÿ
èçìåíåíèÿ
â
ñîçíàíèè
.
Èãíîðèðóåìûé
àñïåêò
âñåãäà
òåì
èëè
èíûì
ñïîñîáîì
òðåáóåò
âíèìàíèÿ
.
Òàêèì
îáðàçîì
,
ñèìâîë
îáëàäàåò
öåëåáíûì
âîçäåéñòâèåì
,
ñòðåìÿ ñü
ê
ñáàëàíñèðîâàííîñòè
è
öåëîñòíîñòè
ëè÷íîñòè
.
Ñèìâîë
ñîîòíîñèòñÿ
ñ
÷åì
-
òî
ñòîëü
ãëóáîêèì
è
ñëîæíûì
,
÷òî
ñîçíàíèå
,
áóäó÷è
îãðàíè÷åííûì
,
íå
ñïîñîáíî
ìîìåíòàëüíî
ïîñòè÷ü
ýòî
.
Òàêèì
îáðàçîì
,
ñèìâîë
âñåãäà
íåñåò
ýëåìåíò
íåèçâåñòíîãî
è
íåîáúÿ ñíèìîãî
,
÷òî
íåëüçÿ
âûðàçèòü
ñëîâàìè
,
÷àñòî
èìåþùåãî
íóìèíîçíûé
õàðàêòåð
.
Òåì
íå
ìåíåå
,
ñàì
ôàêò
ñóùåñòâîâàíèÿ
ñèìâîëà
ãîâîðèò
íàì
î
òîì
,
÷òî
íà
êàêîì
-
òî
óðîâíå
åñòü
çíà÷åíèå
,
ñòîÿ ùåå
çà
ýòèì
ñèìâîëîì
,
êîòîðîå
èçâåñòíî
èëè
îùóùàåòñÿ
íàìè
.
Â
ýòîì
íàïðÿ æåííîì
îòíîøåíèè
ìåæäó
çíàíèåì
è
íåçíàíèåì
,
ñîçíàíèåì
è
áåññîçíàòåëüíûì
çàêëþ÷åíà
çíà÷èòåëüíàÿ
ïñèõè÷åñêàÿ
ýíåðãèÿ
.
Ñîçíàíèå
àíàëîãè÷íî
ôîêóñèðîâêå
ãëàçà
.
Çîíà
ïåðèôåðèéíîãî
çðåíèÿ
–
ýòî
îáëàñòü
áåññîçíàòåëüíîãî
,
êîòîðîå
òðåáóåòñÿ
ïåðåíåñòè
â
ñîçíàíèå
.
Ñèìâîë
ñëóæèò
òåì
èíñòðóìåíòîì
,
êîòîðûé
ïîçâîëÿ åò
ñôîêóñèðîâàòü
ïåðèôåðèéíîå
çðåíèå
è
ñïîñîáñòâóåò
äâèæåíèþ
ïñèõè÷åñêèõ
ñîäåðæàíèé
ñ
óðîâíåé
áåññîçíàòåëüíîãî
íà
óðîâåíü
ñîçíàíèÿ
.
Ýòà
ñïîñîáíîñòü
ñîçíàòåëüíîãî
îñìûñëåíèÿ
îòëè÷àåò
÷åëîâå÷åñêèõ
ñóùåñòâ
îò
æèâîòíûõ
,
ïîñêîëüêó
áëàãîäàðÿ
ýòîé
ñïîñîáíîñòè
ìû
ìîæåì
ïîíÿ òü
ñàìèõ
ñåáÿ
,
äàæå
ñàìîå
ãëóáèííîå
,
÷òî
åñòü
â
íàñ
,
à
òàêæå
ïðèíèìàòü
ñîçíàòåëüíûå
ðåøåíèÿ
î
ñâîèõ
äåéñòâèÿ õ
è
âûáîðå
íàïðàâëåíèÿ
â
æèçíè
.
Ñèìâîëû
èãðàþò
âàæíóþ
ðîëü
â
îáëàñòè
ðåëèãèè
è
ìèôîëîãèè
.
