Материал: 1. сімдіктер мен жануарлар биотехнологиясы
Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам
СОДЕРЖАНИЕ
Диагностика үшін бактериофагтар
Өсімдіктер жасушаларының, ұлпаларының жəне ағзаларының өсінділерін өндіру биотехнологиясы.
Мал шаруашылығында биотехнология əдістері. Жануарлардың биотехнологиялық резервін қарастырыңыз.
Реципиенттерге эмбриондарды трансплантациялау кезінде келесі міндетті шараларды жүргізу керек:
2. Медициналық жəне ветеринарлық биотехнология
Ген-инженерлік əдістер арқылы белгілі бір антигендік қасиеттері бар
Жасуша биохимиясы, молекулалық биология, молекулалық генетика,
Биотехнологиялық процесстердің сатылары жəне оларды іске асыру принциптері.
Шикізаттың технико-экономикалық қолжетімділігін қарастырыңыз.
Өсімдіктер мен жануарлардың жасушалы мен ұлпалы инженериясы.
7. Рекомбинотивті ДНҚ əдістерін сипаттаңыз. Рекомбинотивті ДНҚ жұмысын бақылау.
Өсімдіктердің тыныс алуы. Өсімдіктердің минералды қоректенуі. Өсімдіктердің өсіп дамуы.
Өсімдік жасушаларының дақылдарын құру əдістері
Дақылданатын жасуша биологиясы. Каллус түзілуі.
Екіншілік метаболиттердің жіктелуі
Биотехнология əдістерімен қашықтағы гибридтенудегі үйлесімсіздігін жою жолдары.
Биологиялық белсенді заттарды бөлу, тазалау жəне тестілеудің типтілік сызбанұсқалары.
Өсімдіктердің генетикалық инженериясы.
Өсімдіктер жасушалары криосақтауы.
Жануарлар биотехнологиясы əдістері
Жануарлар биотехнологиясындағы үш кит.
Трансегнді жəне клонды жануарлар
Тағам өнеркіəсібінде микроорганизмдер
4. Биотехнологиядағы құрылғылар мен процестер.
Араластыру жəне араластырып алу.
Спиральды жəне пластинкалы жылу алмастырғыштар.
Ауаны жəне өнеркəсіп газдарын тазалау.
Машиналар мен құрал жабдықтарға талаптар
Жабдықтардың эргономикалық талаптары адамның физиологиялық, антропометриялық, биомеханикалық жəне психологиялық ерекшеліктерімен анықталады жəне оның «адам – машина» жүйесіндегі қызметін оңтайландыру үшін белгіленеді.
Бұйымдарды жобалау жəне құрастыру кезіндегі эргономикалық талаптарды есепке алу еңбек өнімділігі мен сапасын арттыруды, пайдалану жəне техникалық қызмет көрсетудің қарапайымдылығын, еңбек жағдайын жақсартуды, өнімді барынша бейімдеу арқылы жұмысшының физикалық жəне жүйке-психикалық энергиясын үнемдеуді қамтамасыз етеді. оның функционалдығына. Бұл ретте еңбектің тартымдылығы мен мазмұнын арттыруда, адам денсаулығын сақтауда жəне жоғары еңбек өнімділігін сақтауда, өнімсіз жəне ысырапты жұмыс уақытын қысқартуда, еңбекке жеңілдіктер мен өтемақылар беру шығындарын азайтуда көрінетін елеулі əлеуметтік-экономикалық нəтижеге қол жеткізіледі. қолайсыз жағдайлар.
Инженерлік тəжірибеде жаңа өнімді машиналар мен құрылғыларды пайдалану олардың конструкциясының адамның функционалдық сипаттамаларына сəйкес келмеуіне байланысты қажетті нəтиже бермеген жағдайлары белгілі. Демек, машинаның тиімділігі оның тиімділігі, өнімділігі, өндірістің еңбек сыйымдылығы, сенімділігі жəне т.б. сияқты сипаттамаларымен ғана емес, сонымен қатар оператордың машинаны қаншалықты оңай жəне дəл басқара алатындығымен анықталады.
