16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Теория, примеры и задачи |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
+ = 11, |
|
|
1. |
= 5, |
2. = 6, |
||||||||||||||
|
|
|
= 30. |
|
|
|
= 6. |
|
= 5. |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1. |
+ = 5, |
|
1.1. |
= 2, |
|
1.2. |
= 3, |
||||||||||||||
|
|
|
= 6. |
|
|
|
|
|
= 3. |
|
|
= 2. |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. |
+ = 6, |
|
2.1. |
= 1, |
|
2.2. |
= 5, |
||||||||||||||
|
|
|
= 5. |
|
|
|
|
|
= 5. |
|
|
= 1. |
||||||||||
Ответ: (3; 2), (2; 3), |
|
|
|
|
, |
|
(5; 1). |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(1; 5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Пример 7. |
|
|
|
|
|
+ |
= 4, |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
5 |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
+ 2 = 17. |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
4, |
|
|
|
|
|
|
|
|
4( + ) = 5 , |
|||||||||||
|
|
|
+ |
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
( + )2 |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
2 = 17; |
|
= 17 + 2 ; |
|||||||||||||
|
( + )2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5( + )2 = 85 + 10 , |
|
|
5( + )2 − 8( + ) = 85, |
|||||||||||||||||||
|
8( + ) = |
|
|
|
10 ; |
|
|
|
|
|
5 = 4( + ). |
|||||||||||
|
− |
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
= + . Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Пусть |
|
|
|
|
|
|
|
|
первое уравнение в последней фи- |
|||||||||||||
гурной скобке можно записать в виде |
5 2 |
− 8 − 85 = 0. |
||||||||||||||||||||
§ 1. Системы двух уравнений |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
4 ± 21 |
. |
|||||
/4 = |
16 + 425 = 441, |
|
/4 |
= |
21, |
|
|
|
|
||||||||||
17 |
, |
|
. Поскольку |
√ |
|
, а |
|
|
1,24 |
|
|
,5для |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
1 = − 5 |
2 |
|
= 5 |
( + ) |
|||||||||||||||
|
= 5 |
= + |
|
|
|
|
|||||||||||||
каждого корня получим систему уравнений:
+ = −17,
1. = −68, 5 где x и y – корни уравнения
25
2 + |
17 |
68 |
|
0. (5 )2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
− |
|
= |
|
+ 17(5 ) − 68 = 0. Неизвест- |
||||||||||||||||||||||||||
5 |
|
25 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
√ |
|
|
|
|
|
ная величина здесь 5 . = |
561. 5 |
= |
−17 ± |
561 |
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
−17 ± |
√ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1,2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
= |
561 |
. Таким образом, мы получили два |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
10 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
1,2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
решения: |
(−17−10 |
|
|
|
|
10 |
|
) |
и (− |
10 |
|
|
; − |
|
|
|
|
). |
|
||||||||||||||
|
561 ; − |
|
|
|
17 |
−10 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
√ |
17+√561 |
|
|
|
|
|
17+√561 |
|
|
|
√561 |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
2. |
+ = 5, |
|
решения (1; 4) и (4; 1). |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= 4. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
√ |
|
|
|
√ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
√ |
|
|
|
|
|
√ |
|
|
||||
(1; 4) и (4; 1)(. |
10 |
|
|
|
10 |
|
|
) |
( |
|
|
10 |
|
|
|
|
10 |
|
|
) |
|||||||||||||
Ответ: |
|
|
−17− 561 ; −17+ |
561 |
|
, |
|
|
−17+ |
561 ; −17− 561 |
, |
||||||||||||||||||||||
Пример 8. |
|
|
|
8 + 8 |
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
128 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 + 2 |
= 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
18 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Теория, примеры и задачи |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Решение: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
( 4 + 4)2 − 2 4 4 = |
41 |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
128 |
Повторим ту же процедуру: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
+ 2 |
= 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( 2 + 2)2 |
− 2 2 2 |
) |
2 |
|
− 2 4 |
4 |
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
= |
|
, |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
128 |
|
Так как 2+ 2 = 1, |
||||||||||||||||||||||||||||||
( |
2 |
+ |
2 |
= 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
2 |
2 |
|
2 |
|
4 |
|
|
4 |
41 |
|
|
4 |
|
4 |
|
|
2 |
|
2 |
|
87 |
|
|
|||||||
(1 − 2 |
|
) |
|
− |
2 |
|
|
|
= |
|
|
, |
2 |
|
|
− 4 |
|
|
+ |
|
|
|
= 0, |
|
||||||||||
|
|
|
128 |
|
|
128 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
2 |
+ 2 |
= 1; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 + 2 = 1. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
2 |
− 4 + |
87 |
|
|
||||||||||
Введем обозначение = |
|
. Тогда |
2 |
|
|
|
|
= 0. |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
27 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
(16 )2 − 32(16 ) + 87 = 0. Неизвестная величина здесь 16 .