Êîíå÷íî
æå
,
ñèìâîë
ïðåäñòàâëÿ åò
àñïåêò
ðåëèãèîçíîãî
âåðîâàíèÿ
èëè
ìèôîëîãè÷åñêîãî
ìîòèâà
è
íåñåò
â
ñåáå
ýíåðãèþ
äàííîãî
âåðîâàíèÿ
.
Îí
äàæå
ìîæåò
îáëàäàòü
ñïîñîáíîñòüþ
«
èñöåëÿ òü
âåðîé
»,
åñëè
âåðóþùèé
÷åëîâåê
ñîïðèêîñíåòñÿ
ñ
òîé
ñèëîé
,
êîòîðîé
ñèìâîë
îáëàäàåò
äëÿ
íåãî
.
Àêòèâàöèÿ
äàííîé
ñèëû
è
åñòü
ïðîöåññ
èçëå÷åíèÿ
.
Þíã
ïèñàë
,
÷òî
èìåííî
àðõåòèïû
,
ýòè
óíèâåðñàëüíûå
íàñëåäóåìûå
ïñèõè÷åñêèå
îáðàçû
,
ñîñòàâëÿ þò
è
ñòðóêòóðèðóþò
áåññîçíàòåëüíîå
.
Îá
îáðàçàõ
îí
ïèøåò
ñëåäóþùåå
:
«
ß
íàçûâàþ
îáðàç
èçíà÷àëüíûì
,
åñëè
îí
èìååò
äðåâíþþ
ïðèðîäó
.
ß
ãîâîðþ
î
åãî
äðåâíåé
ïðèðîäå
â
òîì
ñëó÷àå
,
êîãäà
îáðàç
íàõîäèòñÿ
â
ÿ âíîì
ñîãëàñèè
ñ
èçâåñòíûì
ìèôîëîãè÷åñêèì
ìîòèâîì
.
Â
ýòîì
ñëó÷àå
îí
ïðåäñòàâëÿ åò
ìàòåðèàë
,
èçâëå÷åííûé
íåïîñðåäñòâåííî
èç
êîëëåêòèâíîãî
áåññîçíàòåëüíîãî
,
è
óêàçûâàåò
ïðè
ýòîì
áîëåå
íà
êîëëåêòèâíîå
,
÷åì
ëè÷íîå
.
Ëè÷íûé
îáðàç
íå
èìååò
íè
àðõàè÷íîé
ïðèðîäû
,
íè
êîëëåêòèâíîé
çíà÷èìîñòè
,
à
âûðàæàåò
ñîäåðæàíèÿ
ëè÷íîãî
áåññîçíàòåëüíîãî
è
ëè÷íîñòíî
îáóñëîâëåííûå
ñîñòîÿ íèÿ
ñîçíàíèÿ
.
Èçíà÷àëüíûé
îáðàç
,
òàêæå
îáîçíà÷àåìûé
òåðìèíîì
àðõåòèï
,
âñåãäà
ÿ âëÿ åòñÿ
êîëëåêòèâíûì
,
ò
.
å
.
îí
ÿ âëÿ åòñÿ
îáùèì
,
ïî
ìåíüøåé
ìåðå
,
äëÿ
öåëûõ
íàðîäîâ
è
ýïîõ
.
Âåñüìà
âåðîÿ òíî
,
÷òî
ñàìûå
âàæíûå
ìèôîëîãè÷åñêèå
ìîòèâû
ÿ âëÿ þòñÿ
îáùèìè
äëÿ
âñåõ
âðåìåí
è
íàðîäîâ
». (
Þíã
, 1976
CW 6,
ñòð
. 443).
Àðõåòèïû
çàäàþò
ñõåìó
(
ìîäåëü
)
êàê
ïñèõè÷åñêîé
,
òàê
è
ôèçè÷åñêîé
æèçíè
.
Ìèôû
,
ëåãåíäû
,
ñíîâèäåíèÿ
è
ðèñóíêè
–
ýòî
íåêîòîðûå
èç
ñðåäñòâ
,
ïðè
ïîìîùè
êîòîðûõ
àðõåòèïû
«
ïóòåøåñòâóþò
».
