бар) ауа кіреді. Осы оттектің 22 %-ы өкпеге сіңіріліп, қалғаны сыртқа шығады. Бір рет
тыныстағанда жасөспірім қанша молекула оттекті жұтады?
A) 3,44*1021 B) 34,4*1022 C) 3,44*1020 D) 34,4*1020 E) 3,44*1023
16. Ғылымға «молекула» және «молекулалық салмақ» ұғымдарын енгізген ғалым
A) Д.Менделеев B) А.Авогадро C) Я.Берцелиус D) Ж.Пруст E) М.Ломоносов
17. 0,2 моль пропан (С3Н8) молекуласындағы көміртек пен сутектің атомдарының санын анықтаңдар
A) 3,612*1023 B) 4,816*1023 C) 36,12*1023 D) 1,806*1023 E) 9,632*1023
18. 0,8 моль күкірт қышқылы (Н2SO4) молекуласындағы сутек пен оттек атомдарының санын есептеңдер
A) 4,816*1023 B) 3,612*1023 C) 19,264*1023
D) 9,632*1023 E) 1,806*1023
19. Азот қышқылы (HNO3) молекуласының құрамында 3,612*1023 атом оттек бар екені белгілі. Азот
қышқылының зат мөлшерін есептеңдер
A) 0,2 моль B) 0,5 моль C) 0,6 моль D) 0,3 моль E) 0,8 моль
20. Фосфор қышқылы (H3РO4) молекуласының құрамында 28,896*1023 атом сутек бар екені белгілі.
Фосфор қышқылының зат мөлшерін есептеңдер
A) 2,4 моль B) 1,6 моль C) 0,8 моль D) 4,8 моль E) 3,2 моль
Есеп үлгісі
1. Бөлмеде 1,204*1023 молекула оттек бар. Оттектің зат мөлшерін есептеңдер
Шешуі:
ν(О2)=N(O2)/NA=1,204*1023/6,02*1023 моль – 1 =0,2 моль
Жауабы: ν(О2)=0,2 моль
2. Бір стақанда 15 моль су бар. Стақандағы судың молекула санын есептеңдер
Шешуі:
N(Н2O)= ν(Н2О)*NA=15 моль*6,02*1023 моль – 1 =90,3*1023 (немесе 9,03*1024)
Жауабы: N(Н2O)= 90,3*1023 (немесе 9,03*1024)
Масса, молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс /8 cынып/
(50-52 беттер)
1. Зат мөлшері 2 моль судың массасын табыңдар
A) 36 г B) 18 г C) 3,6 г D) 27 г E) 54 г
2. Массасы 17,6 г көмірқышқыл газы (СО2) неше моль болады?
A) 0,2 моль B) 4 моль C) 1,2 моль D) 0,4 моль E) 2 моль
3. Массасы 160 г затта 1,204*1024 молекула болса, оның молярлық массасы қанша?
A) 32 г/моль B) 80 г/моль C) 64 г/моль D) 8 г/моль E) 40 г/моль
4. Бір шегеде неше моль темір болатынын есептеңдер. Бір шегенің массасы 28 г.
A) 0,2 моль B) 0,6 моль C) 1 моль D) 0,7 моль E) 0,5 моль
5. Дәрілік йодтың спирттегі ерітіндісінде 5 г йод (І2) болады. Бір құтыдағы йодтың молекула санын табыңдар.
A) 1,185*1022 B) 1,185*1021 C) 11,85*1021 D) 1,185*1023 E) 11,85*1020
6. 1 атом йод 131 І изотопының массасы неге тең?
A) 2,176*10 22 г B) 21,76*10 – 23 г C) 2,176*10 24 г D) 2,176*10 – 22 г E) 21,76*10 23 г
7. Таразының сол жақ табақшасында 18,06*1023 мыс атомы бар. Таразыны теңестіру үшін екінші табақшасына қанша грамм күкірт салу қажет?
