Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

^{2Al + NaOH + 6H}2^{O = 2Na[Al(OH)}4^{] + 3H}2^↑

^{2Al + 6HCl}(сұйыт.) ^{= 2AlCl}3 ^{+ 3H}2^↑

^{8Al + 30HNO}3(сұйыт.) ^{= 8Al(NO}3⁾3 ^{+ 3N}2^{O + 15H}2^O

^{8Al + 30HNO}3(сұйыт.)^{= 8Al(NO}3⁾3 ^{+ 3NH}4^NO3 ^{+ 9H}2^O

Неліктен сілті ерітінділерін алюминий ыдыста сақтауға болмайды?

Шешуі:

^{Алюминийдің сырты жұқа оксидтік (Al}2^O3^{) қабықшамен қапталған. Ол}қабықша суда ерімейді, ал сілті ерітіндісінде реакцияға түседі:

^Al2^O3 ^{+ 2NaOH = 2NaAlO}2 ^{+ H}2^O

^{2Al + 2NаOH + 6H}2^{O = 2Nа[Al(OH)}4^{] + 3H}2

^Al(OH)3^{↓ + NaOH (сұйытылған) = Na[Al(OH)}4^]

Келесі айналуларды жүзеге асыратын барлық реакция теңдеулерін жазыңыздар: алюминий → алюминий хлориді → алюминий гидроксиді

→ алюминий оксиді → натрий метаалюминаты → алюминий сульфаты.

Шешуі:

^{2Al + 6HCl}(сұйыт.) ^{= 2AlCl}3 ⁺^3H2^↑
^AlCl3 ^{+ 3H}2^O(ыстық) ^{= Al(OH)}3^{↓ + 3HCl↑ AlCl}3 ^{+ 3NaOH}(сұйт.) ^{= Al(OH)}3^{↓ +}^3NaCl

^Al(OH)3^{↓ + NaOH}(сұйыт.) ^{= Na[Al(OH)}4^{] AlCl}3 ^{+ 3(NH}3^∙H2^{O) = Al(OH)}3^{↓ + 3NH}4^Cl↑

^{3) Al(OH)}3 ^{→ Al}2^O3 ^{+ 3H}2^O^{(T > 3000C )}

^{4) Al}2^O3 ^{+ 2NaOH = 2NaAlO}2 ^{+ H}2^O^(900-1000C)

^Al2^O3 ^{+ 2Na}2^CO3 ^{= 2NaAlO}2 ^{+ CO}2 ^{(1100-12000C)}

^{5) 2NaAlO}2 ^{+ 4H}2^SO4 ^{= Na}2^SO4 ^{+ Al}2^(SO4⁾3 ^{+ 4H}2^O

Алюминийдің, алюминий оксидінің және алюминий гидроксидінің екідайлы қасиеттерін сипаттайтын химиялық реакция теңдеулерін жазыңыздар.

Шешуі:

^{2Al + 6HCl}(сұйыт.) ^{= 2AlCl}3 ^{+ 3H}2^{↑ 8Al+30HNO}3(сұйыт.)^=8Al(NO3⁾3^+3N2^O+15H2^O

^8Al+30HNO3(сұйыт.)^=8Al(NO3⁾3^+3NH4^NO3^+9H2^O

^Al2^O3 ^{+ 6HCl}(конц., ыстық) ^{= 2AlCl}3 ^{+ 3H}2^О

^Al2^O3 ^{+ 2NaOH = 2NaAlO}2 ^{+ H}2^O^(900-11000C)

^Al2^O3^+2NaOH(конц.,ыстық) ^{+ 3H}2^{О =}^2Na[Al(OH)4^]

^Al2^O3^+2Na2^CO3^=2NaAlO2^+CO2 ^{(1100-12000C)}

^Al2^O3 ^{+ 3H}2^SO4 ^{= 2Al}2^(SO4⁾3 ^{+ 3H}2^О

^Al(OH)3^↓+6HCl(сұйыт.)^=2AlCl3 ^{+ 3H}2^{О Al(OH)}3^↓+NaOH(сұйыт.)^=Na[Al(OH)4^{] Al(OH)}3^{↓+NaOH=NaAlO}2^+2H2^О^(10000С)

Неліктен алюминий тұздарының ерітінділерінде орта қышқылдық болады? Алюминийдің суды тұндыруда және жартылай жұмсартуда қолданылуы оның қандай қасиеттеріне негізделген?

Шешуі:

Кез келген тұзды катион мен анионға сәйкес негіз бен қышқылдың әрекеттесуінен түзілген өнім деп қарастыруға болады? Тұздарды суда еріткенде олар гидролизге ұшырайды. Алюминий гидроксиді әлсіз негіз болғандықтан оның күшті қышқылдармен түзген тұздарын суда еріткенде гидролиз катион бойынша жүреді және нәтижесінде қышқыл орта түзіледі:

^{Al3+ + H}2^{O ↔ Al(OH)2+ + H+}

Натрий гидроксиді және алюминий хлориді ерітінділерін араластыру ретіне байланысты екі құбылысты байқауға болады: егер сілті ерітіндісіне бір тамшы тұз ерітіндісін қосса, онда тұнба түзілмейді; егер реакцияны кері жүргізсе тұнба түзіледі. Екі процесті түсіндіріп, тиісті реакция теңдеулерін молекулалық және иондық күйде жазыңыздар.