Ìèô
ìîæåò
ñîäåðæàòü
óíèâåðñàëüíîå
âåðîâàíèå
,
ïðèñóùåå
âñåì
ðåëèãèÿ ì
.
Ìèôû
æèâóò
,
ïåðåõîäÿ
èç
ïîêîëåíèÿ
â
ïîêîëåíèå
,
êàê
áëàãîäàðÿ
ñâîåé
èñòîðè÷åñêîé
öåííîñòè
,
òàê
è
â
êà÷åñòâå
âîñïèòàòåëüíîãî
ñðåäñòâà
,
ïîìîãàþùåãî
ëþäÿ ì
â
ïîèñêàõ
æèçíåííîãî
ïóòè
.
Âî
ìíîãèõ
ðåëèãèÿ õ
ñîáëþäàåòñÿ
ðèòóàë
,
ñîâåðøàþùèéñÿ
ïðè
èçëîæåíèè
îïðåäåëåííîãî
ñþæåòà
,
òàêèì
îáðàçîì
îáåñïå÷èâàÿ
ïîñëåäîâàòåëÿ ì
ýòîé
ðåëèãèè
ñèñòåìó
âñåîáùåãî
âåðîâàíèÿ
,
èñòîðè÷åñêèé
è
îáðàçîâàòåëüíûé
àñïåêòû
(
Õàðäèíã
, 1961,
ñòð
. 8).
Äàâíî
óæå
íå
äèñêóòèðóåòñÿ
âîïðîñ
,
áûëè
ëè
,
ê
ïðèìåðó
,
Åâàíãåëèÿ
äåéñòâèòåëüíî
íàïèñàíû
Ìàòôååì
,
Ìàðêîì
,
Ëóêîé
è
Èîàííîì
;
íàîáîðîò
,
øèðîêî
ðàñïðîñòðàíåíî
ìíåíèå
,
÷òî
íå
áûëè
.
Òåì
íå
ìåíåå
,
åâàíãåëèå
â
êà÷åñòâå
ïðåäàíèÿ
íåñåò
ðèòóàëüíóþ
íàãðóçêó
â
ðàìêàõ
îáåäíè
.
È
â
íàøè
äíè
,
íàðÿ äó
ñ
äðóãèìè
ìîëèòâàìè
è
÷òåíèÿ ìè
â
õîäå
îáåäíè
,
âîñïðèíèìàåìîé
ïðèõîæàíàìè
,
ñâÿ ùåííèê
ïðîäîëæàåò
÷èòàòü
åâàíãåëèå
.
Îñîáûå
ñëîâà
âûïîëíÿ þò
èñòîðè÷åñêóþ
,
âîñïèòàòåëüíóþ
è
öåëåáíóþ
ôóíêöèþ
,
à
â
êîíòåêñòå
Õðèñòèàíñòâà
èõ
èñêóïèòåëüíàÿ
ñèëà
èãðàåò
îñîáóþ
ðîëü
â
ïðîöåññå
äóõîâíîãî
ðîñòà
è
ðàçâèòèÿ
.
Ñèìâîë
îñâîáîæäàåò
áåññîçíàòåëüíóþ
ïñèõè÷åñêóþ
ýíåðãèþ
è
îáåñïå÷èâàåò
âîçìîæíîñòü
åå
ñâîáîäíîãî
òîêà
íà
åñòåñòâåííûé
óðîâåíü
,
ãäå
ïðîèñõîäèò
òðàíñôîðìàöèÿ
.
Ïðè
óâåëè÷åíèè
îáúåìà
ïåðåìåùàþùåéñÿ
ïñèõè÷åñêîé
ýíåðãèè
,
÷åëîâåê
,
èñïûòûâàþùèé
çàòðóäíåíèÿ
,
ïîëó÷àåò
âîçìîæíîñòü
ïåðåíîñèòü
ýëåìåíòû
áåññîçíàòåëüíîãî
â
ñîçíàíèå
,
ðàáîòàòü
ñ
íèìè
è
,
òàêèì
îáðàçîì
,
ñïðàâëÿ òüñÿ
ñ
ïðîáëåìîé
.