Заманауи технология жұмысшыдан реакциялардың дəлдігі, іс-əрекеттердің ойластырылғандығы, тез шешім қабылдауы жəне, демек, айтарлықтай жүйке кернеуі сияқты айтарлықтай күш-жігерді талап етеді.Осыған байланысты, адамның жоғары өнімді жəне қауіпсіз жұмысын ғана емес, сонымен қатар қажетті еңбек жағдайларын қамтамасыз ететін еңбек жағдайларын жасау үшін оның еңбек процестеріндегі функционалдық мүмкіндіктерін зерттейтін эргономиканы білмей, ұтымды өнімнің
дизайнын жасау мүмкін емес. жұмыстағы ыңғайлылық, яғни оның күшін, денсаулығын, өнімділігін сақтау.
Өнімдердің эргономикалық сапа көрсеткіштері ГОСТ 16035 - 81 бойынша анықталады: антропометриялық талаптар өнімнің адамның антропометриялық параметрлеріне сəйкестігін белгілейді; соңғысы адам денесінің өлшемдік құрылымы мен пішінін анықтайды (оператор);
физиологиялық талаптар өнімнің адамның физиологиялық қасиеттеріне (мысалы, биомеханикалық, қуат, жылдамдық) сəйкестігін анықтайды;
психофизиологиялық талаптар өнімнің адам операторының сезім мүшелерінің (рецепторларының) қызмет ету ерекшеліктеріне сəйкестігін белгілейді; психологиялық талаптар өнімнің адамның психологиялық ерекшеліктеріне (қабылдау, есте сақтау ерекшеліктері жəне т.б.) сəйкестігін анықтайды;
гигиеналық нормалар қауіпсіз еңбек жағдайларын жасауға жəне кəсіптік аурулардың алдын алуға бағытталған, өндірістік ортадағы факторлардың зиянды əсерін шектеуге бағытталған.
Гигиеналық стандарттаудың эргономикалық тəсілі өндірістік орта факторларының (шаң, газ, діріл, шу, температура, иондаушы сəулелену, жарықтандыру жəне т.б.) кешенді əсерін ескере отырып, еңбек əрекеті үшін оңтайлы жағдай жасауды қамтамасыз етуі керек.); гигиеналық реттеу тек ШРК (ШРК) ғана емес, сонымен қатар өндірістік орта үшін оңтайлы жағдай жасауға бағытталуы керек.
MPC (MPC) - бұл күнделікті жұмыс кезінде 8 сағат, бірақ аптасына 41 сағаттан аспайтын, бүкіл жұмыс тəжірибесі кезінде ауру немесе ауру тудырмайтын жұмыс аймағындағы зиянды факторлардың шекті рұқсат етілген концентрациясы (деңгейлері). қазіргі жəне болашақ ұрпақтардың еңбек процесінде немесе өмірінің белгілі бір кезеңдерінде анықталған қызметкерлердің денсаулығының проблемалары. Рұқсат етілгеннен əлдеқайда төмен зиянды факторлардың дозалары мен деңгейлері кейбір жағдайларда олардың бірлескен əрекетімен жұмысшылардың денсаулығына қауіпті
Өнімдердің эргономикалық сапа көрсеткіштері ГОСТ 16035 - 81 бойынша анықталады: антропометриялық талаптар өнімнің адамның антропометриялық параметрлеріне сəйкестігін белгілейді; соңғысы адам денесінің өлшемдік құрылымы мен пішінін анықтайды (оператор);
физиологиялық талаптар өнімнің адамның физиологиялық қасиеттеріне (мысалы, биомеханикалық, қуат, жылдамдық) сəйкестігін анықтайды;
психофизиологиялық талаптар өнімнің адам операторының сезім мүшелерінің (рецепторларының) қызмет ету ерекшеліктеріне сəйкестігін белгілейді; психологиялық талаптар өнімнің адамның психологиялық ерекшеліктеріне (қабылдау, есте сақтау ерекшеліктері жəне т.б.) сəйкестігін анықтайды;
гигиеналық нормалар қауіпсіз еңбек жағдайларын жасауға жəне кəсіптік аурулардың алдын алуға бағытталған, өндірістік ортадағы факторлардың зиянды əсерін шектеуге бағытталған.
