Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Жауабы: η = 63,63%.
7. Массасы 20 г аммоний хлориді мен 20 г кальций гидроксидінің қоспасын қыздырғанда аммиактың қандай көлемі (қ.ж.) түзіледі? Шешуі:

20 г 20 г х л

^NH4^{Cl + Ca(OH)}2 ^{→ CaCl}2 ^{+ NH}3^{↑ + H}2^O

53,5 г/моль 111 г/моль 22,4 л/моль

Реагенттердің қайсысы артық мөлшерде алынғанын анықтау үшін олардың зат мөлшерлерін табамыз:

m(NH₄Cl)

20 г

4
ν(NH₄Cl) = _{M(NH Cl)}= _{53,5 г/моль}= 0,374 моль

m(Ca(ОН)₂)
20 г

2
ν(Ca(ОН)₂) = _{M(Ca(ОН) )}= _{111 г/моль}= 0,180 моль

Реагенттердің зат мөлшерлерін салыстырамыз:
(NH₄Cl) _ (Ca(ОН)₂)

1 1

Яғни кальций гидроксиді артық мөлшерде алынған.
Реакция нәтижесінде түзілген өнімнің мөлшері реакцияға жеткіліксіз алынған реагенттің зат мөлшерімен анықталады, яғни:
^ν(Ca(OH)2^{) = ν(NН}3^{) = 0,180 моль.}
Түзілген аммиактың көлемі:

^V(NН3^{) = ν(NН}3^{) · V}M ^{= 0,180 моль · 22,4 л/моль = 4 л}

^{Жауабы:}^V(NН3^{) = 4 л.}

§20. Фосфор

6. Массасы 34,5 г бертолле тұзы зат мөлшері қанша фосформен әрекеттесе алады?

Шешуі: 34,5 г х моль

^5KClO3 ^{+ 6P = 5KCl + 3P}2^O5

122,5 г/моль 31 г/моль

_{ν(KClO ) =}m⁽KClO₃⁾₌34,5 г
= 0,282 моль

³ M⁽KClO₃⁾122,5 г/моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: ^{5 моль KClO}3 ^{- 6 моль P,}

^{0,282 моль KClO}3 ^{- х моль P. Бұдан: х = 0,338 моль.}
Жауабы: ν(Р) = 0,338 моль.

§21. Тыңайтқыштар жайлы қысқаша мәліметтер.

Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары
6. Құрамында 58% кальций фосфаты бар 50 кг сүйекте қанша килограмм фосфор болады?

Шешуі:

Пропорция құрамыз: 50 кг сүйек - 100%

^{х кг Ca}3^(PO4⁾2 ^{- 58%. Бұдан: х = 29 кг Ca}3^(PO4⁾2^.
Заттың формуласы бойынша пропорция құрамыз: ^{Егер 310 г Ca}3^(PO4⁾2 ^{- 62 г Р болса,}

^{Онда 29000 г Ca}3^(PO4⁾2 ^{- у г Р болады. Бұдан: у = 5800 г = 5,8 кг Р.}
Жауабы: m(P) = 5,8 кг.

§22. Көміртек

Термохимиялық теңдеуді пайдаланып, массасы 1 кг көміртек жанғанда қанша жылу бөлінетінін есептеңіздер.

Шешуі:

^{С + О}2 ^{= СО}2 ^{+ 402 кДж}

Пропорция құрамыз: 12 г С - 402 кДж,

1000 г С - х кДж. Бұдан: х = 33,500 кДж.

Жауабы: Q = 33,500 кДж.

Массасы 187,52 г көмірді жаққанда (қ.ж.) 336 л көміртек (IV) оксиді түзілген. Көмірдің осы үлгісіндегі көміртектің массалық үлесін (%) табыңыздар.

Шешуі:

^{С + О}2 ^{= СО}2

12 г/моль 22,4 л/моль

_{ν(CO ) =}V⁽CO₂⁾₌336 л
= 15 моль

2 _V_M

22,4 л/моль

^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(СО}2^{) = ν(С) = 15 моль,}
Оның массасы: m(C) = ν(С) · М(С) = 15 моль · 12 г/моль = 180 г.

_{ω =}m(C) m(көмір)

Жауабы: ω = 96%.