Шешуі:

^{3NaOH(сұйытылған) + AlCl}3 ^{= Al(OH)}3^{↓ + 3NaCl}

^{3OH- + Al3+ = Al(OH)}3^↓

^AlCl3 ^{+ 3NaOH}(сұйыт.) ^{= Al(OH)}3^{↓ + 3NaCl}

^Al(OH)3^↓+NaOH(сұйыт.) ^{= Na[Al(OH)}4^{] Al3+ + 3OH- =}^Al(OH)3^↓

^Al(OH)3 ^{+ OH- =}^[Al(OH)4^]-

§ 7.3. Бейметалдардың жалпы сипаттамасы

2. Қандай бейметалл элементтер органогендер қатарына жатады?

Шешуі:

Тірі ағза организмінің негізін құрайтын төрт элемент: С, О, N, H.
7. Қандай оксидтерді тұз түзбейтіндер деп атайды? Тұз түзбейтін бейметалл оксидтерінің формулаларын жазыңыздар. Тұз түзбейтін оксидтердегі бейметалдардың тотығу дәрежелерін көрсетіңіздер. Шешуі:

^{N+2O, N+1}2^{O, C+2O}
9. Барлық бейметалдардың агрегаттық күйлерін көрсетіңіздер.

Шешуі:

Қалыпты жағдайда:

қатты	сұйық	газ
^{P, B, I}2^{, S, Si, At, Se, Te, As, C}	^Br2	^O2^{, Cl}2^{, F}2^{, N}2^{, He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn}

(Әдебиет: http://www.chem.msu.su/rus/school/zhukov1/02a.html Жуков С.Т. 8-9 класс)

§ 7.5. Көміртек және оның қосылыстары

1. Көміртек элементі қандай жай заттар түзеді? Олардың физикалық қасиеттерінің айырмашылығы немен түсіндіріледі? Олар қайда қолданылады?

Шешуі:

Көміртек элементі бірнеше жай заттар түзеді. Олардың ішіндегі ең танымалдары алмаз бен графит. Олардың физикалық қасиеттерінің айырмашылығы олардың құрылымдарының айырмашылығымен түсіндіріледі. Графит жұмсақ зат, ол инертті электрод, «құрғақ май» ретінде, карандаш жасауда қолданылады. Алмаз табиғаттағы ең қатты зат ретінде белгілі, ол бұрғы жасауда, кескіш құралдар жасау үшін қолданылады.

Дүние жүзі бойынша табиғи көмірдің жыл сайынғы тұтынылуы (көміртектің орташа массалық үлесі 80%) 3,562·10⁹ т құрайды. 1 секундта көмірді жағу есебінен Жер атмосферасында қанша көлем (қ.ж. м³) көмірқышқыл газы шығарылады?

Шешуі:

Көмірдің құрамындағы таза көміртектің массасы:

3,562·10⁹ т - 100%,

m (С) - 80%.Бұдан: m(С) = 2,85·10⁹ т;

Бір жылдағы секунд саны:

t = 365,5∙24∙60∙60 = 31579200 с.
Пропорция құрамыз:

Егер 31579200 сек – 2,85·10⁹ т С жанатын болса, Онда 1 сек – m т С жанады.

Бұдан: m = 90,2·10⁶ г.

Енді химиялық реакция теңдеуі бойынша пропорция құрып, осынша ^{көміртек жанғанда қанша СО}2 ^{түзілетінін есептейміз:}

90,2·10⁶ г х л

^{C + O}2 ^{= CO}2

12 г/моль 22,4 л/моль

^{90,2·106 г C - х л CO}2^,

^{12 г/моль C - 22,4 л/моль CO}2^{. Бұдан: х = 168,37∙106 л = 168,37∙103 м3.}

^{Жауабы:}^V(CO2^{) = 168,37∙103 м3.}

Көмір қышқылының тұздарын қалай сапалық анықтауға болады?

Шешуі:

Көмір қышқылының тұздарына тұз қышқылы ерітіндісімен әсер еткенде әдетте көмір қышқыл газы бөлінеді.

^Na2^CO3 ^{+ 2HCl = 2NaCl + CO}2^{↑ + H}2^O

Оны ізбес суы арқылы өткізгенде ерітінді лайланады:

^СО2 ^{+ Са(ОН)}2 ^{= СаСО}3^{↓ + Н}2^О

Лакмус, фенолфталеин және метилоранж индикаторлары натрий карбонаты ерітіндісінде қандай түске боялады?

