Материал: 1. сімдіктер мен жануарлар биотехнологиясы

Скачать

Заказать новую работу

Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам

Екіншілік метаболиттердің жіктелуі



Екіншілік метаболиттерге жатады:

Антибиотиктер;

Алкалоидтар;

Өсу гормондары;

Токсиндер

Антибиотиктер класына зең саңырауқұлақтарына қарсы агенттер, ісікке қарсы

дəрілер мен алкалоидтар жатады. 1945 жылы Кальари (Сардания) қаласындағы гигиена институтынан Бротзу деген ғалым теңіз суы сынамасынан антибиотиктер синтездей алатын Cephalosporium acremonium саңырауқұлақтарын тапты. Антибиотиктер ішіндегі цефалоспорин С, пеницилиндерге тұрақты грамм оң бактерияларға қарсы тиімділіктерін

байқатқан.

Мұндай дəрмектер түріне жəне оның қолданылу мөлшеріне байланысты, бактерицидтік немесе бактериостатикалық əсер көрсетуі мүмкін. Бұлардың ішінде ең көп

сұранысқа ие болғандары – пенициллин, цефалоспорин мен тетрациклиндер. Антибиотиктер көбінесе микроорганизмдерден алынатын фармакологиялық

препараттардың ең үлкен класы. Препараттың түріне жəне оны қолдану мөлшеріне байланысты олар бактерицидтік немесе бактериостатикалық əсер көрсетуі мүмкін. Бұл заттардың химиялық синтезінің күрделі болуына байланысты қымбат болып келеді.

Антибиотиктердің биотехнологиялық өндірісі өнеркəсіптің экономикалық тиімді саласы

болып табылады.

7. Өсімдіктерден алынатын антибиотик ӨСІМДІКТЕРДЕН АЛЫНАТЫН АНТИБИОТИК

Антибиотиктерді тек қана микроорганизмдер ғана емес, сонымен бірге өсімдіктер мен жануарлар жасушалары да синтездей алады. Өсімдіктерден алынатын антибиотиктер фитонциндер деп аталады Фитонцидтерді ең алғаш 1928 жылы Б.П.Токин ашқан
болатын. Бұлардың қатарында сарымсақтан алынатын хлорелин, томатин, сативин жəне пияздан дайындалаттын алин фитонцидтерін атауға болады. Б.П.Токин

  1. Клональды микрокөбею


Өсімдіктерді клонды микрокөбейту.
Жасушалар мен тіндер культурасындағы жетістіктер вегетативті көбеюдің ұстамалы жаңа əдісі – клоналды микрокөбейтуге əкелді.
Бұл in vitro жағдайында пробиркаларда бастапқы нұсқаларға генетикалы ұқсас жыныссыздық жолмен өсімдіктерді алу. Əдіс негізінде зарарсыз жағдайда қоректік ортаға салынған əр түрлі арнайыланған тіндердің, жасушалардың ерекше қабілеті, оларға тəн тотипотенттігін іске асыру жатады, яғни экзогенді əсерлер күшімен бүтін өсімдіктік организмге бастау беретін қасиеті білінеді.
Клоналдық микрокөбейтудің алғашқы жетістіктер 20 ғасырдың 50жылдарының аяғында Француз ғалымы Ж.Морель арқасында мүмкін болды, ол архидеяның алғашқы өсімдік-регенерантын ала алды. Ж.Морельді микрокөбейтудегі табысына in vitro жағдайында өсімдіктердің апекалдық меристемасын күтінудегі сол кезде жасалған техникасы мүмкіндік берді. Əдетте алғашқы экспланд есебінде зерттеушілер шөптік өсімдіктердің: қалампыр, бақытгүл, хризантема , күнбағыс, асбұршақ, жүгері, үлпілдек, сүт шөп апекалдық меристемаларын пайдаланған жəне өсімдіктердің регенерациясымен қалыптасу үрдістеріне қоректік заттың құрамының əсерін зерттеген. Жыныссыз көбеюмен алынған өсімдіктерді белгілеу үшін АҚШ-тың ауыл шаруашылығы министрлігінен Уебер 1903жылы «клон» терминін ұсынды. Жыныссыз жолмен көбейген өсімдіктің ұрпақтары жекеліксіз деп саналады. Олар тек аналық дараның бөліктері, соған жəне өзара ұқсас.Сонымен клоналдық микрокөбейту – бұл алғашқыға ұқсас өсімдіктерді жылдам, жыныссыз жолмен алу үшін in vitro техникасын пайдалану.Өсімдіктердің тіндік жəне жасушалық культураларын жылдам клоналдық микрокөбейту жəне өсімдіктер сауықтыруды қолданумен қатар өсімдік текті бағалы
ББЗ өндірісті тəсілмен, оған қоса рекомбинанттық ДНҚ технологиялары негізінде трансгендік өсімдіктерді алуда пайдаланылады.