Òåïåðü
óæå
íå
ïðîáëåìà
âëàäååò
äàííûì
÷åëîâåêîì
,
à
îí
êîíòðîëèðóåò
ïðîáëåìó
.
Îíà
ìîæåò
ïðîäîëæàòü
ñóùåñòâîâàòü
,
íî
îñîçíàâàòüñÿ
óæå
ïî
-
íîâîìó
,
à
ýòî
ñóùåñòâåííî
ìåíÿ åò
äåëî
.
Ðèñ
. 8
Â
êà÷åñòâå
ïðèìåðà
ðàññìîòðèì
òî
,
êàê
÷åëîâåê
ìîæåò
íåñòè
ôèçè÷åñêèé
ãðóç
.
Åñëè
íåñòè
ãðóç
â
÷åìîäàíàõ
,
òî
ðóêè
÷åëîâåêà
áóäóò
çàíÿ òû
,
à
åñëè
ïîëîæèòü
åãî
â
ðþêçàê
,
òî
îáå
ðóêè
áóäóò
ñâîáîäíû
è
èìè
ìîæíî
ïîëüçîâàòüñÿ
ïî
íåîáõîäèìîñòè
.
Â
îáîèõ
ñëó÷àÿ õ
÷åëîâåê
íåñåò
ýòîò
ãðóç
,
íî
äåëàåò
ýòî
ïî
-
ðàçíîìó
,
è
ðåçóëüòàòû
îò
ýòîãî
ðàçíûå
.
Êàê
ìû
ìîæåì
àêòèâèðîâàòü
öåëèòåëüíóþ
ñèëó
ñèìâîëà
?
Ïðåæäå
âñåãî
,
íåîáõîäèìî
äîâåñòè
åãî
äî
ñîçíàíèÿ
è
èíèöèèðîâàòü
òîê
ñîåäèíåííîé
ñ
íèì
ýíåðãèè
.
×åì
áîëüøå
âðåìåíè
ïîñâÿ ùàåòñÿ
èññëåäîâàíèþ
ñèìâîëà
,
òåì
áîëüøå
ýíåðãèè
âîâëåêàåòñÿ
â
ýòî
òå÷åíèå
.
Ýòîãî
ìîæíî
äîñòè÷ü
,
ðèñóÿ
ýòîò
ñèìâîë
,
ïóáëèêóÿ
î
íåì
ñòàòüè
,
èëè
âûçûâàÿ
â
ñîçíàíèè
àññîöèàöèè
è
àìïëèôèêàöèè
ýòîãî
ñèìâîëà
.
Ýñòåð
Õàðäèíã
î÷åíü
òî÷íî
îòâå÷àåò
íà
âîïðîñ
êàê
àêòèâèðîâàòü
çàëîæåííóþ
â
ñèìâîëå
ñèëó
,
÷òîáû
äîáèòüñÿ
öåëèòåëüíîãî
ýôôåêòà
:
«
Äëÿ
òîãî
÷òîáû
èñêóïèòåëüíàÿ
èëè
óòåøèòåëüíàÿ
ñóòü
ñèìâîëà
áûëà
áû
èñïîëüçîâàíà
ñ
ìàêñèìàëüíîé
ýôôåêòèâíîñòüþ
,
íåîáõîäèìî
ñîáëþäåíèå
÷åòûðåõ
óñëîâèé
.
Âî
-
ïåðâûõ
,
÷åëîâåê
äîëæåí
áûòü
î÷åíü
ãëóáîêî
îçàáî÷åí
ñâîåé
ïðîáëåìîé
;
âî
-
âòîðûõ
,
îí
äîëæåí
áûë
ïðèëîæèòü
âñå
ñâîè
ñèëû
,
÷òîáû
îñîçíàííî
íàéòè
ïóòü
ðàçðåøåíèÿ
ïðîáëåìû
;
â
-
òðåòüèõ
,
ñàì
ñèìâîë
äîëæåí
âûðàæàòü
ïðîöåññ
æèçíè
áåññîçíàòåëüíîãî
,
àêòèâíî
äåéñòâóþùåãî
â
äàííîì
÷åëîâåêå
è
,
íàêîíåö
,
â
-
÷åòâåðòûõ
,
÷åëîâåê
äîëæåí
óÿ ñíèòü
çíà÷åíèå
äàííîãî
åìó
ñèìâîëà
,
ïîñòè÷ü
íå
òîëüêî
óìîì
,
íî
òàêæå
è
ñåðäöåì
,
è
äåéñòâîâàòü
íà
îñíîâàíèè
ïîëó÷åííîãî
íàñòàâëåíèÿ
».