A) 32 г B) 128 г C) 192 г D) 160 г E) 64 г
8. Массасы 8 г затта 1,204*1023 молекула болса, оның молярлық массасы қанша?
A) 32 г/моль B) 80 г/моль C) 64 г/моль D) 8 г/моль E) 40 г/моль
9. Массалары 10 г сутек және 48 г оттек берілген. Олардың әрекеттесуінен кейін қай зат және қандай мөлшерде артылып қалады?
A) 1 моль сутек B) 0,5 моль оттек C) 2 моль сутек D) 1 моль оттек E) 3 моль сутек
10. Зат мөлшері 5 моль су неше грамм болады?
A) 18 г B) 90 г C) 36 г D) 9 г E) 45 г
11. Көлемі 1 л суда неше молекула бар, ол қанша моль болады?
A) 0,0445 моль B) 2,6875*1023 молекула C) 55,56 моль
D) 2,6875*1022 молекула E) 3,34*1025 молекула
12. Массасы 50 г қанттың (С12Н22О11) құрамында қанша молекула бар?
A) 4,4*1022 B) 0,88*1023 C) 0,22*1023 D) 8,8*1022 E) 0,44*1023
13. Массасы 16 г затта 3,01*1023 молекула болса, оның молярлық массасы қанша?
A) 32 г/моль B) 80 г/моль C) 64 г/моль D) 8 г/моль E) 40 г/моль
14. Мына заттарды 40 г-да болатын зат мөлшерлерінің кему ретіне сәйкес орналастырыңдар:
1. H2SO4 2. NaCl 3. MgO 4. H2O 5. FeS
A) 15234 B) 51432 C) 43251 D) 25143 E) 32514
15. Магнийдің тығыздығы – 1,74 г/см3, күмістікі 10,5 г/см3 болса, көлемі 150 см3 металл
кесектеріндегі олардың зат мөлшерін есептеңдер.
A) 14,358 моль B) 10,875 моль C) 13,458 моль D) 10,578 моль E) 14,583 моль
16. Массаларының қатынасы 3:16-ға тең болатын көміртекпен күкірт қосылысының қарапайым
формуласын құрыңдар. Осы қосылыстың 0,2 молінің массасын, молекула санын есептеңдер.
A) 12,04*1023 молекула B) 76 г C) 15,2 г D) 1,204*1023 молекула E) 152 г
17. Мына заттарды 80 г-да болатын зат мөлшерлерінің өсу ретіне сәйкес орналастырыңдар:
1. H3РO4 2. КCl 3. СаO 4. СО2 5. FeО
A) 32514 B) 51432 C) 43251 D) 25143 E) 12534
18. Магнийдің тығыздығы – 1,74 г/см3, күмістікі 10,5 г/см3 болса, көлемі 450 см3 металл
кесектеріндегі олардың зат мөлшерін есептеңдер.
A) 43,75 моль B) 36,225 моль C) 45,37моль D) 32,625 моль E) 32,256 моль
19. 1 атом магний 25Mg изотопының массасы неге тең?
A) 2,08*10 22 г B) 4,15*10 – 23 г C) 2,08*10 24 г D) 2,08*10 – 23 г E) 0,415*10 –22 г
20. Массаларының қатынасы 7:16-ға тең болатын азотпен оттек қосылысының қарапайым
формуласын құрыңдар. Осы қосылыстың 0,25 молінің массасын, молекула санын есептеңдер.
A) 1,505*1023 молекула B) 23 г C) 11,5 г D) 1,505*1022 молекула E) 115 г
Масса, молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс /8 cынып/
(50-52 беттер)
1. Зат мөлшері 2 моль судың массасын табыңдар
2. Массасы 17,6 г көмірқышқыл газы (СО2) неше моль болады?
3. Массасы 160 г затта 1,204*1024 молекула болса, оның молярлық массасы қанша?
4. Бір шегеде неше моль темір болатынын есептеңдер. Бір шегенің массасы 28 г.
