Материал: Нрслтан аласы кімідігіні

өзекшесінен тұрады. Бірақ тек сүтқоректілер мен адамда нефрон ұзын ирек өзектен тұрады. Ерекше эпителий жасушаларының бір қабатынан түзілген нефрон қабырғасы маңызды қызмет-қан тазартуға қатысады.

Сүзу үдерісі жүретін басты себеп- шумақ капиллярларында жоғарғы қысым болады.

Абсорбция- қандай да бір зат молекулаларының белгілі бір «шекарада» жинақталуы. Реабсорбция- кері сіңіру (сору) үдерісі, яғни нефронға, қан ағымына түскен заттарды кері қайтару үдерісі.

5. 
   Бауменов капсуласы көрсетілген сан:
   
   1. 
      2
      
   2. 
      4
      
   3. 
      1
      
   4. 
      5
      
   5. 
      6
      
6. 
   Ультрасүзу -
   
   1. 
      қанның сұйық бөлігінің плазманың капиллярлар шумағынан нефрон капсуласына түсуі
      
   2. 
      капиллярларға кең артерия арқылы түсіп, тар артерия бойымен шығуы
      
   3. 
      ирек өзекке түскен молекулалардың қанға бармай тұрып шоғырлануы
      
   4. 
      қан ағымына түскен заттардың кері қайтарылуы
      
   5. 
      қанға су мен глюкозаның қайтуы
      
7. 
   Нефронның 3 санымен көрсетілген мүшесі
   
   1. 
      Генле ілмегі
      
   2. 
      дистальді ирек өзек
      
   3. 
      жинақтаушы түтікше
      
   4. 
      проксималды ирек өзек
      
   5. 
      Бауменов капсуласы
      
8. 
   Абсорбция
   
   1. 
      капиллярларға кең артерия арқылы түсіп, тар артерия бойымен шығу
      
   2. 
      ирек өзекке түскен молекулалардың қанға бармай тұрып шоғырлануы
      
   3. 
      кері сіңіру үдерісі
      
   4. 
      қанның сұйық бөлігінің плазманың капиллярлар шумағынан нефрон капсуласына түсуі
      
   5. 
      қандай да бір зат молекулаларының белгілі бір «шекарада» жинақталуы.
      

География

1. 
   ОЭК құрамына кіреді:
   
   1. 
      болат балқыту;
      
   2. 
      тоқыма;
      
   3. 
      темір кенін өндіру;
      
   4. 
      көмір өнеркәсібі;
      
   5. 
      мал шаруашылығы.
      
2. 
   Қазақстан мұнайы тасымалданады:
   
   1. 
      өзен арқылы;
      
   2. 
      құбыр арқылы;
      
   3. 
      ұшақ арқылы;
      
   4. 
      автомобиль арқылы;
      
   5. 
      барлығы дұрыс.
      
3. 
   Қазақстан аумағында дүниежүзілік көмір қорының үлесі …. шоғырланған: A. 3,5%;
   

4. 
   Орталық Қазақстан экономикалық ауданының маманданған саласы?
   
   1. 
      жеңіл өнеркәсіп пен егін шаруашылығы;
      
   2. 
      отын өнеркәсібі мен қара металлургия;
      
   3. 
      тамақ өнеркәсібі мен электр энергетикасы;
      
   4. 
      құрылыс өнеркәсібі мен мал шаруашылығы;
      
   5. 
      ағаш өнеркәсібі мен балық шаруашылығы.
      

ҚАЗАҚСТАН АУМАҒЫНЫҢ ІРІ ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ АУДАНДАРЫ

жазира даласымен, қарлы биік тауларымен, құрғақ климатымен, теңіз деңгейінен төмен жатқан ойыстарымен, күрделі геологиялық құрылысымен, көне географиялық тарихымен, мол табиғат байлығымен өзара ерекшеленетін байтақ елімізді 9 ірі табиғат аймақтарына бөлген.

1. 
   Қазақстанға Шығыс Еуропа жазығының қай аумағы кіреді?
   
   1. 
      Оңтүстік – шығыс;
      
   2. 
      Оңтүстік – батыс;
      
   3. 
      Солтүстік – шығыс;
      
   4. 
      Солтүстік – батыс.
      
   5. 
      Cолтүстік, солтүстік-батыс
      
2. 
   Солтүстік Қазақ жазығының Қазақстандық бөлігі қанша ауданға бөлінеді?
   
   1. 
      2;
      
   2. 
      1;
      
   3. 
      3;
      
   4. 
      4.
      
   5. 
      5.
      
3. 
   Павлодар облысының күңгірт қара қоңыр топырақты ауданын қамтитын жазық?
   
   1. 
      Тобыл – Обаған;
      
   2. 
      Есілдің жазық орманды даласы;
      
   3. 
      Есіл – Ертіс даласы;
      
   4. 
      Ертіс – Құлынды жазығы.
      
   5. 
      Есіл – Құлынды жазығы
      
4. 
   Солтүстік Қазақ жазығының негізгі өзені?
   
   1. 
      Жайық;
      
   2. 
      Жем;
      
   3. 
      Ертіс;
      
   4. 
      Ойыл;
      
   5. 
      Сырдария.
      

ІV нұсқа

Жаһандану дәуірінде ұлттық сананы қалай қалыптастырамыз?

1. 
   Қазір барлық мемлекеттер жаһандану жағдайына бейімделіп күн кешуде. Батыстың өркениетін меңгеру жолында ұлттың төл тарихы мен мәдениетін жоғалту қаупі бар ма? Батыстың білімі, ғылымы, технологиясы біздерге қажет-ақ, бірақ шамадан тыс еліктеу дәстүрлі тәрбиелік, адамгершілік құндылықтардан айырады. Сондықтан жаһандануды әрбір ұлт немесе мемлекет өз болмысына қарай бейімдеп сіңіре алса қауіпсіз болары анық. Біз осы уақытқа дейін ұлттық мәдениет пен тіл, дін мен діл және басқа мәселелер түбегейлі шешілді деп айта алмаймыз.
   
