Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

М(С_хН_у) = M(H₂) · D_(H₂₎(C_xH_y) = 2 г/моль · 8 = 16 г/моль
Көміртектің массалық үлесін пайдаланып, сутектің массалық үлесін анықтаймыз:

ω(H) = 100% - 75% = 25%
Заттың 100 г үлгісін қарастырған ыңғайлы. Ондағы көміртек пен сутектің массалары:

m(C) = 100 г ∙ 0,75 = 75 г

m(Н) = 100 г ∙ 0,25 = 25 г

Қосылыс құрамына кіретін атомдарының зат мөлшерлерінің өзара қатынасы:

x ∶ y =

m(C)

∶

M(C)

m(Н)

M(Н)

75 25

= :

12 1

= 6,25 ∶ 25 = 1: 4

		Н
		\|
Н	—	С	—	Н
		\|
		Н

^{Демек, көмірсутектің формуласы – СН}4 ^{(метан). М(СН}4^{) = 16 г/моль.}Оның құрылымдық формуласы:

^{Жауабы:}^СН4 ^{– метан.}

§46. Қанықпаған көмірсутектер. Этилен

Этилен мен этанның жану реакциясының теңдеулерін жазып, олардың бірдей мөлшерін жаққанда қай көмірсутекті жағуға оттек көбірек жұмсалатынын есептеңіздер.

Шешуі:

^С2^Н4 ^{+ 3О}2 ^{= 2CO}2 ^{+ 2H}2^{O 2С}2^Н6 ^{+ 7О}2 ^{= 4CO}2 ^{+ 6H}2^O
Жауабы: этиленнен қарағанда этанның жануына оттек көп жұмсалатыны реакция теңдеуінен көрініп тұр.

Көлемі 150 м³ (қ.ж.) этиленді сумен әрекеттестіріп, этил спиртінің қандай массасын алуға болатынын есептеңіздер.

Шешуі:

150 м³ х кг

^С2^Н4 ^{+ Н}2^{О =}^C2^H5^OH

22,4 л/моль 46 г/моль

ν⁽C₂Н₄⁾=

V⁽C₂Н₄⁾V_M

150 ∙ 10³ л

= = 6696,4 моль 22,4 л/моль

^ν(С2^Н4^{) = ν(C}2^H5^{OH) = 6696,4 моль}
^m(C2^H5^{OH) = ν(C}2^H5^{OH) · M(C}2^H5^{OH) = 6696,4 моль · 46 г/моль =}

=308035,71 г = 308,035 кг
^{Жауабы:}^m(C2^H5^{OH) = 308,035 кг}^³⁰⁸^кг

§47. Ацетилен

6. Ацетиленнің жану реакциясының термохимиялық теңдеуі бойынша:^2С2^Н2 ^{+ 5О}2 ^{= 4СО}2 ^{+ 2Н}2^{О + 2600 кДж}

5,6 л (қ.ж.) ацетилен жанғанда бөлінетін жылудың мөлшерін есептеңіздер.

Шешуі:

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: ^{2·22,4 л С}2^Н2 ^{- 2600 кДж,}

^{5,6 л С}2^Н2 ^{- х кДж бөлінеді. Бұдан: х = 290,18 кДж.}
Жауабы: Q = 290,18 кДж.

8. Теориялық мүмкіндікпен салыстырғанда шығымы 60% болса, көлемі 1 м³ (қ.ж.) ацетилен алу үшін кальций карбидінің қандай массасы қажет болады?

Шешуі:

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

х моль 1000 л

^CaC2 ^{+ 2H}2^{O = Ca(OH)}2 ⁺^C2^H2

64 г/моль 22,4 л/моль

_{ν(С Н ) =}V⁽С₂Н₂⁾₌1000 л
= 44,64 моль

2 2 _V_M

22,4 л/моль

Реакция теңдеуі бойынша:

^ν(CaC2^{) = ν(С}2^Н2^{) = 44,64 моль}

^m(CaC2⁾⁼^ν(CaC2^{) ∙ M(CaC}2^{) = 44,64 моль ∙ 64 г/моль = 2856,96 г.}Реакция шығымын ескерсек:

2856,96 г – 60%,

х г – 100%. Бұдан: х = 4761,6 г ≈ 4,76 кг.
^{Жауабы:}^mпр. ^{= 4,76 кг.}

§48. Бензол

3. Массасы 39 г бензол алуға қажетті ацетиленнің көлемін (қ.ж.) табыңыздар.

Шешуі:

х л 39 г

^3C2^H2 ^{→ C}6^H6

22,4 л/моль 78 г/моль
_{ν(C Н ) =}m⁽C₆Н₆⁾₌39 г

= 0,5 моль

⁶ ⁶ M⁽C₆Н₆⁾78 г/моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

^{1 моль C}6^H6 ^{- 3 моль C}2^H2^,

^{0,5 мольC}6^H6 ^{- х моль C}2^H2^{. Бұдан: х = 1,5 моль.}
^V(C2^H2^{) = ν(C}2^H2^{) · V}M ^{= 1,5 моль · 22,4 л/моль = 33,6 л}
^{Жауабы:}^V(C2^H2^{) = 33,6 л.}
7. Көлемі 11,2 л этаннан алуға болатын этиленнің көлемі қандай? Оның зат мөлшері қанша?