/4 = 162 |
− 87 = 169 = 132. 16 1,2 = 16 ± 13 |
||||
1 = |
3 |
, |
2 = |
29 |
. Осталось рассмотреть две систе- |
16 |
16 |
||||
мы уравнений, которые являются симметрическими отно- сительно 2 и 2. Последнее означает, что если ввести за-
мену переменных, например = 2, = 2, то получатся
системы, симметрические относительно и .
1. |
|
16 |
1.1. |
|
2 |
3 |
1.2. |
|
2 |
1 |
|
|
2 2 = |
3 |
, |
|
2 |
= 1 , |
|
2 |
= 3 , |
||
|
2 + 2 = 1. |
|
= 4 . |
|
= 4 . |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
§ 1. Системы двух уравнений |
|
|
|
|
|
|
|
19 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 2 = |
29 |
, |
|
|
|
29 |
|
|
|
|
|
29 |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
2. |
16 |
2 |
− |
+ |
= 0. |
= 1 |
− |
4 |
· |
< 0. |
||||||
|
|
|
|
|||||||||||||
|
16 |
16 |
||||||||||||||
|
2 + 2 |
= 1. |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Последняя система уравнений не имеет решения. |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
√ |
|
|
|
|
|
|
|
√3 |
|
|
|
|
|
√3 |
||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
3 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|||||||||||||
3 |
1 |
( |
−2 |
|
|
|
|
|
|
1) |
(3 |
; |
|
|
) |
, |
|
3( |
1 |
|
|
) |
|||||||
3 |
|
1 |
|
||||||||||||||||||||||||||
Ответ: |
|
|
; − 2 |
, |
|
−2 |
2 |
|
|
|
|
2 |
; − 2 , |
||||||||||||||||
(− |
√ |
|
; −2 ), |
(− |
√ |
|
; 2 ), |
( |
√ |
|
; −2 ), |
( |
√ |
|
; 2 ). |
||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
2 |
2 |
2 |
2 |
||||||||||||||||||||||||||
( √ )
12 ; 23 ,
Геометрический смысл последнего задания: найти координаты точек пересечения окружности 2 + 2 = 1 с кривой
8 + 8 = 12841 . Любопытства ради посмотрим, что же это за кривая (рис. 2). Уравнение + = при возраста-
Рис. 2. Графики к примеру 8
нии определяет фигуры, все более похожие на квадрат.
√
В нашем случае = 8 12841 ≈ 0.867.
20 |
|
|
|
|
|
Теория, примеры и задачи |
||
|
|
|
|
|
|
|||
Дружащий |
с |
|
тригонометрией |
школьник увидит |
||||
в последнем |
задании |
подход к |
решению |
уравнения |
||||
cos8 |
+ sin8 |
= |
|
41 |
. Если обозначить cos = , sin = |
|||
|
|
|||||||
|
|
|
128 |
|
|
|
||
и |
учесть |
главное |
тригонометрическое |
тождество |
||||
cos2 |
+ sin2 = 1, получим условия примера 7. |
|
||||||
В следующем примере сведем уравнение с радикалами к
симметрической системе уравнений. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
√ |
|
|
|
√ |
|
|
|
|
|
|
|
Пример 9. Решить уравнение |
− 1 + |
|
|
|
|
. |
|||||||||||||||||||
|
|
102 − |
= 11 |
||||||||||||||||||||||
Решение. |
Найдем |
ОДЗ: |
|
|
[1; 102]. |
|
Обозначим: |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2+ |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
= |
√ |
− |
1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
= 11, |
|
|
+ = 11, |
|
|
||||||||||||||
= |
√ |
|
|
|
|
|
|
+ |
|
= 101; |
|
( + ) |
|
|
2 = 101; |
||||||||||
102 |
− |
; |
|
|
|
− |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
+ = 11, |
1. = 1, |
2. = 10, |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
= 10. |
|
|
= 10. |
= 1. |
|
|
|
||||||||||||||||
В |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= 2 |
|
|
|
|
= 101 |
||||||||||
|
первом случае получим |
|
|
, во втором |
|
|
|
|
|
. |
|||||||||||||||
Ответ: 1 = 2, 2 = 101. Пример 10.
+ + 4 = 6,
+ + | + |= 6.
Решение. Если + < 0, второе уравнение примет вид
0 = 6, и тогда система не имеет решения. Следовательно,