2. 
   Қазақ халқы балаға тәрбие беру ісін қашанда үлкен даналықтың көрінісі деп санаған. Сондықтан ұлттық тәрбиенің ең маңызды шарты – саналы, бәсекеге қабілетті жастарды тәрбиелеу. Талай халықтың дамыған ұлттың жетегінде кетіп, сол ұлтқа сіңіп, жоқ болып кететіні тарихтан аян. Сондықтан да ұлттық болмысымызды сақтап қалу үшін, қоғамда болып жатқан жаңалықтарды ақиқат ретінде қабылдап, озық бөлігін ұлт мәдениетінің ажырамас бөлігіне айналдыра білуіміз керек. Өйткені мұндай жаңалықтарды жастар тез бойына сіңіріп алады. Біздің менталитетімізге еніп жатқан жаңалықтарды ұлттық болмысымызға қарай бағыттап, заман талабына сай әрекет етпесек, тарихи дәстүрлерімізді де жаңғырта алмаймыз.
   
3. 
   Жаһандану үдерісіндегі ұлттық тәрбиеде жастарды қазақ халқының өткен тарихын меңгерту және бүгінгі тарихи кезең аясында бастан кешіріп отырған қоғамдық-психологиялық жағдайдан шығу жолдарын қарастыру секілді екі бағытта тәрбиелеу керек деген пікірдеміз. Өйткені, халықтың мәдениеті мен әдебиеті, салт-дәстүрі, тілі мен ділі, сенімі мен діні дегенде тарихтың сүзгісінен өткен рухани құндылықтарға мән берілуі керек.
   
4. 
   Бүгінгі қазақ ұлты – «Рухани жаңғыру» аясында «Мәңгілік ел» ұлттық идеясы мен қаруланған тәуелсіз ел. Қоғамдағы жастардың таным- түсінігі мүлде басқаша. Олар өздері қалаған ісімен айналысып, еркін әрекет ете алады. Тіпті ұлттың құрамы ала-құла, яғни отбасының құрамы ала-құла болған соң, тілі де біркелкі емес. Кез келген мемлекет дамып, гүлденуі үшін ұрпағы көзі ашық, көкірегі ояу, білімді болуы шарт.
   
5. 
   Рухы мен мәдениеті биік, білімі терең ұлт жаһандану деген алып мұхитта өз келбетін жоғалтпайды. Ондай ұлттың да, мемлекеттің де болашағы жарқын болатыны сөзсіз. Шығыстың ұлы ойшыл ғалымы Әл- Фараби: «Маған жас жеткіншектеріңізді көрсетсеңіз, мен сіздердің болашақтарыңызды айтып берейін», – деген екен. Олай болса ұрпақ тағдырын ұлт тағдыры деп қарап, еліміздің дамуына өз үлесін қосатын азаматтарды тәрбиелеу – бүгінгі күннің өзекті мәселесі.
   

1. 
   Мәтіннің негізгі ойын анықтаңыз.
   
   1. 
      жаңа технологияны қажет ететін ұрпақ тәрбиесі
      
   2. 
      өз құқыын білетін азаматтарды тәрбиелеу
      

4. 
   ұлттық тәрбиені меңгерген жастарды тәрбиелеу
   
5. 
   еркін әрекет ететін, жігерлі жеткіншектер тәрбиесі
   

2. 
   Жаһанданудың қауіпсіз болу шартын көрсетіңіз.
   
   1. 
      батыстың мәдениетін толық меңгеру
      
   2. 
      әр ұлт өз болмысына қарай бейімдеу С) озық технологияны жете үйрену
      

4. 
   өзге елдің мәдениетін, тілін түсіну
   
5. 
   заман талабына сай әрекет ету
   

3. 
   Жаһандану үдерісіндегі ұлттық тұлғада жастарды тәрбиелеудің екі жолының бірін көрсетіңіз.
   
   1. 
      жаһанданудың ерекшелігін түсіндіру
      
   2. 
      түрлі ақпараттарды оқып, қабылдау С) мемлекеттің дамуына жастарды тарту
      

4. 
   қазақ халқының өткен тарихын меңгерту
   
5. 
   қоғамдағы жастардың таным-түсінігіне әсер ету
   

4. 
   Жаһандану үдерісіндегі ұлт келбетін сақтау үшін қажетті фокторды анықтаңыз.
   
   1. 
      жаңа технологиялармен қаруланған ұрпағы болуы қажет
      
   2. 
      халқы жаңашыл, озық тәжірибені қабылдауы керек С) экономикалық сауатты, өз кәсібін меңгеруі шарт
      

4. 
   жастары еркін, батыс мәдениетін қабылдауы керек
   
5. 
   рухы мен мәдениеті биік, білімі терең ұлт болуы қажет
   

5. 
   Мәтін мазмұнына сай ақпарат реттілігін табыңыз.
   

1. 
   Ұрпақ тағдырын ұлт тағдыры ретінде қарайтын жастарды тәрбиелеу
   
2. 
   Ұлттық тәрбиенің маңызды шарты – саналы, қабілетті жастарды тәрбиелеу
   
3. 
   Мемлекет дамып, гүлденуі үшін ұрпағы көзі ашық, білімді болуы шарт.
   
4. 
   Халықтың тарихтың сүзгісінен өткен рухани құндылықтарына мән берілуі керек.
   
5. 
   Жаһандануды әрбір ұлт немесе мемлекет өз болмысына қарай бейімдеп сіңіруі қажет