∙ 100% ω = ¹⁸⁰^г

187,52 г

∙ 100% = 96%

§25. Кремний қышқылы. Силикаттар

5. Құрамында 10% бөтен қоспалар бар 100 г кремнеземді кальций карбонатымен қосып балқытқанда, қанша көлем (қ.ж.) көміртек (IV) оксиді бөлінеді?

Шешуі:

90 г х л

^SiO2 ^{+ CaCO}3 ^{= CO}2 ^{+ CaSiO}3

60 г/моль 22,4 л/моль
m(қоспа) = 100 г · 0,1 = 10 г ^m(SiO2^{) = 100 г – 10 г = 90 г}

_{ν(SiO ) =}m⁽SiO₂⁾₌90 г

= 1,5 моль

² M⁽SiO₂⁾60 г/моль
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(SiO}2^{) = ν(CO}2^{) = 1,5 моль.}
^V(CO2^{) = ν(CO}2^{) · V}M ^{= 1,5 моль · 22,4 л/моль = 33,6 л.}
^{Жауабы:}^V(CO2^{) = 33,6 л.}
7. Массасы 36,6 г натрий силикатын алу үшін қанша натрий оксиді және қанша кремний (IV) оксиді қажет болатынын есептеңіздер.

Шешуі:

х г у г 36,6 г

^Na2^{O + SiO}2 ⁼^Na2^SiO3

62 60 106

г/моль г/моль г/моль
_{ν(Na SiO ) =}m ⁽Na₂SiO₃⁾₌36,6 г

= 0,345 моль

² ³ M⁽Na₂SiO₃⁾106 г/моль
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(Na}2^SiO3^{) = ν(SiO}2^{) = ν(Na}2^{O) = 0,345 моль m(Na}2^{O) = ν(Na}2^{O) · M(Na}2^{O) = 0,345 моль · 62 г/моль = 21,39 г}

^m(SiO2^{) = ν(SiO}2^{) · M(SiO}2^{) = 0,345 моль · 60 г/моль = 20,7 г}
^{Жауабы:}^m(Na2^{O) = 21,39 г; m(SiO}2^{) = 20,7 г.}

§26. Силикат өнеркәсібі

5. Массасы 10 кг терезе шынысын алу үшін шикізаттың әрқайсысынан қанша килограмм қажет болатынын есептеңіздер.

Шешуі:

х кг у кг z кг 10 кг

^Na2^CO3 ^{+ CaCO}3 ^{+ 6SiO}2 ^{= Na}2^{O · CaO · 6SiO}2 ^{+ 2CO}2^↑

106 г/моль 100 г/моль 60 г/моль 478 г/моль

_{ν(Na O · CaO · 6SiO ) =} m⁽Na₂O · CaO ·6SiO₂⁾₌10000 г
= 20,92 моль

² ² M⁽Na₂O · CaO · 6SiO₂⁾478 г/моль

Реакция теңдеуі бойынша:

^ν(Na2^{O · CaO · 6SiO}2^{) = ν(Na}2^CO3^{) = ν(CaCO}3^{) = 20,92 моль}
^m(Na2^CO3^{) = ν(Na}2^CO3^{) · M(Na}2^CO3^{) = 20,92моль·106 г/моль = 2,22 кг m(CaCO}3^{) = ν(CaCO}3^{) · M(CaCO}3^{) = 20,92 моль · 100 г/моль = 2,09 кг}Заттың формуласы бойынша пропорция құрамыз:

^{1 моль Na}2^{O·CaO· 6SiO}2 ^{- 6 моль SiO}2^,

^{20,92 моль Na}2^{O·CaO· 6SiO}2 ^{- х моль SiO}2^{. Бұдан х = 125,52 моль.}Оның массасы:

^m(SiO2^{) = ν(SiO}2^{) · M(SiO}2^{) = 125,52 моль · 60 г/моль = 7,53 кг.}
^{Жауабы:}^m(Na2^CO3^{) = 2,22 кг; m(CaCO}3^{) = 2,09 кг; m(SiO}2^{) = 7,53 кг.}

§28. Химиялық элементтердің периодтық жүйесіндегі металдардың орны. Олардың атомдары мен кристалдарының құрылыс ерекшеліктері

^8.^{Химиялық элемент Э}2^{О типті жоғары оксид түзеді. Оның молярлық} массасы – 30 г/моль. Осы элементті атаңыздар, оның периодтық жүйеде орналасуын сипаттаңыздар.