Есеп үлгісі
1. Зат мөлшері 1,2 моль судың массасын табыңдар
Шешуі:
Ar(H)=1; Ar(O)=16
Mr(H2О)=2*1+1*16=2+16=18
M(H2О)=18 г/моль
m(H2О)= ν (H2О)* M(H2О)=1,2 моль*18 г/моль= 21,6 г
Жауабы: m(H2О)= 21,6 г
2. Массасы 22,4 г күкірт (IV) оксиді (SО2) неше моль болады?
Шешуі:
Ar(S)=32; Ar(O)=16
Mr(SО2)=1*32+2*16=32+32=64
M(SО2)=64 г/моль
ν (SО2)= m(SО2)/M(SО2)=22,4 г / 64 г/моль =0,35 моль
Жауабы: ν (SО2)= 0,35 моль
3. Массасы 19,8 г затта 2,709*1023 молекула болса, оның молярлық массасы қанша?
Шешуі:
ν (зат)= N(зат)/ NA=2,709*1023/6,02*1023 моль – 1 =0,45 моль
M(зат)= m(зат)/ ν (зат)=19,8 г/0,45 моль=44 г/моль
Жауабы: M(зат)= 44 г/моль
4. Бір шегеде неше моль темір болатынын есептеңдер. Бір шегенің массасы 1,4 г.
Шешуі:
ν(Ғе)= m(Ғе)/М(Ғе)=1,4 г/56г/моль =0,025 моль
Жауабы: ν(Ғе)= 0,025 моль
Химиялық реакция теңдеулері бойынша есептер шығару /8 cынып/
(53-55 беттер)
1. Массасы 9,2 г натрий хлормен әрекеттескенде қанша натрий хлориді (ас тұзы) түзіледі?
A) 11,7 г B) 234 г C) 58,5 г D) 23,4 г E) 117 г
2. Массасы 72 г көмір жанғанда неше моль көмірқышқыл газы түзіледі?
A) 0,3 моль B) 6 моль C) 4 моль D) 0,6 моль E) 3 моль
3. Реакция нәтижесінде 8 г сутек бөліну үшін қанша мырыш (Zn) тұз қышқылымен әрекеттесуі қажет?
A) 325 г B) 195 г C) 260 г D) 65 г E) 130 г
4. Массасы 44,4 г малахит [Cu(OH)]2CO3 айырылғанда түзілетін мыс оксиді мен көмірқышқыл газының зат мөлшерлері мен массасын есептеңдерю ([Cu(OH)]2CO3→2CuO+ H2О+CO2)
A) 0,4 моль CO2 B) 16 г CuO C) 0,4 моль CuO D) 8,8 г CO2
E) 0,2 моль CuO Ғ) 32 г CuO G) 0,2 моль CO2 H) 17,6 г CO2
5. Заттардың 10 г ыдырауынан бөлінген көмірқышқыл газының зат мөлшерін арту ретімен орналастыр
1. CaCO3→CaO+CО2 2. H2CO3→H2O+CО2
3. MgCO3→MgO+CО2 4. 2NaHCO3→Na2CO3+CO2+H2O
A) 2314 B) 1324 C) 4231 D) 3241 E) 4132
6. Массасы 22,4 г темір артық мөлшердегі хлормен әрекеттескенде түзілетін темір (ІІІ) хлоридінің массасын есептеңдер
A) 65 г B) 32,5 г C) 325 г D) 650 г E) 130 г
7. Реакция нәтижесінде 0,8 моль алюминий оксидін алу үшін оттекпен әрекеттесетін алюминийдің массасын есептеңдер
A) 42,3 г B) 24,3 г C) 32,4 г D) 43,2 г E) 23,4 г
8. Массасы 6,2 г фосфордың жануына қажетті оттектің зат мөлшерін есептеңдер
A) 0,5 моль B) 0,75 моль C) 0,125 моль D) 0,625 моль E) 0,25 моль
9. Зат мөлшері 1,6 моль оттек сутекпен толық әрекеттесті. Түзілген судың зат мөлшерін есептеңдер.