Гигиеналық стандарттаудың эргономикалық тəсілі өндірістік орта факторларының (шаң, газ, діріл, шу, температура, иондаушы сəулелену, жарықтандыру жəне т.б.) кешенді əсерін ескере отырып, еңбек əрекеті үшін оңтайлы жағдай жасауды қамтамасыз етуі керек.); гигиеналық реттеу тек ШРК (ШРК) ғана емес, сонымен қатар өндірістік орта үшін оңтайлы жағдай жасауға бағытталуы керек.
MPC (MPC) - бұл күнделікті жұмыс кезінде 8 сағат, бірақ аптасына 41 сағаттан аспайтын, бүкіл жұмыс тəжірибесі кезінде ауру немесе ауру тудырмайтын жұмыс аймағындағы зиянды факторлардың шекті рұқсат етілген концентрациясы (деңгейлері). қазіргі жəне болашақ ұрпақтардың еңбек процесінде немесе өмірінің белгілі бір кезеңдерінде анықталған қызметкерлердің денсаулығының проблемалары. Рұқсат етілгеннен əлдеқайда төмен зиянды факторлардың дозалары мен деңгейлері кейбір жағдайларда олардың бірлескен əрекетімен жұмысшылардың денсаулығына қауіпті
болатынын ескеру қажет. Гигиеналық талаптар басқа эргономикалық талаптармен органикалық түрде байланысты жəне олардың оңтайлы көрсеткіштері бұйымдарды жобалауда жəне жұмыс орындарын ұйымдастыруда қолданылатын эргономикалық ұсыныстардың тиімділігінің қажетті шарттары болып табылады.
Кемелді «адам-машина» жəне «адам-машина-қоршаған орта» жүйелерін жобалау өнімнің адаммен жəне қоршаған ортамен барлық байланыстарын есепке алмай мүмкін емес. Жобалаудың бастапқы кезеңдерінде болашақ жүйенің конструктивтік ерекшеліктері ғана емес, сонымен бірге осы жүйедегі адамның нақты əрекеттері де мұқият қарастырылады. Мұндай талдау дизайнерге өнімнің функцияларын үнемі еске салады жəне эргономистке эргономикалық сипаттағы бірқатар ережелерді нақтылауға мүмкіндік береді.
4. Буландыру. Буландыру аппараттарының құрылғылары.
Буландыру үрдісі дегеніміз – іс жүзінде ұшпайтын заттардың сұйық ерітінділерін сұйық қайнаған кездегі еріткіштің бір бөлігін буландыру арқылы бөле отырып концентрлеу үрдісі. Буландыру үрдісінде еріткіш ерітіндінің барлық көлемінен айдалады, ал кайнау температурасынан төменгі температураларда булану тек сұйықтың беткі қабатында жүреді.
Буландыруға жылуды қыздыруда қолданылатын кез-келген жылу тасымалдағыштармен беруге болады. Алайда, көп жағдайда, буландыруда қыздырғыш агент ретінде «жылытатын» немесе «біріншілік» деп аталатын су буы пайдаланылады.
Біріншілік не бу генераторларынан алынатын бу, не
қайта өңделген бу, əлде, бу турбиналарының аралық буы болып табылады. Қайнап жатқан ерітіндіні буландыру кезінде бөлінетін бу «екіншілік» деп
аталады. Буландыру үрдістерін вакуум астында, атмосфералық немесе жоғары қысымда өткізеді. Қысымды таңдау буландыратын ерітіндінің қасиеттеріне жəне екіншілік будың жылуын қолдану мүмкнідігіне байланысты.
