Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

3 ^{= 2Ag + 2NO}2 ^{+ O}2

170 г/моль 22,4л/моль 22,4л/моль
2y 4y y

^2Cu(NO3⁾2 ^{= 2CuO + 4NO}2 ^{+ O}2

188г/моль 22,4л/моль 22,4л/моль
Теңдеулер жүйесін құрамыз:

340х + 376у = 14,32

^{67,2х + 112у = 3,584

^{Бұдан: х = 0,02 моль, ал}^^(AgNО3^{) = 2· 0,02 = 0,04 моль. Демек, m(AgNO}3^{) = 170 г/моль · 0,04 моль = 6,8 г.}

^{Онда: m(Cu(NO}3⁾2^{) = 14,32 г – 6,8 г = 7,52 г.}
^^(KNO3^{) =}^4,04г^{= 0,22}^{немесе 22%}

18,36г

^^(AgNO3^{) =}^6,8г

18,36г
= 0,37 немесе 37 %

^^(Cu(NO3⁾2^{) =}^7,52г^{= 0,41}^{немесе 41%}

18,36г
^{Жауабы:}^^(KNO3^{) = 22%;}^^(AgNO3^{) = 37%;}^^(Cu(NO3⁾2^{) = 41%.}

Мыс (II) және калий нитраттары қоспасын көп уақыт қақтағанда 2,688 л (қ.ж.) газдар бөлінген. Қатты қалдықты сумен өңдегенде, оның массасы 3,4 г кеміген. Бастапқы қоспадағы мыс (II) нитратының массасын анықтаңыздар.

Шешуі:

39 г 3,4 г 2,688 л

^2KNO3 ^{→ 2KNO}2 ^{+ O}2

101 г/моль 22,4 л/моль
^Cu(NO3⁾2 ^{→ CuO + NO}2 ^{+ O}2

188 г/моль 2,24 л/моль

_{ν(KNO ) =}m⁽KNO₂⁾₌3,4 г
= 0,04 моль

² M⁽KNO₂⁾85 г/моль
^m(KNO3^{) = 0,04 моль ∙ 101 г/моль = 1,04 г}
^V(O2^{) = ν(O}2^{) ∙ V}M ^{= 0,02 моль ∙ 22,4 л/моль = 0,488 л}

^V(O2^{) = 2,688 л – 0,488 л = 2,24 л}
^m(Cu(NO3⁾2^{) = 0,04 моль ∙ 188 г/моль = 7,52 г}
^{Жауабы:}^m(Cu(NO3⁾2^{) = 7,52 г.}

^SO2 ^{мен O}2 ^{газдарының бірдей көлемдерінің қоспасын өршіткі арқылы өткізгенде, SO}2 ^{газы SO}3 ^{газына айналған. Реакция шығымы -} 80%. Алынған газдар қоспасының сутек бойынша тығыздығы қандай? Шешуі:

	^2SO2	^{+ O}2	^{= 2SO}3
Бастапқы	1 моль	1 моль	-
Әрекеттескені	0,8 моль	0,4 моль	0,8 моль
Қалғаны	0,2 моль	0,6 моль	0,8 моль

^Морт. ⁼

m₁+ m₂+ m₃V + V + V

ν₁⨯ M₁+ ν₂⨯ M₂+ ν₃⨯ M₃

=

V + V + V

1 2 3 1 2 3

0,2 ⨯ 64 + 0,6 ⨯ 32 + 0,8 ⨯ 80

=

1,6

12,8 + 19,2 + 64

=

1,6

= 60

D ⁽газ қоспасы⁾=^M^r^{(газ қоспасы)}= ⁶⁰= 30

H₂

2
Жауабы: D_H= 30.