Шешуі:

11,2 л х л

^C2^H6 ^{→ C}2^H4 ^{+ Н}2^↑

22,4 л/моль 22,4 л/моль
_{ν(C Н ) =}V⁽C₆Н₆⁾₌11,2 л

= 0,5 моль

2 6 _V_M

22,4 л/моль

^ν(С2^Н4^{) = ν(С}2^Н6^{) = 0,5 моль}
^V(C2^H4^{) = ν(C}2^H4^{) · V}M ^{= 0,5 моль · 22,4 л/моль = 11,2 л}
^{Жауабы:}^ν(С2^Н4^{) = 0,5 моль; V(C}2^H4^{) = 11,2 л.}

§52. Көмірсутектерді өндіру, өңдеу, қолдану және қоршаған орта

Көлемі 11,2 л (қ.ж.) метан жанғанда бөлінетін көміртек (IV) оксидінің көлемі мен массасын есептеңіздер.

Шешуі:

11,2 л х г, л

^СН4 ^{+ 2О}2 ^{= CO}2 ^{+ 2H}2^O

22,4 л/моль 22,4 л/моль

44 г/моль

_{ν(СН ) =}V⁽СН₄⁾₌11,2 л

= 0,5 моль

4 _V_M

22,4 л/моль

^ν(СН4^{) = ν(СО}2^{) = 0,5 моль}
^{Оның көлемі: V(CО}2^{) = ν(CО}2^{) · V}M ^{= 0,5 моль · 22,4 л/моль = 11,2 л Ал массасы: m(CО}2^{) = ν(CО}2^{) · M(CО}2^{) = 0,5 моль · 44 г/моль = 22 г}

^{Жауабы:}^V(CО2^{) = 11,2 л; m(CО}2^{) = 22 г.}

Мөлшері 0,5 моль метан жанғанда 440 кДж жылу бөлінеді. Метанның жану реакциясының термохимиялық теңдеуін құрыңыздар.

Шешуі:

^СН4 ^{+ 2О}2 ^{= CO}2 ^{+ 2H}2^O
Пропорция құрамыз:

^{1 моль СН}4 ^{- х кДж,}

^{0,5 моль СН}4 ^{- 440 кДж. Бұдан: х = 880кДж.}

^СН4 ^{+ 2О}2 ^{= CO}2 ^{+ 2H}2^{O + 880 кДж}
^{Жауабы:}^СН4 ^{+ 2О}2 ^{= CO}2 ^{+ 2H}2^{O + 880 кДж}

§53. Оттекті органикалық қосылыстар. Спирттер

Көлемі 33,6 л (қ.ж.) этиленді гидратациялағанда этил спиртінің қандай массасы түзілетінін есептеңіздер.

Шешуі:

33,6 л х г

^С2^Н4 ^{+ Н}2^{О =}^C2^H5^OH

22,4 л/моль 46 г/моль

_{ν(C Н ) =}V⁽C₂Н₄⁾₌33,6 л
= 1,5 моль

2 4 _V_M

22,4 л/моль

^ν(С2^Н4^{) = ν(C}2^H5^{OH) = 1,5 моль}
^m(C2^H5^{OH) = ν(C}2^H5^{OH) · M(C}2^H5^{OH) = 1,5 моль · 46 г/моль = 69 г}
^{Жауабы:}^m(C2^H5^{OH) = 69 г.}

Массасы 9 кг глюкозаны спирттік ашыту арқылы қанша литр этанол алуға болады? Этанолдың тығыздығы 0,789 г/мл.

Шешуі:

9 кг х кг

^C6^H12^O6 ^{→ 2C}2^H5^{OH + 2CO}2

180 г/моль 46 г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: ^{9 кг C}6^H12^O6 ^{- х кг C}2^H5^OH,

^{180 г/моль C}6^H12^O6 ^{- 2∙46 г/моль C}2^H5^{OH. Бұдан: x = 4,6 кг.}

Оның көлемі: V = ^m= ^{4600 г}

= 5830 мл

ρ 0,789 г/мл
Жауабы: V = 5830 мл ≈ 5,83 л.

§55. Альдегидтер

Мөлшері 1,5 моль метанол тотыққанда түзілетін формальдегид 200 г суда ерітілді. Алынған ерітіндідегі формальдегидтің массалық үлесін есептеңіздер.

Шешуі:

1,5 моль

^СН3^{ОН + [O] → HCOH + H}2^O

30 г/моль

Реакция теңдеуі бойынша метанол мен формальдегидтің зат ^{мөлшерлері тең болғандықтан: ν(СН}3^{ОН) = ν(HCOH) = 1,5 моль деп}аламыз.
Формальдегидтің массасы:

m(HCOH) = ν(HCOH) · M(HCOH) = 1,5 моль · 30 г/моль = 45 г Судың тығыздығын 1 г/мл деп алып, ерітіндінің массасын есептейміз: m(ер-ді) = m(ер.зат) + m(еріткіш) = 45 г + 200 г = 245 г

Еріген заттың массалық үлесі:

ω⁽HCOH⁾=

m(НСОН)

m(ерітінді)
∙ 100% =

45 г

245 г
∙ 100% = 18,36%

Жауабы: ω(HCOH) = 18,36%.

Күміс айна реакциясы нәтижесінде массасы 10,8 г күміс түзілді. Тотығу реакциясына түскен сірке альдегидінің массасын табыңыздар. Шешуі:

х г 10,8 г

^СН3^{СОН + 2[Ag(NH}3⁾2^{OH] + 3H}2^{O → CH}3^COONH4 ^{+ 3NH}3 ⁺^2Ag↓

44 г/моль 108 г/моль

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009