Вакуум астында буландыру кезінде үрдісті төмен температураларда өткізуге мүмкіндік
Кемелді «адам-машина» жəне «адам-машина-қоршаған орта» жүйелерін жобалау өнімнің адаммен жəне қоршаған ортамен барлық байланыстарын есепке алмай мүмкін емес. Жобалаудың бастапқы кезеңдерінде болашақ жүйенің конструктивтік ерекшеліктері ғана емес, сонымен бірге осы жүйедегі адамның нақты əрекеттері де мұқият қарастырылады. Мұндай талдау дизайнерге өнімнің функцияларын үнемі еске салады жəне эргономистке эргономикалық сипаттағы бірқатар ережелерді нақтылауға мүмкіндік береді.
-
Буландыру құрылғылары.
4. Буландыру. Буландыру аппараттарының құрылғылары.
Буландыру үрдісі дегеніміз – іс жүзінде ұшпайтын заттардың сұйық ерітінділерін сұйық қайнаған кездегі еріткіштің бір бөлігін буландыру арқылы бөле отырып концентрлеу үрдісі. Буландыру үрдісінде еріткіш ерітіндінің барлық көлемінен айдалады, ал кайнау температурасынан төменгі температураларда булану тек сұйықтың беткі қабатында жүреді.
Буландыруға жылуды қыздыруда қолданылатын кез-келген жылу тасымалдағыштармен беруге болады. Алайда, көп жағдайда, буландыруда қыздырғыш агент ретінде «жылытатын» немесе «біріншілік» деп аталатын су буы пайдаланылады.
Біріншілік не бу генераторларынан алынатын бу, не
қайта өңделген бу, əлде, бу турбиналарының аралық буы болып табылады. Қайнап жатқан ерітіндіні буландыру кезінде бөлінетін бу «екіншілік» деп
аталады. Буландыру үрдістерін вакуум астында, атмосфералық немесе жоғары қысымда өткізеді. Қысымды таңдау буландыратын ерітіндінің қасиеттеріне жəне екіншілік будың жылуын қолдану мүмкнідігіне байланысты.
Вакуум астында буландыру кезінде үрдісті төмен температураларда өткізуге мүмкіндік
туады, ал бұл жоғары температураларды ыдырайтын
заттардың ерітінділерін концентрлеуде маңызды. Сыртқа алынатын екіншілік бу экстра-бу деп аталады. Артық қысымда буландыру кезінде экстра-буды
бөліп отыру вакуум астында буландыруға қарағанда жылуды жақсырақ пайдалануға мүмкіндік береді. Атмосфералық қысымда буландырған кезде,
əдетте, екіншілік бу қолданылмайды да, атмосфераға жіберіледі. Буландырудың бұл əдісі ең қарапайым, бірақ еңүнемді емес болып табылады. Біркорпусты буландыру қондырғылары. Жоғарыда айтылғандай, біркорпусты буландыру қондырғысы бір буландыру аппаратынан
(корпустан) тұрады. Ерітінді өздігінен циркуляцияланатын бір үздіксіз жұмыс істейтін буландырғыш аппараттың принципті сызбасын ішкі орталық циркуляциялық мұржасы бар аппарат мысалында қарастырылады.
Көпкорпусты буландыру қондырғылары. Қазіргі кездегі буландыру қондырғыларында судың өте көп мөлшері буландырылады. Біркорпусты
аппаратта 1 кг суды буландыру үшін 1 кг жылытқыш бу қажет екендігі жоғарыда айтылды. Бұл оның өте көп шығындалуына əкелетін еді. Бірақ,
үрдісті көпкорпусты буландыру қондырғыларында жүргізсе, буландыруға жұмсалатын будың мөлшерін анағұрлым төмендетуге болады. Жоғарыда
көрсетілгендей, оның жұмыс істеу принципі қондырғының бірінші корпусына жіберілетін қыздырылған будың жылуын алдыңғы корпустың
екі буымен барлық келесі (біріншіден басқа) корпустарды жылыту арқылы көп рет пайдалануға негізделген. Буландыру аппараттарының құрылысы. Өндірісте пайдаланылатын буландыру аппараттарының əртүрлі құрылысын былай жіктеуге болады:
жылыту бетінің типі бойынша (бу жейделері,жыланшалар,
заттардың ерітінділерін концентрлеуде маңызды. Сыртқа алынатын екіншілік бу экстра-бу деп аталады. Артық қысымда буландыру кезінде экстра-буды
бөліп отыру вакуум астында буландыруға қарағанда жылуды жақсырақ пайдалануға мүмкіндік береді. Атмосфералық қысымда буландырған кезде,
əдетте, екіншілік бу қолданылмайды да, атмосфераға жіберіледі. Буландырудың бұл əдісі ең қарапайым, бірақ еңүнемді емес болып табылады. Біркорпусты буландыру қондырғылары. Жоғарыда айтылғандай, біркорпусты буландыру қондырғысы бір буландыру аппаратынан
(корпустан) тұрады. Ерітінді өздігінен циркуляцияланатын бір үздіксіз жұмыс істейтін буландырғыш аппараттың принципті сызбасын ішкі орталық циркуляциялық мұржасы бар аппарат мысалында қарастырылады.