Шешуі:

Суға еріткенде натрий карбонаты гидролизге ұшырап, орта сілтілік болады:

3 3
^Na2^CO3 ^{+ HOH ↔ NaHCO}3 ⁺^{NaOH молекулалық}^түрдеCO ^2- + HOH ↔ HCO ^- + OH^- иондық түрде
Практикада кең тараған кейбір қышқылдық- негіздік индикаторлардың әртүрлі ортадағы түстері төмендегі кестеде келтірілген.

Индикатор	Индикатордың ортадағы түсі
	Қышқыл [H⁺] > [OH^-] рН < 7	Бейтарап [H⁺] = [OH^-] рН = 7	Сілтілік [OH^-] > [H⁺] рН > 7
Лакмус	қызыл	күлгін	Көк
Фенолфталеин	түссіз	түссіз	таңқурай түсті
Метилоранж	алқызыл түсті	оранж түсті	сары

Құрамында 86% көміртек және 14% сутек болатын 1 кг бензинді толық жағу үшін теориялық қажетті құрғақ ауаның массасын есептеңіздер. Ауадағы оттектің массалық үлесі 23%.

Шешуі:

Бензин құрамындағы көміртек пен сутектің массасын есептейміз: 1000 г (бензин) – 100% болса,

^{x г (C) – 86% (C). Бұдан: x = 860 г (C). Онда, m(H}2^{) = 140 г.}
Енді көміртек пен сутектің жану реакциялары бойынша пропорциялар құрып, қажетті оттектің массаларын есептейміз:
860 г у г

^{C + O}2 ^{= CO}2

12 32

г/моль г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: ^{860 г C – у г O}2^,

^{12 г/моль С – 32 г/моль O}2^{. Бұдан: у(O}2^{) = 2293,3 г.}
140 г z г

^2H2 ^{+ O}2 ^{= 2H}2^O

2 г/моль 32 г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: ^{140 г H}2 ^{– z г O}2^,

^{2·2 г/моль H}2 ^{– 32 г/моль O}2^{. Бұдан: z = 1120 г.}
^∑m(O2^{) = 2293,3 г + 1120 г = 3413,3 г.}
Ауаның массасы:

^{3413,3 г (O}2^{) – 23%,}

^{x г (O}2^{) – 100%. Бұдан: x = 1480 г = 14,84 кг.}
Жауабы: m(ауа) = 14,84 кг.

Келесі өзгерістерді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін реакция теңдеулерін жазыңыздар.

^{а) С → СО}2 ^{→ Na}2^CO3 ^{→ NaHCO}3 ^{→ Na}2^CO3 ^{→ Na}2^CO3^∙10H2^{O ә) С → СaC}2 ^{→ CO → CO}2 ^{→ MgCO}3 ^{→ Mg(HCO}3⁾2

^{б) С → СH}4^{→ CO → CO}2^{→ Ca(HCO}3⁾2 ^CaCO3^{→ CO}2 ^{→ CO}

Шешуі:

^а)^{1) C + O}2 ^{= CO}2

^{2NaOH + CO}2 ^{= Na}2^CO3 ⁺^H2^O
^Na2^CO3 ^{+ H}2^{O + CO}2 ⁼^2NaHCO3
^2NaHCO3 ^{→ Na}2^CO3 ^{+ H}2^{O +}^CO2^↑
^Na2^CO3^+10H2^O=Na2^CO3^∙10H2^{O(суыту)}

^ә)^{1) C (графит) + Ca = CaC}2

^{2) CaC}2 ^{+ H}2^{O = Ca(OH)}2 ^{+ C}2^H2^{↑ CaC}2 ^{+ 2HCl}(сұйыт.) ^{= CaCl}2 ^{+ C}2^H2^{↑ 3) 2C}2^H2 ^{+ 5O}2 ^{= 4CO}2 ^{+ 2H}2^O

^{4) CO}2 ^{+ H}2^{O + 2MgO = 2Mg}2^(CO3⁾2^(OH)2

^{(немесе MgCO}3^∙Mg(OH)2⁾

^{5) MgCO}3^∙Mg(OH)2^=2MgCO3^+H2^O^(180-2200С)

^{6) MgCO}3^{(қ) + H}2^{O + СO}2 ^{↔ Mg(HCO}3⁾2 ^(ер.)

^б)^{1) C + 2H}2 ^{↔ CH}4 ^{2) CH}4 ^{↔ C + 2H}2

^{3) C + H}2^{O ↔ CO +}^H2 ^{(синтез-газ) (800-10000C)}

^{2СO + O}2 ⁼^2CO2 ^(ауада^жану)
^CO2 ^{+ Ca(OH)}2 ^{= CaCO}3 ^{+ H}2^{O CaCO}3 ^{+ H}2^{O + CO}2 ^↔^Ca(HCO3⁾2

^Ca(HCO3⁾2 ^{↔ CaCO}3^{↓ + H}2^O⁺^CO2^{↑ (қайнату)}

^{6) CaCO}3 ^{→ СaO}⁺^CO2^{↑ (900-12000C)}

^{7) 2CO}2 ^{= 2CO}⁺^O2 ^{(T >}^20000C)

^CO2 ^{+ C}⁼^{2CO (T >}^10000C)

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009