Получим x1 x1, так как корни характеристического уравнения r1 0, r2 1, r3 1,
то последнее уравнение имеет решение
x C C |
et |
C |
e t . |
|||||
1 |
|
1 |
2 |
|
|
3 |
|
|
Если теперь подставить в равенство (7) функцию x1и x1, x1, то |
||||||||
получим общее решение системы: |
|
et |
|
|
e t; |
|||
x C C |
|
C |
|
|||||
1 |
1 |
2 |
|
3 |
|
|||
x2 C1 C3e t; |
|
|
||||||
x |
3 |
C C |
et. |
|
|
|||
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
i
xi fij t xj gi t .
j 1
Линейные нормальные системы обыкновенных дифференциальных уравнений и их решение
Такой системой является система вида
x1 f11 t x1 f1n t xn g1 t |
|
|
|
x2 f21 t x1 f2n t xn g2 t |
|
|
|
|
|
xn fn1 t x1 fnn t xn gn t
(8)
если в системе (8) gi t 0 i 1,2, ,n , то система называется однородной. Если система (8) имеет постоянные коэффициенты, т.е. fij aij, aij R, то однородную систему можно решать при помощи характеристического уравнения матрицы A.
a |
a |
|
a |
|
a |
|
|
|
11 |
1n |
|
11 |
|
1n |
0. |
A |
|
, |
|
|
|
||
|
|
|
|
an1 |
ann |
|
|
an1 |
ann |
|
|||||
Пример.
Для решённой методом исключения системы имеем:
0 |
1 |
1 |
||
|
|
0 |
1 |
|
A 1 |
. |
|||
|
1 |
1 |
0 |
|
|
|
|||
Решение линейных неоднородных нормальных систем обыкновенных дифференциальных уравнений.
Метод вариации постоянных
Рассмотрим систему
yi fi1 x y1 fi2 x y2 fin x yn gi x ,
(9)
где i 1,2, ,n. gi x 0.
Эта система является частным случаем нормальной системы, поэтому может быть решена методом исключения. Однако её можно решать и методом вариации постоянных, методом Лагранжа.
Пусть общее решение однородной системы, соответствующей системе (9), т.е. gi x 0 имеет вид
yi C1yi1 x C2 yi2 x Cn yin x , |
i 1,2, ,n , |
(10)
тогда общее решение системы (9) можно найти в виде
yi C1 x yi1 x C2 x yi2 x Cn x yin x ,
(11) |
|
|
|
|
где Ci x |
|
неизвестные функции от |
x. Ci x |
находятся |
посредством |
интегрирования решений |
системы |
линейных |
|
алгебраических уравнений относительно Ci x :
C1 x yi1 x C2 x yi2 x Cn x yin x gi x . (12)
Определив C1 ,C2 , ,Cn , затем находим:
C1 x C1 dx C1;
C2 x C2 dx C2;
Cn x Cn dx Cn. (13)
Пример.
|
|
|
y |
|
; |
|
y |
|
|
|
|||
|
1 |
|
2 |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y1 e . |
||||
y2 |
||||||
Найдем сперва общее решение однородной системы, соответствующей данной неоднородной:
|
|
y |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
1 |
|
|||
y |
|
|
2 |
решим матричным методом |
|
||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
A |
1 |
0 |
|
||||||||||||||||
|
|
y1 |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
y2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
характеристическое |
уравнение |
|
|
|
0 |
|
|
2 |
1 0; |
||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1,2 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
y1 |
|
h |
|
h2 |
|
e |
|
x , |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 C ex |
1 |
C |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
h |
|
|
1 |
|
2 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y2 |
|
|
|
h2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
где h1 h11;h21 и h2 h12;h22 собственные векторы. Найдем эти векторы:
При 1 имеем
h h 0; |
h h |
|
|
1 |
|
|
||||
1 |
2 |
|
|
1 |
h1. |
|||||
h h 0; |
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|||
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
При 1 имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
h h 0; |
h h |
|
1 |
|
2 . |
|||||
1 |
2 |
|
1 |
h |
||||||
h h 0; |
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
||
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Тогда
y1 C1ex C2e x; решение общего однородного уравнения.
y2 C1ex C2e x.