M_r(H₂) 2

Заттың 20% ерітіндісін дайындау үшін оның массасы 350 г 12%-дық ерітіндісіне 45%-дық ерітіндісінің қандай массасын қосу қажет? Шешуі:

Еріген зат бойынша материалдық баланс теңдеуін пайдаланамыз:

^m1^ω1 ^{+ m}2^ω2 ^{= m}3^ω3

^{0,12∙350 + 0,45m}2 ^{= (350 + m}2^)∙0,2

^{Бұдан: m}2 ^{= 112 г}

^{Жауабы:}^m2 ^{= 112 г.}

Тұз қышқылының 8%-дық ерітіндісін алу үшін оның көлемі 1 л 20%-дық ерітіндісіне (ρ =1,1 г/мл) 4%-дық ерітіндісінің (ρ = 1,02 г/мл) қандай көлемін қосу қажет?

Шешуі: m = ρ ⨯ V = 1000 мл ⨯ 1,1 г/мл = 1100 г

^m1^ω1 ^{+ m}2^ω2 ^{= m}3^ω3

^{1100∙0,2 = 0,04 ∙ m}2 ^{+ (1100 + m}2^{) ∙0,08}

^{220 + 0,04m}2 ^{= 88 + 0,08m}2

¹³²⁼^0,04m2 ^m2 ^{= 3300}^г

m 3300 г

V₂=

^{Жауабы:}^V2 ^{= 3235 мл.}

= = 3235 мл

ρ 1,02 г/мл

^{Аммоний хлоридінің NH}4^{Cl 150oC кезіндегі 100 г судағы}^{ерігіштігі}

– 35 г. Тұздың осы температурада қаныққан ерітіндісіндегі массалық үлесін анықтаңыздар.

Шешуі:

^mеріген зат

ω =

^mерітінді

∙ 100%

Жауабы: 25,9 %.
35 г

ω =

(100 + 35) г
∙ 100% = 25,9 %

^{Калий нитратының KNO}3 ^{60oC және 20oC кезінде 1 л судағы} ерігіштік коэффициенттері сәйкесінше 1011 г және 315 г. Калий нитратының 60^oC кезінде қаныққан ерітіндісінің 40 г үлгісін 20^oC дейін суытқанда бөлініп, тұнбаға түсетін тұздың массасын анықтаңыздар. Шешуі:

әдіс

60^oC 20^oC

суыту
1101 315

ω₁= ₂₁₀₁= 0,524 немесе 52,4% ω₂= ₁₃₁₅= 0,24 немесе 24%

Егер 2101 г ерітіндіде – 1101 г тұз еріген болса,

^{Онда 40 г ерітіндіде – х г тұз еріген. Бұдан: х = 20,9 г; 19,1 г Н}2^О.
Егер 1000 г суда – 315 г еріген зат болса,

Онда 19,1 г суда – у г еріген зат болады. Бұдан: у = 25,11 г. Демек, 40 г ерітіндіні суытқанда түсетін тұнбаның массасы:

∆m = 40 – 25,11 = 14,88 г.

әдіс.

Еріген зат бойынша материалдық баланс теңдеуін пайдаланамыз:

^m3^ω3 ^{= m}1^ω1 ^{+ m}2^ω2

^{40∙0,524 = 0,24 ∙ m}2 ^{+ (40 – m}2^{)∙1 Бұдан: m}2 ^{= 25,2 г. ∆m = 40 – 25,2 = 14,88 г.}
Жауабы: ∆m = 14,88 г.

Массасы 293 г, ал құрамында 22 г NaOH бар ерітінді арқылы^{реакция тоқтағанға дейін СО}2 ^{газы жіберілген. Түзілген өнімнің} тәжірибе жағдайында 100 г судағы ерігіштігін 6,9 г деп алып, реакция кезінде түзілген тұнбаның массасын анықтаңыздар.

