дамуынан бастап индивидтің жəне оның барлық вегетативтік ұрпағының табиғи
тіршілігін
жоюға дейінгі аралық.
Өсімдіктердің
тіршілік
циклдарын
төрт
кезеңге
бөлуге
болады:
-
Жасырын (лантенттік)-бірінші толыстық кезеңі.
-
Прегенеративтік-тұқымның өсуінен бастап дербес организмде ересек өсімдіктерге сəйкес жапырақтардың, өркендердің жəне тамырлардың басым болуына дейін.
-
Генеративтік-генеративтік өркендердің пайда болуынан бастап, олардың кенет азаюына дейін.
-
Постгенеративтік-тіршілік формасының қарапайымдалуы, генеративтік өркендердің болмауы, бірте-бірте жалпы тірі өркендердің болмауы.
Өсімдіктердің
мерзімге
қарай
өзгеруі.
¦ртүрлі
климаттық
жағдайда
өсетін
өсімдіктердің
мерзімдік
өзгерістерін,
олардың
морфологиялық-анатомиялық ерекшеліктерінен байқауға болады. ¬оңыржай жəне
континентальды климат жағдайында, биологиялық заңды құбылыс ретінде
өсімдіктердің жапырақтарында күрделі зат алмасу реакциялары аяқталып, олардың
түсуі басталады. Өсімдік жапырағының түсуі ауа-райының салқындауына жəне
топырақ
температурасының төмендеуіне
байланысты.
Көктемде
көпжылдық
өсімдіктердің
бүршіктері
ашылып,
жаңа
өркендер
дамиды.
Міне,
осы
уақытта
көпжылдық
тамырларда,
сабақтар
олардың
камбий
қатарларының
қайта дамуы басталып, оның жұмысы белсенді жанданады. Сонымен бірге,
өсімдіктердің
мүшелеріндегі
қоректік
заттардың
қоры
пəрменді
пайдаланылады.
Көпжылдық
өсімдіктердің
вегатациялық
кезеңінде
жаңарту
бүршіктерінің
қалыптасуы
жəне
жетілуі жүреді.
¬ыс түсер алдында
өсімдікте арнайы маманданған
мүшелер-пияздар,
түйнектер,
тамырсабақтар
қалыптасады
да,
оларда
қоректік
заттар
қоры жинақталады. ¦ртүрлі өсімдіктердің гүлдеуі əртүрлі уақытта, бірақ сол өсімдік
түрі үшін белгілі бір кезеңде болады. Өсімдіктің гүлдеу дəуірі кейбіреуінде-тез,
бірнеше күнде, ал енді біреулерінде апталап немесе бүкіл маусым бойына жүреді
(ботакөз, қазтабан).
Вегатациялық
кезеңнің
ұзақтығына
қарай
өсімдіктерді
былайша
бөледі:
-
мəңгі жасыл-жыл бойына жапырақтары жасыл (қылқанжапырақтылар, қаражидек-брусника);
-
Жазғы-қысқы жасыл –жапырақтары жыл бойы жасыл; бірақ кейбір жапырақтары жылға жетпей ауысады (бүлдірген, теңге жапырақ);
-
Жазғы жасыл-ауыспалы жапырақты немесе өркендері бүтіндей қысқа қарай қурайды (эфемерлер, эфемеройдтар жəне басқа да көптеген өсімдіктер);
-
қысқы жасыл-жазда өркені мен жапырағы қурайды да, күзде, қыста қайта көктейді (Жерорта климаты жағдайында өсетін кейбір өсімдіктер).
10.
Өсімдік
жасушасының
дақылы.
Дақылдау
əдістері
мен
принциптері.
Қоректік
орталар.
-
Жоғары сатыдағы өсімдіктердің жасуша дақылдары Екі негізгі тенденция бар
Жоғары
сатыдағы
өсімдіктердің
жасуша
дақылдарын
қолдану:
-
1. Генетика мен физиологиядағы, молекулалық биологиядағы жəне өсімдіктер цитологиясындағы іргелі зерттеулердегі жасуша дақылдарының жетекші рөлін анықтайтын, организмнен тыс тіршілік ететін жасушаның биологиясын зерттейтін ғылым.
-
2. Жоғары сатыдағы өсімдіктердің мəдени жасушаларын типтік микрообъектілер ретінде қарастыруға болады, культурада біршама қарапайым, бұл оларға техника мен технологияны ғана емес, сонымен қатар микробиологияда қабылданған тəжірибелердің логикасын да қолдануға мүмкіндік береді.
3.
Сонымен
қатар
өсірілген
жасушалар
өсірілгеннен даму бағдарламасына көшуге қабілетті
соматикалық
жасушада
өсуге