Применим метод Лагранжа, «поварьируем» постоянные C1 и C2 и решим систему:
|
|
|
x e |
x |
C |
|
x e |
x |
0; |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
e |
x |
||||||||||||||
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
x e |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C1 |
|
|
|
|
|
|
|
; |
||||||||
x |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
x |
|
|
|
|
2 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
C1 x e C2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
C |
x ex |
1 |
; |
C x |
|
C . |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|||||
|
|
|
C2 x |
e2x |
; C2 x |
xe2x |
|
C2. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Окончательно: |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xe2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
C |
|
e |
|
|
|
|
|
C |
2 |
e |
|
|
; |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
x |
|
|
x |
xe2x |
|
|
|
x |
|
||
y |
2 |
|
|
C |
e |
|
|
|
C |
2 |
e |
|
. |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
2 |
1 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Методом Лагранжа можно решать также и линейные уравнения любого порядка:
y n a1 y n 1 an 1y an y g x .
Так, |
если |
|
y |
C1y1 |
C2 y2 Cn yn |
|
|
общее решение |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
однородного |
уравнения |
|
|
g x 0 , |
|
|
то, варьируя постоянные, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
получим частное решение исходного уравнения в виде |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
где Ci x ; |
|
|
y* C1 x y1 C2 x y2 Cn x yn, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
i 1,2, ,n, находятся из системы уравнений |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
C |
x y C |
|
|
x y |
2 |
C |
|
|
x y |
n |
|
0; |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
0; |
||||||||||||||
C |
x y |
|
C |
x y |
|
C |
x y |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|||
|
; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
C |
x y n 1 C |
|
x y n 1 |
C |
n |
|
x y n 1 g x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
||
и Ci x Ci x dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Пример. |
|
|
|
|
|
|
|
y 3y 2y e3x . |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 3 2 0; 1; |
2 |
2. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y C ex |
C |
|
e2x ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
x |
|
C |
|
|
2x |
|
|
0; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
x |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2x |
|
|
3x |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
e |
; |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
C1 e |
|
|
|
2C2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
C |
x e2x ; C |
|
|
|
x ex . |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Отсюда, |
C |
x |
|
e2x |
|
; |
C |
x ex |
, тогда |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
y* |
|
|
|
e |
x |
e |
x |
e |
2x |
|
|
|
e |
3x |
. |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
y y y* C1ex C2e2x 1 e3x . 2
Очевидно, что между линейными системами (нормальными) и линейными дифференциальными уравнениями существует тесная связь.
От дифференциального уравнения линейного n-го порядка можно перейти к нормальной системе линейных уравнений, и наоборот.
Рассмотрим дифференциальное уравнение n-го порядка y n a1 y n 1 an 1y an y g x ,
введем функции |
y1 y x ; |
|
yn y |
n 1 |
x , эти |
y2 y x , , |
|
функции удовлетворяют следующей нормальной системе:
|
y |
|
y |
; |
|
|
1 |
2 |
|
; |
|
|
y |
|
y |
|
|
|
|
2 |
3 |
|
|
|
; |
||||
yn 1 yn;
yn a1 yn a2 yn 1 an 1y2 an y1 g x .
Пример.
y1 2y1 y2
|
y |
y |
2 |
y |
; |
|
|
1 |
|
3 |
|
|
|
|
y2 y1 |
y3; |
|
|||
|
|
|||||
y |
y |
y |
2 |
. |
||
|
3 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
y |
2 |
|
y |
|
|
2y |
y |
2 |
y . |
|
|
|
(*) |
|||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|||||
y |
|
2y |
2 |
2y |
3 |
|
y y |
3 |
y y |
2 |
y |
2 |
y |
3 |
; |
|||||||||||||||||
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
y1 y2 y3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
(**) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
y |
|
|
y |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
y |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
2y1 y2 y3; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
y1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
y |
|
y |
|
|
2y 2y |
2 |
; |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
y |
2 |
|
|
1 |
y |
|
|
|
1 |
|
y |
y ; |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
2 |
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
y |
|
|
|
|
1 |
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
y |
|
|
|
|
y ; |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
3 |
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(***)
y1 y1 .