Көпкорпусты буландыру қондырғылары. Қазіргі кездегі буландыру қондырғыларында судың өте көп мөлшері буландырылады. Біркорпусты
аппаратта 1 кг суды буландыру үшін 1 кг жылытқыш бу қажет екендігі жоғарыда айтылды. Бұл оның өте көп шығындалуына əкелетін еді. Бірақ,
үрдісті көпкорпусты буландыру қондырғыларында жүргізсе, буландыруға жұмсалатын будың мөлшерін анағұрлым төмендетуге болады. Жоғарыда
көрсетілгендей, оның жұмыс істеу принципі қондырғының бірінші корпусына жіберілетін қыздырылған будың жылуын алдыңғы корпустың
екі буымен барлық келесі (біріншіден басқа) корпустарды жылыту арқылы көп рет пайдалануға негізделген. Буландыру аппараттарының құрылысы. Өндірісте пайдаланылатын буландыру аппараттарының əртүрлі құрылысын былай жіктеуге болады:
жылыту бетінің типі бойынша (бу жейделері,жыланшалар,
алуан түрлі
түтіктер);
оның кеңістікте орналасуы бойынша (тік, көлденең, кейде иілген жылыту камералары бар аппараттар); жылутасымалдаушының тегі бойынша (су буы, жоғарытемпературал жылутасымалдағыштар, электр тоғы жəне т.б.);
жылутасымалдағыштың қыздырылатын камера мұржасының сыртында немесе ішінде қозғалуына байланысты.
Буландыру аппараттарын жіктеудің айтарлықтай белгісі деп олардың жұмыс істеу интенсивтілігін сипаттайтын ерітіндінің циркуляциялануының
түрі мен еселігі есептеу керек.Буландыру аппараттарын ұйымдастырылмаған, еркін, өздігінен жəне күштеп бағытталған циркуляциялы ерітінді деп бөледі.
Сонымен қатар, буландыру аппараттарын ерітінді циркуляцияланбайтын, ерітіндіні буландыру бірден жүзеге асатын тураағынды, ерітіндінің бернеше рет циркуляциялануы арқылы жұмыс
түтіктер);
оның кеңістікте орналасуы бойынша (тік, көлденең, кейде иілген жылыту камералары бар аппараттар); жылутасымалдаушының тегі бойынша (су буы, жоғарытемпературал жылутасымалдағыштар, электр тоғы жəне т.б.);
жылутасымалдағыштың қыздырылатын камера мұржасының сыртында немесе ішінде қозғалуына байланысты.
Буландыру аппараттарын жіктеудің айтарлықтай белгісі деп олардың жұмыс істеу интенсивтілігін сипаттайтын ерітіндінің циркуляциялануының
түрі мен еселігі есептеу керек.Буландыру аппараттарын ұйымдастырылмаған, еркін, өздігінен жəне күштеп бағытталған циркуляциялы ерітінді деп бөледі.
Сонымен қатар, буландыру аппараттарын ерітінді циркуляцияланбайтын, ерітіндіні буландыру бірден жүзеге асатын тураағынды, ерітіндінің бернеше рет циркуляциялануы арқылы жұмыс
Источник: https://files.student-it.ru/previewfile/173944