Клоналдық микрокөбейту əдістері .
Клоналдық микрокөбейтудің бірнеше əдістері бар. Экспланттарды күтуде морфогенездің ерекшеліктеріне, өсіру жағдайларының өзгерісіне, олардың реакцияларына, клоналдық микрокөбейтудің ақырғы нəтижелеріне сəйкес келесі əдістерді бөледі:
•Өсімдікте бар меристемалардың дамуын белсендендіру;
•Экспланттың тура тіндерімен адвентивтік бүршіктердің пайда болуымен қоздыру (индукция);
•Сомалық эмбриогенезді қоздыру (индукция)
•Алғашқы жəне жаңадан салынған каллустық тіндерде адвентивтік бүршіктердің жетілдірілуі.
Бұл əдістерді in vitro жағдайында өсімдіктердің тінін күтудің 2 типіне біріктіруге болады:
•Бірінші интакттық өсімдікте бар меристемалардың белсенділігі нəтижесінде алынады (сабақ апексі, қолтық жəне ұйқыдағы бүршіктер). Бұл өсімдіктер генетикалық толықтай аналық түрлерге ұқсас, өйткені культура жағдайында апекстер көп жағдайларда генетикалық тұрақты;
•Екінші типі өсімдіктер, бүршіктер немесе эмбриондар пайда болуының индукциясы нəтижесінде алынады. Бұлар культурада генетикалық өзгергіштігімен сипатталатын арнайылы жəне калустық жасушалардан алынған өсімдіктер аналық түрінен бірталай айырмашылығы болуы мүмкін, мұндай əдісті тек сол өсімдіктерге қолдануға болады, егер каллус генетикалық тұрақтылығымен ерекшеленсе немесе өсімдік – регенераттар арсындағы вариабелділік табиғи өзгергіштік деңгейінен аспайтын болса.
Сонымен, клоналдық микрокөбейтуде қолданылатын негізгі əдіс – бұл өсімдікте бар меристемалардың дамуын белсендіру. 1949 жыл анықталғандай апекалдық меристема сабақ ұшында орналасқан жəне жетілдірілмеген жасушалардан тұратын 0,1-0,2
мм-ден аспайтын аз бөлігі болады, бөлік үздіксіз өседі жəне өсімдік ағзаларын түзеді.

Меристемалық тін эмбрионалдық белсенді күйде үзіксіз ұсталады. Ол генетикалық өзгерістерге төзімді, бұл ДНҚ репарациясы жүйерінің жоғары белсенді салдары болуы мүмкін.

Клоналдық микрокөбейтуді қолданудың тағы екі мүмкін саласын атаған жөн. Бірінші- бұл in vitro жағдайында орман ағаштарын əсіресе қылқанжапырақтылардың ең жақсы нұсқаларын тез клоналды көбейту. Екінші- клоналдық микрокөбейту арқылы өсімдіктер генофондын сақтау үшін, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін керекті сұрыптар мен линиялардың коллекцияларын жасау.
  1. 1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   38

Биотехнология əдістерімен қашықтағы гибридтенудегі үйлесімсіздігін жою жолдары.


Дистанциялық будандастыру жəне түр аралық жəне текаралық будандар алу кезінде сəйкессіздіктің қолданыстағы механизмдері құнарлы будандарды алуды қиындатады. Гетероморфты жəне гомоморфты үйлесімсіздікті ажыратыңыз. Гетероморфты үйлесімсіздік гүлдердің морфологиясының айырмашылығымен байланысты (мысалы, аталық жəне пышақ ұзындығының айырмашылығы - гетеростил). Гомоморфты үйлесімсіздік гүлдің морфологиясына байланысты емес, аталық гаметофит пен аналық ағзаның бағанасы тіндерінің өзара əрекеттесуімен анықталады. Сайып келгенде, тозаң стильге енбейді жəне ұрықтандыру болмайды. Сонымен қатар прогамдық жəне постгамдық үйлесімсіздіктер бар. Бірінші жағдайда үйлесімсіздік механизмдері ұрықтандыруға дейін, екіншісінде - ұрықтанғаннан кейін пайда болады.

In vitro ұрықтандыру бағдарламаның сəйкессіздігін жеңу үшін қолданылады. Мұндай ұрықтандырудың екі нұсқасы қолданылады. Бірінші жағдайда гүлденуден 2-3 күн бұрын кастрацияланған аналық өсімдіктің пистильінің стилі стерильді жағдайда қысқартылады, ал аналық безді қоректік ортаға салады. Тозаңдану күні аталық өсімдіктің зарарсыздандырылған антерлерінен тозаң алынады, ол стерильді жағдайда аналық бездің кесіндісіне жағылады.

Екінші жағдайда аналық без ашылып, ұрықтандыруға дайын жұмыртқалары бар плацентаның бөліктері қоректік ортаға ауыстырылады. Жоғарыда аталған əдіспен дайындалған тозаңды аналық жасушасы бар плацентаның жанындағы қоректік ортаға немесе тікелей плацентаның тіндеріне тасымалдайды. Ұрықтанған аналық жұмыртқалар, ұрықтанбағандардан айырмашылығы, мөлшері тез өседі.Осы əдісті қолданып, көкнəр тұқымдасының, жүгері тұқымдастарының өзіне сəйкес келмейтін түрлерінде, сондай-ақ көкнəр, түнде, қалампырды қашықтықта будандастыру кезінде бөтен тозаңдарды тозаңдандыру кезінде тозаңдандыру жүргізіліп, өміршең тұқымдар
Источник: https://files.student-it.ru/previewfile/173944

Смотрите также:

17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009
- Программа ГПИ