(
Õàðäèíã
,
1961,
ñòð
. 17).
Ïðîèçâåäåíèÿ
èñêóññòâà
è
ñïîíòàííûå
ðèñóíêè
Ñëåäóåò
îïðåäåëèòü
ðàçíèöó
ìåæäó
ñïîíòàííûìè
ðèñóíêàìè
è
ïðîèçâåäåíèÿ ìè
èñêóññòâà
,
ñîçäàâàåìûìè
âåëèêèìè
ìàñòåðàìè
.
Ñîäåðæàíèå
è
òåõ
,
è
äðóãèõ
èìååò
èñòî÷íèêîì
áëèçêèå
îáëàñòè
áåññîçíàòåëüíîãî
.
Ñïîíòàííûå
ðèñóíêè
ñîäåðæàò
ïðèìèòèâíûé
,
ñûðîé
ìàòåðèàë
,
èçâëå÷åííûé
íåïîñðåäñòâåííî
èç
áåññîçíàòåëüíîãî
,
íå÷òî
íåðàçâèòîå
,
íî
,
òåì
íå
ìåíåå
,
íàïîëíåííîå
áåññîçíàòåëüíûì
ñîäåðæàíèåì
,
òåñíî
ñîåäèíåííûì
ñ
êîìïëåêñàìè
äàííîãî
÷åëîâåêà
.
Âïîëíå
âîçìîæíî
,
òàêèì
ïóòåì
ìîãóò
ðîäèòüñÿ
è
íàñòîÿ ùèå
øåäåâðû
.
Îäíàêî
,
õóäîæíèêè
,
ñîçäàþùèå
ïðîèçâåäåíèÿ
èñêóññòâà
,
èñïîëüçóþò
êàê
ñîçíàòåëüíóþ
,
òàê
è
áåññîçíàòåëüíóþ
îáëàñòè
ñâîåãî
òâîð÷åñêîãî
ïîòåíöèàëà
è
çàêëþ÷åííûé
â
íèõ
ìèð
ïðîòèâîïîëîæíîñòåé
.
Äëÿ
õóäîæíèêà
øåäåâð
ÿ âëÿ åòñÿ
êóëüìèíàöèîííûì
ìîìåíòîì
ñîçíàòåëüíîãî
è
áåññîçíàòåëüíîãî
ðàçâèòèÿ
,
èòîãîì
ìíîãèõ
ëåò
íàáëþäåíèÿ
è
èçó÷åíèÿ
õóäîæåñòâåííîé
òåõíèêè
;
ñïëàâîì
íàêîïëåííîãî
ëè÷íîãî
îïûòà
,
êîòîðûé
ñîçíàíèå
ìîæåò
ïîìíèòü
èëè
íåò
,
âðîæäåííîé
ïñèõîëîãèè
ñàìîãî
õóäîæíèêà
,
à
òàêæå
åãî
ñâÿ çè
ñ
êîëëåêòèâíûì
áåññîçíàòåëüíûì
.
Òàêèì
îáðàçîì
,
øåäåâð
ÿ âëÿ åòñÿ
ïðîÿ âëåíèåì
íå
òîëüêî
äóøè
îòäåëüíîé
ëè÷íîñòè
,
íî
â
ãëóáîêî
áåññîçíàòåëüíîì
ïëàíå
îí
âûñòóïàåò
îò
ëèöà
êîëëåêòèâíîé
ïñèõèêè
.
Êàê
õóäîæíèêà
,
òàê
è
ïàöèåíòà
ê
ñîçäàíèþ
ñïîíòàííûõ
ðèñóíêîâ
ìîæåò
ïîäòàëêèâàòü
âíóòðåííÿ ÿ
ïîòðåáíîñòü
.
×åì
áû
çàíèìàëèñü
Ìèêåëàíäæå
-
ëî
,
Ïèêàññî
èëè
Äàëè
,
åñëè
áû
èì
çàïðåòèëè
ðèñîâàòü
?
Âîçìîæíî
,
îáùåñòâó
ïðèøëîñü
áû
îïðåäåëèòü
èõ
â
ëå÷åáíîå
çàâåäåíèå
.
Õóäîæíèêàì
íåîáõîäèìî
ðèñîâàòü
;
îíè
íå
ìîãóò
íå
çàíèìàòüñÿ
òâîð÷åñòâîì
.
Â
îòíîøåíèè
äðóãèõ
ëþäåé
ñèòóàöèÿ
íè÷åì
íå
îòëè÷àåòñÿ
:
íåìíîãèå
ìîãóò
óäåðæàòüñÿ
,
÷òîáû
íå
ðèñîâàòü
÷òî
-
ëèáî
ìàøèíàëüíî
,
ñèäÿ
íà
ñîâåùàíèè
,
âåäÿ
äîëãèé
òåëåôîííûé
ðàçãîâîð
è
ò
.
ä
.
Õóäîæíèê
÷óâñòâóåò
âíóòðè
ñåáÿ
íåïðåîäîëèìóþ
ïîòðåáíîñòü
òâîðèòü
,
è
åãî
ïðîèçâåäåíèÿ
íåñóò
÷åðòû
èíäèâèäóàëüíîé
ïñèõîëîãèè
õóäîæíèêà
.
Â
òî
âðåìÿ
êàê
äëÿ
õóäîæíèêà
ïðåäñòàâëÿ þò
èíòåðåñ
ýñòåòè÷åñêèé
è
òåõíè÷åñêèé
àñïåêòû
,
à
òàêæå
ýìîöèîíàëüíîå
âîñïðèÿ òèå
ðèñóíêà
èëè
êàðòèíû
,
äëÿ
ñïîíòàííûõ
ðèñóíêîâ
èãðàåò
ðîëü
òîëüêî
òîíàëüíîñòü
âîñïðèÿ òèÿ
,
à
âñå
îñòàëüíîå
íåñóùåñòâåííî
,
ïîñêîëüêó
öåííîñòü
ðèñóíêîâ
çàêëþ÷àåòñÿ
â
ñàìîâûðàæåíèè
ïñèõèêè
êàê
òàêîâîé
.
Åñòåñòâåííî
,
ó
ñîçäàâàåìûõ
íàìè
ñïîíòàííûõ
ðèñóíêîâ
âûðàæåíà
â
áîëüøåé
ñòåïåíè
ýìîöèîíàëüíàÿ
îêðàñêà
,
ïîñêîëüêó
ýñòåòè÷åñêèå
ñîîáðàæåíèÿ
ìåíåå
âàæíû
,
÷åì
ñèëà
àêòèâèðîâàííûõ
ýëåìåíòîâ
áåññîçíàòåëüíîãî
.
Èíòåðåñíî
,
÷òî
,
êîãäà
ïðîôåññèîíàëüíûå
õóäîæíèêè
ñîçäàþò
ñïîíòàííûå
ðèñóíêè
,
òî
çà÷àñòóþ
îíè
îñîçíàþò
òîê
ïîëîæèòåëüíûõ
âíóòðåííèõ
îùóùåíèé
,
ñîïðîâîæäàþùèõ
èõ
ðàáîòó
.
Îíè
êàê
áû
ïðîÿ âëÿ þò
òó
ñâîáîäó
,
êîòîðóþ
íå
èñïûòûâàëè
ãîäàìè
,
èëè
â
íèõ
êàê
áû
ïðîñûïàþòñÿ
âîñïîìèíàíèÿ
îá
èñïîëüçîâàíèè
ñðåäñòâ
,
àññîöèèðóþùèõñÿ
ñ
ïðèÿ òíûìè
÷óâñòâàìè
,
èñïûòàííûìè
ãîäû
íàçàä
.