Шешуі:

22 г 46,2 г

^{NaOH + СО}2 ⁼^NaHCO3

40 г/моль 84 г/моль

⁽NaOH⁾=

m⁽NaOH⁾M⁽NaOH⁾⁼
22 г

40 г/моль
= 0,55 моль

Реакция теңдеуі бойынша түзілген тұздың мөлшері де 0,55 моль. Оның массасы:

^m(NaHCO3^{) =}^^(NaHCO3⁾^^M(NaHCO3^{) = 0,55 моль}^^{84 г/моль = 46,2 г.}
Егер 100 г суда – 6,9 г тұз еріген болса,

Онда 271 г суда – х г тұз еріген. Бұдан: х = 18,7 г.
Демек, түзілген тұздың 18,7 г бөлігі ерітіндіде қалады, ал қалғаны тұнбаға түседі:

^m(NaHCO3^{) = 46,2 - 18,7 г = 27,5 г}
^{Жауабы:}^m(NaHCO3^{) = 27,5 г.}

VIII тарау. Бейорганикалық заттар қосылыстарының және құймалардың өндірісі. Қоршаған ортаны қорғау

§ 8.2. Электролиз әдісімен алюминийді өндіру

Құрамында алюминий оксиді бар кеннен алюминийді электролиздеп алады. Бұл процестің теңдеуін құрыңыздар. Құрамында 20% алюминий оксиді бар 8 кг алюминий кенінен қанша алюминий алуға болатынын есептеңіздер.

Шешуі:

Электролиз кезінде жүретін реакция теңдеулері:

эл.тогы

K(-) Al⁺³ + 3e^- → Al⁰ | 6 | 2

эл.тогы

^{A(+) 2AlO}3^3-^{- 6e- → Al}2^O3 ⁺^1,5O2 ^{| 3 |}¹

————————————

эл.тогы

(К
^2Al2^O3 ^{→ 2Al0}) ^{+ Al}2^O3 ^{+ 1,5O}2^↑

Кен құрамындағы алюминий оксидінің массасы:

^m(Al2^O3^{) = 8 кг ∙ 20%/100% = 1,6 кг.}
Химиялық реакция теңдеуі бойынша пропорция құрып, катодта жиналатын алюминий массасын табамыз:

1,6∙10³ г m г

(К)
^2Al2^O3 ⁼^{2Al0 + Al}2^O3 ⁺^1,5O2^↑

102 г/моль 27 г/моль
Бұдан: m(Al) = 1,6∙10³ г∙ 2∙27 г/ 2∙102 г = 423,5 г = 0,42 кг

Мырыш сульфаты ерітіндісінің электролизі кезінде катодта 13,0 г металл бөлінген. Егер өнімнің шығымы теориялық мүмкіндіктің 85%- тін құраса, анодта қандай газ және қанша көлемде бөлінген?

Шешуі:

Электролиз кезінде жүретін реакция теңдеулері: K(-) Zn

⁺² + 2e^- → Zn⁰

^{A(+) 2H}2^{O - 4e- → O}2 ^{+ 4H+}

————————————

эл.тогы

^2ZnSO4 ^{+ 2H}2^{O → 2Zn0 + O}2(А)^{↑ + 2H}2^SO4
Теория бойынша бөлінуге тиісті мырыштың массасы:

m(Zn) = 13,0 г · 100%/85% = 15,3 г.
^{Химиялық реакция теңдеуі бойынша пропорция құрып, бөлінген O}2 газының көлемін есептейміз:

15,3 г V л

(К)
^2ZnSO4 ^{+ 2H}2^O^{= 2Zn0 + O}2(А) ⁺^2H2^SO4

65 г/моль 22,4 л/моль
^{Бұдан: V(O}2^{) = 15,3 г ∙22,4 л / 2∙65 г = 2,6 л.}
^{Жауабы:}^V(O2^{) = 2,6 л.}

§ 8.3. Құймалар. Шойын мен болат өндіру

6. Массасы 3,68 г алюминий мен мыстың құймасын тұз қышқылының артық мөлшерімен өңдегенде, 1,77 л (қ.ж.) сутек алынады. Құймадағы металдардың массалық үлестерін есептеңіздер.

