Материал: Жалпы білім беру йымдарына арналан жалпы білім беретін пндерді, бастауыш, негізгі орта жне жалпы орта білім дегейлеріні тадау курстарыны лгілік оу бадарламаларын бекіту туралы

      5) неке және отбасы құқығы түсінігі. Отбасы мен неке (ерлі-зайыптылық) түсінігі;

      6) әкімшілік құқық түсінігі. Басқару құқығы. Әкімшілік құқық бұзушылық;

      7) қылмыстық құқық түсінігі. Қылмыстық мінез-құлық пен жазаланушылық;

      8) мемлекеттік басқару органдардың конституциялық жүйесі. Жоғарғы билік органдарының негізгі қызмет бағыттары. Мемлекеттік биліктің өкілетті органдары;

      9) меншік құқығы. Қазақстан Республикасындағы меншік түрлері. Меншік құқығына ие болу және тоқтатылуының негізгі жолдары;

      10) еңбек жағдайлары. Жұмыс беруші мен жұмыскердің құқықтары мен міндеттері;

      11) некені қию және тоқтату жолдары. Некеге тұрудың шарттары мен кедергілері. Некені тоқтату мен бұзу;

      12) қылмыс ұғымы. Қылмыстың түрлері мен белгілері. Қылмыстың объектісі, субъектісі. Қылмыстың объективті және субъективті жақтары;

      13) азаматтық құқықтағы міндеттеме мен жауапкершілік. Міндеттемелерді орындамағаны үшін мүліктік жауапкершілік. Міндеттемелерді қамтамасыз ету амалдары;

      14) еңбекті қорғау. Еңбек дауларын шешу жолдары. Жасөспірімдер еңбегінің құқықтық реттелуі;

      15) отбасы мүшелерінің құқықтары мен міндеттері. Бала құқығы;

      16) әкімшілік жауапкершілік. Әкімшілік құқық бұзушылық белгілері мен түрлері. Әкімшілік өндіріп алу түрлері мен оларды қолдану тәртібі;

      17) қылмыстық жауапкершілік. Құқыққа қарсы әрекет үшін қылмыстық жауапкершілік және жаза түрлері. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың субъектілері;

      18) құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам. Құқықтық мемлекеттің түсінігі мен белгілері. Құқықтық мемлекеттің қызметіндегі азаматтық қоғам институттарының маңызы мен рөлі;

      19) тұтынушылар құқығын қорғау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жолдары. Тұтынушылардың өз құқықтарын қорғау құқығы;

      20) еңбек шарты. Еңбек шартының мазмұны;

      21) отбасының қоғамдағы маңыздылығы. Отбасы қатынастарын мемлекеттік қолдау және қорғау;

      22) әкімшілік құқық бұзушылықтың алдын алу. Қоғамдық қатынастарды реттеудегі әкімшілік құқық бұзушылық нормаларының рөлі мен маңызы;

      23) жазалау мен гуманизм мәселесі. Қылмыстық құқықтағы гуманизм қағидаты.

2-параграф. Оқыту мақсаттарының жүйесі

      16. Бағдарламада "оқыту мақсаттары" төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сандар бөлім және бөлімше ретін, төртінші сан бөлімшедегі оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді Мысалы, 9.2.1.2 кодында: "9" – сынып, "2.1." – бөлім мен бөлімшенің, "2" – оқыту мақсатының реттік саны.

      17. Оқу мақсаттарының жүйесі бөлім бойынша берілген:

      1) "Құқық және мемлекет" бөлімі:

Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.1.1 Құқық түсінігі	9. 1. 1. 1 әлеуметтік нормалар жүйесінде құқықтың ұғымы мен рөлін түсіндіру
9.1.2 Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам	9. 1. 2. 1 құқықтық мемлекеттің ерекшелігі мен маңызын анықтау
	9. 1. 2. 2 азаматтық қоғам институттарының рөлі мен маңызын анықтау

      2) "Конституциялық құқық" бөлімі:

Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.2.1 Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтары	9. 2. 1. 1 конституциялық құрылыс негіздерін түсіндіру
	9. 2. 1. 2 Қазақстан Республикасы Конституциясын талдау арқылы адамның және азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтары мен міндеттерін анықтау
9.2.2 Мемлекеттік органдардың конституциялық жүйесі	9. 2. 2. 1 Конституция негізінде мемлекеттік органдардың қызметтерін анықтап, салыстыру
	9. 2. 2. 2 мемлекеттік органдардың құрылуында сайлаудың маңызы мен рөлін анықтау

      3) "Азаматтық құқық" бөлімі:

Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.3.1 Азаматтық құқық түсінігі	9. 3. 1. 1 азаматтық құқық ұғымы мен қағидаларын түсіндіру
9.3.2 Меншік құқығы	9. 3. 2. 1 меншік түрлерін анықтау
	9. 3. 2. 2 меншік құқығына ие болудың және тоқтатылудың жолдарын, құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы анықтау
9.3.3 Азаматтық құқықтағы міндеттеме мен жауапкершілік	9. 3. 3. 1 азаматтық құқықтағы міндеттемелерді талдап, жауапкершіліктерін анықтау
9.3.4 Тұтынушылар құқығын қорғау	9. 3. 4. 1 тұтынушылардың құқықтарын қорғау жолдарын ұсыну

      4) "Еңбек құқығы" бөлімі:

Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.4.1 Еңбек құқығы түсінігі	9. 4. 1. 1 еңбек құқығы ұғымын түсіндіру
9.4.2 Еңбек жағдайлары	9. 4. 2. 1 Қазақстан Республикасының еңбек кодексі баптарының негізінде еңбек жағдайларын анықтау
	9. 4. 2. 2 құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы жұмыс беруші мен жұмысшының құқықтары мен міндеттерін түсіндіреді
9.4.3 Еңбекті қорғау	9. 4. 3. 1 кәмелетке толмағандардың еңбегіне қатысты құқықтық нормаларды талдау
	9. 4. 3. 2 құқықтық нормативтік актілерге сүйеніп еңбек дауларын шешу жолдарын ұсыну
9.4.4 Еңбек шарты	9. 4. 4. 1 құқықтық жағдаяттарды талдап еңбек шартының мазмұнын ашу
5) "Отбасы құқығы" бөлімі
Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.5.1 Неке және отбасы құқығы түсінігі	9. 5. 1. 1 неке және отбасы ұғымдарын түсіндіру
9.5.2 Некені қию және тоқтату жолдары	9. 5. 2. 1 некені қию және тоқтатылу шарттарын анықтау
9.5.3. Отбасы мүшелерінің құқығы мен міндеттері	9. 5. 3. 1 отбасы мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін анықтау
	9. 5. 3. 2 құқықтық актілерге сүйене отырып, қоғам мен отбасындағы балалар құқығын талдау
9.5.4 Отбасының қоғамдағы маңыздылығы	9. 5. 4. 1 отбасының қоғамдағы маңыздылығын бағалау

      6) "Әкімшілік құқық" бөлімі:

Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.6.1 Әкімшілік құқық түсінігі	9. 6. 1. 1 әкімшілік құқық ұғымын түсіндіру
9.6.2 Әкімшілік жауапкершілік	9. 6. 2. 1 әкімшілік құқық бұзушылықтың түрлері мен белгілерін анықтау
	9. 6. 2. 2 құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы әкімшілік жауапкершілік түрлерін және оларды қолдану тәртібін түсіндіру
9.6.3 Әкімшілік құқық бұзушылықтың алдын алу	9. 6. 3. 1 әкімшілік құқықтық нормалардың маңызына баға беру

      7) "Қылмыстық құқық" бөлімі:

Білім алушылар:
Бөлімше	9-сынып
9.7.1 Қылмыстық құқық түсінігі	9. 7. 1. 1 қылмыстық құқық ұғымын түсіндіру
9.7.2 Қылмыс ұғымы	9. 7. 2. 1 қылмыстың белгілері мен түрлерін ажырату
9.7.3 Қылмыстық жауапкершілік	9. 7. 3. 1 құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы қылмыстық жауаптылықты және жаза түрлерін анықтау
	9. 7. 3. 2 сыбайлас жемқорлықпен күреске бағытталған құқықтық актілерді талдау
9.7.4 Жазалау және гуманизм мәселесі	9. 7. 4. 1 қылмыстық құқықтағы гуманизм қағидасына баға беру

      18. -тоқсандағы бөлімдер және бөлім ішіндегі тақырыптар бойынша сағат сандарын бөлу мұғалімнің еркіне қалдырылады.

      19. Осы оқу бағдарламасы негізгі орта білім беру деңгейінің 9-сыныбына арналған "Құқық негіздері" оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұзақ мерзімді жоспарына сәйкес іске асырылады.

      20. Ұзақ мерзімді жоспардағы тақырыптар білім алушылардың ойлау қабілетін белсендіретін және олардың сын тұрғысынан ойлау, проблемалық сұрақ қою, өздігінен талдау жасау дағдыларын дамытуға мүмкіндік беретін проблемалық сұрақтар түрінде құрастырылған.

3-параграф. Негізгі орта білім беру деңгейінің 9-сыныбына арналған "Құқық негіздері" оқу пәні бойынша үлгілік оқу іске асыру жөніндегі ұзақ мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі	Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспар бөлімінің мазмұны	Оқыту мақсаттары. Білім алушылар тиісті:
1-тоқсан
Құқық түсінігі	Құқық дегеніміз не және ол қоғамдық қатынастарға қалай әсер етеді?	9. 1. 1. 1 әлеуметтік нормалар жүйесіндегі құқық ұғымы мен ролін түсіндіру
Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтары	Қазақстан Республикасында адам мен азаматтың қандай құқықтары мен міндеттері бар?	9. 2. 1. 2 Қазақстан Республикасы Конституциясын талдау арқылы адамның және азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтары мен міндеттерін анықтау
	Неліктен Қазақстан өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде жариялайды?	9. 2. 1. 1 конституциялық құрылым негіздерін түсіндіру
Азаматтық құқық түсінігі	Азаматтық құқық қоғамдық қатынастарды қалай реттейді	9. 3. 1. 1 азаматтық құқық ұғымы мен қағидаларын түсіндіру
Еңбек құқығы түсінігі	ҚР Конституциясының 24-ші бабы нені көздейді?	9. 4. 1. 1 еңбек құқығы ұғымын түсіндіру
Неке және отбасы құқығы түсінігі	Заңнамада отбасы қалай қорғалған?	9. 5. 1. 1 неке және отбасы ұғымдарын түсіндіру
Әкімшілік құқық түсінігі	Әкімшілік құқық қандай қоғамдық қатынастарды реттейді?	9. 6. 1. 1 әкімшілік құқық ұғымын түсіндіру
Қылмыстық құқық түсінігі	Қылмыстық құқықтың басқа құқық салаларынан ерекшелігі неде?	9. 7. 1. 1 қылмыстық құқық ұғымын түсіндіру
2-тоқсан
Мемлекеттік органдардың конституциялық құрылысы	Мемлекеттік органдардың қызметі қандай?	9. 2. 2. 1 Конституция негізінде мемлекеттік органдардың қызметтерін анықтап, салыстыру
	Мемлекеттік органдардың құрылуында сайлаудың маңызы мен рөлі қандай?	9. 2. 2. 2 мемлекеттік органдардың құрылуындағы сайлаудың маңызы мен ролін анықтау
Меншік құқығы	Қалай меншік иесі бола аламыз?	9. 3. 2. 1 меншік түрлерін анықтау; 9. 3. 2. 2 меншік құқығына ие болудың және тоқтатылудың жолдарын, құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы анықтау
Еңбек жағдайлары	Заңнамамен еңбек жағдайлары қалай реттеледі?	9. 4. 2. 1 ҚР еңбек кодексінің баптарының негізінде еңбек жағдайларын анықтау; 9. 4. 2. 2 құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы жұмыс беруші мен жұмысшының құқықтары мен міндеттерін түсіндіру
Некені қию және тоқтату жолдары	Неке қандай жағдайда қиылады және тоқтатылады?	9. 5. 2. 1 некені қию және тоқтатылу шарттарын анықтау
Қылмыс ұғымы	Қандай әрекет қылмыс деп танылады?	9. 7. 2. 1 қылмыстың белгілері мен түрлерін ажырату
3-тоқсан
Азаматтық құқықтағы міндеттеме мен жауапкершілік	Азаматтық-құқықтық міндеттемелер қандай жауапкершіліктерді туындатады?	9. 3. 3. 1 азаматтық құқықтағы міндеттемелерді талдап, жауапкершіліктерін анықтау
Еңбекті қорғау	Еңбек даулары қалай шешіледі?	9. 4. 3. 2 құқықтық нормативтік актілерге сүйене отырып, еңбек дауларын шешу жолдарын ұсыну
	Кәмелетке толмағандардың еңбегі заңнамамен қалай қорғалады?	9. 4. 3. 1 кәмелетке толмағандардың еңбегіне қатысты құқық нормаларын талдау
Отбасы мүшелерінің құқығы мен міндеттері	Отбасы мүшелерінің құқықтық мәртебесі қандай?	9. 5. 3. 1 отбасы мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін анықтау
	Бала құқығы қалай қорғалады?	9. 5. 3. 2 құқықтық актілерге сүйеніп қоғам мен отбасындағы балалар құқығын талдау
Әкімшілік жауапкершілік	Қандай жағдайларда әкімшілік жауапкершілік туындайды?	9. 6. 2. 1 әкімшілік құқық бұзушылықтың түрлері мен белгілерін анықтау; 9. 6. 2. 2 құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы әкімшілік жауапкершілік түрлерін және оларды қолдану тәртібін түсіндіру
Қылмыстық жауапкершілік	Қылмыстық жауапкершіліктің мәні неде?	9. 7. 3. 1 құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы қылмыстық жауапкершілікті және жаза түрлерін анықтау
	Кімдер сыбайлас жемқорлықтың субъектілері болып табылады	9. 7. 3. 2 сыбайлас жемқорлықпен күреске бағытталған құқықтық актілерді талдау
4-тоқсан
Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам	Құқықтық мемлекеттің басты идеялары неде?	9. 1. 2. 1 құқықтық мемлекеттің ерекшелігі мен маңызын анықтау
	Азаматтық қоғамды қалыптастырудың маңызы неде?	9. 1. 2. 2 азаматтық қоғам институттарының ролі мен маңызын анықтау
Тұтынушылар құқығын қорғау	Біз тұтынушы ретінде өз құқығымызды білеміз бе?	9. 3. 4. 1 тұтынушылардың құқықтарын қорғау жолдарын ұсыну
Еңбек шарты	Еңбек шарты қандай құқықтар мен міндеттерді туындатады?	9. 4. 4. 1 құқықтық жағдаяттарды талдап еңбек шартының мазмұнын ашу
Отбасының қоғамдағы маңыздылығы	Отбасының әлеуметтік мәні неде?	9. 5. 4. 1 отбасының қоғамдағы маңыздылығын бағалау
Әкімшілік құқық бұзушылықтың алдын алу	Әкімшілік құқықтық нормалардың қажеттілігі мен маңызы неде?	9. 6. 3. 1 әкімшілік құқықтық нормалардың маңызына баға беру
Жазалау мен гуманизм мәселесі	Қылмыстық құқықта гуманизм қағидасы қажет пе?	9. 7. 4. 1 қылмыстық құқықтағы гуманизм қағидасына баға беру
			Қазақстан Республикасы Оқу - ағарту министрлігінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 бұйрығына 68-қосымша