A) 1,6 моль B) 2,4 моль C) 3,2 моль D) 4,0 моль E) 4,8 моль
10. Күкіртсутек оттекте шала жанғанда күкірт түзіледі: 2H2S+O2=2S+2H2O
Реакция нәтижесінде 4 моль күкірт түзілсе, реакцияға оттектің қандай массасы қатысқан?
A) 16 г B) 64 г C) 3,2 г D) 6,4 г E) 32 г
11. Массасы 13 г мырыш сұйытылған тұз қышқылымен әрекеттесті. Түзілген мырыш хлоридінің массасы мен зат мөлшерін есептеңдер.
A) 27,2 г B) 0,4 моль C) 0,2 моль D) 54,4 г E) 0,1 моль
12. Мырыш пен темірдің 40 г қоспасына (қоспадағы мырыштың массалық үлесі 65%) тұз
қышқылымен әсер етті. Түзілген сутектің массасын және зат мөлшерін есептеңдер.
A) 2,6 г B) 0,65 моль C) 2,6 моль D) 1,3 моль E) 1,3 г
13. Темір мен күкірт 7:4 массалық қатынаста әрекеттеседі. Массасы 2,8 кг темір ұнтағымен әрекеттесетін күкірттің массасын есептеңдер.
A) 0,8 кг B) 4,0 кг C) 2,4 кг D) 1,6 кг E) 3,2 кг
14. Массасы 10,8 г алюминий хлормен әрекеттескенде түзілетін алюминий хлоридінің зат мөлшерін есептеңдер
A) 0,4 моль B) 0,6 моль C) 0,2 моль D) 0,5 моль E) 0,3 моль
15. Реакция нәтижесінде 0,4 моль темір (ІІІ) оксидін алу үшін оттекпен әрекеттесетін темірдің массасын есептеңдер
A) 22,4 г B) 16,8 г C) 44,8 г D) 33,6 г E) 48,4 г
16. Массасы 18,6 г фосфордың жануына қажетті оттектің зат мөлшерін есептеңдер
A) 0,5 моль B) 0,75 моль C) 0,125 моль D) 0,625 моль E) 0,25 моль
17. Зат мөлшері 2,4 моль оттек сутекпен толық әрекеттесті. Түзілген судың зат мөлшерін есептеңдер.
A) 1,6 моль B) 2,4 моль C) 3,2 моль D) 4,0 моль E) 4,8 моль
18. Массасы 26 г мырыш сұйытылған тұз қышқылымен әрекеттесті. Түзілген мырыш хлоридінің массасы мен зат мөлшерін есептеңдер.
A) 27,2 г B) 0,4 моль C) 0,2 моль D) 54,4 г E) 0,1 моль
19. Мырыш пен темірдің 80 г қоспасына (қоспадағы мырыштың массалық үлесі 65%) тұз
қышқылымен әсер етті. Түзілген сутектің массасын және зат мөлшерін есептеңдер.
A) 2,6 г B) 0,65 моль C) 2,6 моль D) 1,3 моль E) 1,3 г
20. Темір мен күкірт 9:16 массалық қатынаста әрекеттеседі. Массасы 2,7 кг темір ұнтағымен әрекеттесетін күкірттің массасын есептеңдер.
A) 0,8 кг B) 4,0 кг C) 4,8 кг D) 1,6 кг E) 3,2 кг
Авогадро заңы, молярлық көлем /8 cынып/ (56-61 беттер)
1. Авогадро заңы
A) бірдей жағдайда алынған газдардың тең көлемдерінде массалары бірдей болады
B) бірдей жағдайда алынған газдардың тең молекулаларының көлемдері бірдей болады
C) бірдей жағдайда алынған газдардың тең көлемдерінде зат мөлшерлері бірдей болады
D) бірдей жағдайда алынған газдардың тең көлемдерінде молярлық массалары бірдей болады
E) бірдей жағдайда алынған газдардың тең көлемдерінде молекула сандары бірдей болады
2. Молярлық көлем
A) кез келген газдың 1 молінің қалыпты жағдайда алатын массасы
B) кез келген газдың 1 молінің қалыпты жағдайдағы молекулалар саны
C) кез келген газдың 1 молінің қалыпты жағдайда алатын көлемі
D) кез келген газдың 1 грамының қалыпты жағдайда алатын көлемі
E) кез келген газдың 1 килограмының қалыпты жағдайда алатын көлемі
3. Қалыпты жағдай
A) t°C=0°C B) p=1 атм=103,1 кПа C) t°C=25°C
D) p=1 атм=101,3 кПа E) t°C=20°C
4. Көлемдері 56 л оттегі мен көмірқышқыл газы қалыпты жағдайда өлшенген, олардағы молекулалар санын және массасын есептеңдер.
A) 7,525*1023 B) 110 г C) 15,05*1023 D) 40 г E) 80 г
5. Массасы 8,8 г көмірқышқыл газының қалыпты жағдайда алатын көлемін есептеңдер
A) 4,48 л B) 8,96 л C) 2,24 л D) 6,72 л E) 3,36 л
6. Стандартты жағдай
A) t°C=0°C B) p=1 атм=103,1 кПа C) t°C=25°C D) p=1 атм=101,3 кПа E) t°C=20°C
7. Көлемі 6,72 л оттегінің қалыпты жағдайдағы массасын есептеңдер
A) 14,4 г B) 9,6 г C) 7,2 г D) 19,2 г E) 4,8 г
8. Зат мөлшері 0,5 моль аммиактың көлемі мен молекула санын есептеңдер
A) 5,6 л B) 3,01*1022 C) 11,2 л D) 1,12 л E) 3,01*1023
9. Күкіртті газдың (SO2) молекула саны 3,01*1024, оның көлемін және массасын есептеңдер
A) 112 л B) 32 г C) 33,6 л D)11,2 л E) 320 г
10. Көлемі 1,12 л сутегінің молекула санын есептеңдер
A) 3,01*1023 B) 3,01*1022 C) 6,02*1023 D) 0,301*1023 E) 6,02*1022
11. Аммиактың (қ.ж.) 1 литрінің массасын есептеңдер
A) 0,7859 г B) 0,8579 г C) 0,7589 г D) 0,8597 г E) 0,9578 г
12. Қалыпты жағдайда тығыздығы 1,3393 г/л болатын газдың молярлық массасын есептеңдер
A) 28 г/моль B) 32 г/моль C) 26 г/моль D) 34 г/моль E) 30 г/моль
13. Массасы 4,68 г калий сумен әрекеттескенде бөлінген сутегінің (қ.ж.) көлемін табыңдар.
A) 1,344 л B) 1,12 л C) 0,672 л D) 2,24л E) 3,36 л
14. Көлемі 89,6 л хлордың массасын есептеңдер
A) 355 г B) 142 г C) 71 г D) 284 г E) 213 г
15. Газдың 1 л (қ.ж.) массасы 1,9643 г болса, осы газға сәйкес келетін қосылыстарды анықтаңдар.
A) NO B) CO2 C) C3H6 D) N2O E) C3H8
16. Метанның (СН4) 3,01*1024 молекуласының массасын есептеңдер
A) 8 г B) 32 г C) 80 г D) 64 г E) 16 г
17. Массасы 128 г күкірт (ІV) оксидінің (қ.ж.) көлемі мен молекула санын есептеңдер
A) 12,04*1022 B) 44,8л C) 12,04*1024 D) 22,4 л E) 1,204*1024
18. Газдың 1 л (қ.ж.) массасы 1,25 г болса, осы газға сәйкес келетін қосылыстарды анықтаңдар.
A) CO B) NO C) C2H4 D) N2 E) C2H6
19. Медицинада қолданылатын оттек жастықшасының көлемі 10 л, р(О2)=1,43 г/л болса, оның массасы қанша болғаны?