Шешуі:

Тұз қышқылымен құйманың құрамындағы алюминий ғана әрекеттеседі. Химиялық реакция теңдеуін жазамыз:

х г 1,77 л

^{2Al + 6HCl = 2AlCl}3 ^{+ 3H}2

27 г/моль 22,4 л/моль
Бұдан: х = m(Al) = 2·27 г ∙ 1,77 л / 3·22,4 л = 1,43 г; m(Cu) = m(қоспа) - m(Al) = 3,68 г - 1,43 г = 2,25 г

ω⁽Al⁾=

m(Al) m(қоспа)

100% =

1,43г

3,68 г

100% = 38,86%

ω⁽Cu⁾=

m(Cu) m(қоспа)

100% =

2,25 г

3,68 г

100% = 61,14%

Жауабы: ω(Al) = 38,86%; ω(Cu) = 61,14%.

§ 8.4. Аммиак, азот және күкірт қышқылдарын өндіру

Аммиакты сутек пен азоттан синтездеудің тиімді жағдайларын көрсетіңіздер. Температураны 400⁰С-тан төмен түсірсе не болады? Температураны 500⁰С-тан жоғары көтеру не себепті тиімсіз? Бұл реакцияны жылдамдату үшін өндірісте қандай өршіткі қолданады? Процесті не себепті жоғарғы қысымда (300-400 мПа) жүргізу керек? Қысымды көтеру тепе-теңдіктің ығысуына қалай әсер етеді?

Шешуі:

Қысым	Температура, ⁰С
МПа	200	300	400	500	600	700
30	0,899	0,710	0,470	0,264	0,138	0,073
100	0,983	0,925	0,800	0,575	0,314	0,128

^N2 ^{+ 3H}2 ^{↔ 2NH}3 ^{+ 92,4 кДж}^{(Fe-кат, Al}2^O3^+K2^O+CaO+SiO2 ^{промоторлар)}Газдар қоспасындағы аммиактың көлемдік үлесі (% ) Кесте-3.

Кестеде келтірілген мәліметтерден қысымды жоғарлату мен температураны төмендету тепе-теңдікті аммиактың шығымының артуы бағытына қарай ығыстыратынын байқауға болады. Ле-Шателье принципі бойынша аммиактың түзілу реакциясы экзотермиялық болғандықтан, температураны жоғарлатқанда тепе-теңдік аммиактың ыдырау жағына қарай ығысады. Температураны төмендеткенде реакцияның жылдамдығы азаяды. Шығымы өте аз болатындықтан

процесті 400⁰-тан төменгі температурада жүргізу тиімсіз. Ал қысымды арттырғанда қондырғылардың бағасы да едәуір өседі.
7. Егер азот (II) оксидінің шығымы 98% болса, ал одан әрі NO-ның^HNO3^{-ке айналуы 99% жүзеге асырылса, 100%-тік қышқылға} есептегенде өнімділігі тәулігіне 1000 т азот қышқылы өндірісі үшін агрегатқа тәулігіне қанша аммиак керек ?

Шешуі:

Химиялық реакция теңдеулері:

^4NH3 ^{+ 5O}2 ^{= 4NO + 6H}2^O

^{2NO + O}2 ^{= 2NO}2

^2H2^{O + 4NO}2 ^{+ O}2 ^{= 4HNO}3
Әр химиялық реакция теңдеуі бойынша пропорция құрып және әр сатыдағы өнімнің шығымын ескере отырып, есептеулер жүргіземіз:

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009

Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Шешуі:

Шешуі:

әдіс

әдіс.

Шешуі:

VIII тарау. Бейорганикалық заттар қосылыстарының және құймалардың өндірісі. Қоршаған ортаны қорғау

Шешуі:

Шешуі:

§ 8.3. Құймалар. Шойын мен болат өндіру

Шешуі:

§ 8.4. Аммиак, азот және күкірт қышқылдарын өндіру

Шешуі:

Шешуі:

Смотрите также: