СПБГУАП группа 4736 Контакты https://new.guap.ru/i03/contacts
По теореме 2 раздела 4.14 имеем
|
1 |
x |
|
lim 1 |
|
|
е. |
|
|||
x |
x |
|
|
2. Рассмотрим случай |
x . Введем новую переменную t x 1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
или x t 1 . При t |
|
x . Имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t 1 |
|
|
t |
|
t 1 |
|
|
|||||||||||||||||||||
lim 1 |
|
lim 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
x |
|
|
x |
t |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
t t 1 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
t 1 t 1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 t |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
lim |
|
|
|
|
|
lim |
1 |
|
|
|
|
lim |
1 |
|
е 1 е. |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
t t |
|
|
|
|
|
t |
|
|
t |
t |
t |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
Объединяя оба случая, окончательно получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim 1 |
|
|
|
|
|
е. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Замечание. Если в равенстве |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 x |
|
|
положить |
1 |
α, то при |
|||||||||||||||||||||||||
|
lim |
1 |
|
|
|
|
e |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
x имеем α 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
||||||||||||||
(α 0) и, следовательно, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim 1 α 1/α |
е. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 4.7. Найти lim |
|
|
2x 1 3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
x |
2x 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Решение. Заметим, что |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||
|
2x 1 |
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
lim |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
x |
|
1. |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
5 |
|
|
|
||||||||||||||||||||
x 2x 5 |
x |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Следовательно, |
предел |
|
|
|
|
2x 1 3x |
|
|
представляет |
неопределенность |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2x 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
вида 1 . Для того, чтобы применить второй классический предел, необходимо в основании выделить единицу:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
3x |
|
|
|
|
|
|
2x 1 |
3x |
|
|
2x 1 |
|
3x |
|
6 |
2x 5 |
2x 5 |
|
|
1 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
9 |
|
|
||||||||||
lim |
|
|
|
lim |
1 |
|
1 |
|
lim 1 |
|
|
|
|
е |
|
|
|
|
, |
||
|
|
|
|
|
|
е |
9 |
||||||||||||||
x |
2x 5 |
|
|
|
2x 5 |
|
|
2x 5 |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
так как
32
СПБГУАП группа 4736 Контакты https://new.guap.ru/i03/contacts
|
lim |
6 3x |
|
lim |
|
|
18x |
|
|
|
|
lim |
|
18 |
|
9. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x 2x 5 |
|
x |
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 4.8. Найти lim cosx |
2x2 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Решение. Имеем неопределенность вида 1 . Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2x |
2 |
|
||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
lim cos x 2x |
|
1 lim1 |
cos x |
1 |
|
2x |
|
lim 1 2sin |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x 0 |
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2sin |
2 x |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2sin |
2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
lim |
1 2sin |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
так как |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
2sin |
|
|
|
3 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
lim |
|
|
2 |
|
|
lim |
|
2 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2x2 |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Определение. Логарифмы, основанием которых является число e , называются натуральными и обозначаются символом lnx: ln x loge x.
Логарифмируя по основанию 10 тождество x eln x получим |
|
|||
|
|
|
lgx lnx M , |
(4.10) |
где M lge |
|
1 |
0,434294... |
|
|
|
|
||
|
ln10 |
|
||
Равенство |
(4.10) можно переписать в виде: ln x lgx M1 , где |
M1 |
||
модуль перехода от десятичных логарифмов к натуральным логарифмам,
M1 1 2,302585...
M
4.19.ВСПОМОГАТЕЛЬНЫЕ ПРЕДЕЛЫ
1.limln(1 x) 1.
x 0 x
Доказательство.
|
ln(1 x) |
1 |
1 |
|
|||
lim |
limln(1 x) |
x |
ln(lim(1 x) |
x |
) lne 1. |
||
|
|||||||
x 0 x |
x 0 |
x 0 |
|||||
33
СПБГУАП группа 4736 Контакты https://new.guap.ru/i03/contacts
Замечание. Возможность перестановки знака функции и знака предела будет обоснована в дальнейшем.
2. lim ax 1 lna.
x 0 x
Доказательство. Заметим, что при x 0 ax 1. Следовательно, раз-
ность ax 1 есть бесконечно малая функция при x 0, т.е. ax 1 α x , где
α x 0 при x 0. Отсюда
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ax 1 α x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4.11) |
||||||
Логарифмируя полученное равенство, получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
xlna ln 1 (х) |
или x |
ln 1 (х) |
. |
|
|
|
(4.12) |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lna |
|
|
|
|
|
|
|
|
С учетом (4.11) и (4.12) искомый предел запишем в виде |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ax |
1 |
|
|
x lna |
lna lim |
x |
|
|
|
|
lna. |
|
|||||||||||||||
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
x 0 x |
x 0 ln 1 (х) |
|
|
x 0 ln 1 (х) |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
(1 x)m |
1 |
|
|
где m const. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
3. |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
m, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Доказательство. Аналогично п.2 имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 x)m 1 α x , |
|
|
|
|
|
|
(4.13) |
|||||||||
где α x 0 |
при x 0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Отсюда |
(1 x)m 1 α x и, логарифмируя обе части равенства, получим |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
mln(1 x) ln 1 (х) |
или |
|
mln(1 x) |
|
1. |
(4.14) |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 1 (х) |
|
|
|
|
|
|||||
С учетом (4.13) и (4.14) искомый предел можно записать в виде |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
lim |
(1 x)m 1 |
|
lim |
|
x |
|
mln(1 x) |
lim |
|
ln(1 x) |
|
|
|
|
x |
m m. |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
ln 1 (х) |
|
x |
ln 1 (х) |
|||||||||||||||||||
x 0 |
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
При доказательстве второго и третьего вспомогательных пределов использован первый вспомогательный предел.
Используя вспомогательные пределы, найдем следующие пределы:
1. |
15 |
2x 1 1 2 |
|
|
|
15 2x 1 1 |
|
|
|
|
|
||||||
lim |
|
|
|
|
|
|
lim2 |
|
|
|
2; |
|
|
|
|||
|
x |
|
|
2x |
|
|
|
||||||||||
|
x 0 |
2 |
|
x 0 |
|
|
|
|
|
||||||||
2. |
|
ex e x |
|
|
|
|
e2x 1 |
|
e2x 1 x |
|
2 |
lne 1 2 2 . |
|||||
lim |
|
|
lim |
|
|
lim |
|
|
|
|
|
||||||
|
sinx |
|
|
sin x |
ex |
||||||||||||
|
x 0 |
x 0 ex sin x |
x 0 2x |
|
|
|
|||||||||||
34
СПБГУАП группа 4736 Контакты https://new.guap.ru/i03/contacts
4.20. СРАВНЕНИЕ БЕСКОНЕЧНО МАЛЫХ ФУНКЦИЙ
Пусть функции x и x при x x0 ( или при x , x и x ) являются бесконечно малыми функциями. Для сравнения быстроты стремления к нулю бесконечно малых (относительно друг друга ) рассмотрим предел их отношения.
|
lim |
x |
K. |
|
|
|
|
|
|||
|
x x0 |
x |
|
||
Если K 0, то говорят, что α x |
– бесконечно малая высшего порядка |
||||
по сравнению с β x . Если |
K const |
и K 0, |
то α x и β x называются |
||
бесконечно малыми функциями одного порядка. Если K 1, то α x и β x называются эквивалентными бесконечно малыми функциями. Этот факт коротко записывают в виде α x ~β x .
Замечание. Для бесконечно больших функций имеют место аналогичные правила сравнения. Так, например, если предел отношения двух бесконечно больших функций равен нулю, то бесконечно большая функция, стоящая в числителе, более низкого порядка по сравнению с бесконечно большой, стоящей в знаменателе.
На основании ранее установленных пределов можно выписать следующую таблицу эквивалентных бесконечно малых функций:
sin (x)~ (x); |
a (x) 1~ (x)lna; |
|
tg (x) ~ (x); |
e (x) 1~ (x); |
|
arcsin (x)~ (x); |
ln 1 (x) ~ (x); |
|
arctg (x) ~ (x); |
(1 (x))m 1~ (x)m (m const ). |
|
Рассмотрим некоторые теоремы об эквивалентных бесконечно малых |
||
функциях. |
α x ~ α1 x , β x ~β1 x при x x0 и существует |
|
Теорема 1. Если |
||
предел отношения эквивалентных бесконечно малых функций α1 x |
и β1 x |
|
при x x0 , то существует предел отношения исходных бесконечно малых функций при x x0 , причем
lim |
x |
|
lim |
1 x |
. |
|
|
||||
x x0 x |
x x0 |
x |
|||
|
|
|
|
1 |
|
Доказательство. Составим тождество
α x α x β1 x α1 x . β x α1 x β x β1 x
Переходя к пределу при x x0 , получим
35
СПБГУАП группа 4736 Контакты https://new.guap.ru/i03/contacts
lim |
α x |
|
lim |
α x |
|
lim |
β1 x |
|
lim |
α1 x |
|
lim |
α1 |
x |
. |
|||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
x x0 β x |
x x0 α |
|
x x0 β x |
|
x x0 β x |
x x0 β x |
||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
||||
Итак, |
|
|
|
|
|
α x |
|
|
|
|
α1 x |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
lim |
|
lim |
. |
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
x x0 β x |
x x0 β1 x |
|
|
|
|
|||||||||||
Пример 4.9. Найти lim |
1 cosx |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Решение. Имеем |
|
x 0 |
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
1 cosx 0 |
|
|
|
2sin2 |
x |
|
|
sin x ~ x |
|
|
|
2 |
x2 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
2 x |
|
x |
2 |
|
|
4 |
|
||||||||
lim |
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
x 0 |
x2 |
0 |
|
x 0 |
x2 |
|
sin |
|
|
~ |
|
|
|
x 0 x2 |
|
|||||||
|
2 |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
||||
Итак,
1.
2
|
|
|
|
1 cosx |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 cosx |
|
|
|
|
1 cosx ~ |
x2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
или |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
. |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x 0 x2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Пример 4.10. Найти lim |
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Решение. Имеем |
|
|
x 0 arcsin2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
( 3x) |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
1 3x 1 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
3 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 3x 1~ |
5 |
( 3x) |
lim |
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
. |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x |
|
10 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
x 0 |
arcsin2x |
0 |
|
|
|
|
arcsin2x |
~ 2x |
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
x 0 |
|
10 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Теорема 2. Если α x ~β x при |
x x0 , то их разность при x x0 есть |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
бесконечно малая функция высшего порядка по сравнению с α x и β x . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Доказательство. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α x β x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
Составим дробь |
|
|
|
|
|
|
|
. |
Переходя к пределу, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
α x |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
α x β x |
|
|
β x |
|
|
|
|
|
|
|
β x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
1 |
|
|
|
|
|
1 lim |
|
|
|
|
|
1 1 0. |
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
x x0 |
|
α x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
α x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
α x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Обратная теорема (доказывается аналогично). Если разность двух бесконечно малых функций есть бесконечно малая высшего порядка по сравнению с каждой из них, то рассматриваемые бесконечно малые функции эквивалентны.
Замечание. Пусть α x и β x при x x0 бесконечно малые функции,
причем α x ~β x . Рассмотрим очевидное тождество (х) = (х) + ( (х) –
– (х)). Разность α x β x есть бесконечно малая функция высшего порядка по сравнению с β x по теореме 2. Поэтому с точностью до бесконечно малой высшего порядка имеем
36