Шешуі:

^2Mr^{(Э) + M}r^{(O) = 30 2M}r^{(Э) = 30 - M}r^{(O) = 30 – 16 = 14.}

^{Бұдан: M}r^{(Э) = 14/2 = 7. Бұл - литий.}

Жауабы: Li – литий.

§30. Металдардың электрохимиялық кернеу қатары

Тұз қышқылы бар стақанға жалпы массасы 1,5 г күміс пен никельдің құймасы салынды. 0,2 л сутек бөлінген соң құйманың қалған бөлігі бөлініп алынды. Құйманың қандай бөлігі қалды, оның массасы қанша? Шешуі:

Тұз қышқылымен тек никель әрекеттеседі:

Ag + HCl →
^{Ni + 2HCl = NiCl}2 ^{+ H}2

59 г/моль 22,4 л/моль

_{ν(Н ) =}V⁽Н₂⁾₌0,2 л
= 0,009 моль

2 _V_M

22,4 л/моль

^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(H}2^{) = ν(Ni) = 0,009 моль}m(Ni) = ν(Ni) · M(Ni) = 0,009 моль · 59 г/моль = 0,531 г ≈ 0,53 г

m(Ag) = m(қоспа) – m(Ni) = 1,5 г – 0,531 г = 0,959 г ≈ 0,96 г
Жауабы: m(Ni) = 0,53 г; m(Ag) = 0,96 г.

Зат мөлшері 3 моль мыс (II) хлориді бар ерітіндіден қанша грамм мыс бөліп алуға болады?

Шешуі:

3 моль х г^CuCl2 ^{→ Cu +}^Cl2 1 моль 64 г/моль
Реакция теңдеуі бойынша мыс (II) хлориді мен мыстың зат мөлшері тең ^{болғандықтан: ν(CuCl}2^{) = ν(Cu) = 3 моль болады.}
m(Cu) = ν(Cu) · M(Cu) = 3 моль · 64 г/моль = 192 г
Жауабы: m(Cu) = 192 г.

§32. Кальций

7. Құрамында 20% қоспасы бар 7 г техникалық кальций 100 г суда ерітілді. Алынған ерітіндідегі кальций гидроксидінің массалық үлесін анықтаңыздар.

Шешуі:

^{Са + 2Н}2^{О = Са(ОН)}2 ^{+ Н}2^↑
Техникалық кальций құрамындағы қоспаның массасын анықтайық:

m(қоспа) = 7 г · 0,2 = 1,4 г

Таза кальцийдің массасы: m(Ca) = 7 г – m(қоспа) = 7 г – 1,4 г = 5,6 г.

_{ν(Ca) =}m(Ca) ₌5,6 г

= 0,14 моль

M(Ca) 40 г/моль
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(Ca) = ν(Са(ОН)}2^{) = ν(Н}2^{) = 0,14 моль m(Са(ОН)}2^{) = ν(Са(ОН)}2^{) · M(Са(ОН)}2^{) = 0,14 моль · 74 г/моль = 10,36}^г

^m(Н2^{) = ν(Н}2^{) ∙ М(Н}2^{) = 0,14 моль ∙ 2 г/моль = 0,28 г m(ерітінді)}⁼^{m(еріген}^зат)+m(Н2^О)^–^m(Н2⁾^{=5,6г+100г–0,28}^г^=105,32^г

ω⁽Ca⁽OH^{) )}=^m⁽^Ca⁽^OH⁾²⁾· 100% = ^{10,36 г}· 100% = 9,84%

² m(ер − ді)

105,32 г

^{Жауабы:}^{ω(Са(ОН)}2^{) = 9,84%.}

§33. Кальцийдің қосылыстары

Теориялықпен салыстырғандағы шығымы 90% болса, 10 кг әктас ыдырағанда кальций оксидінің қанша массасы алынады?

Шешуі:

^mпр.

η =

^mтеор.

∙ 100%

90% = ^m^пр^.∙ 100% m
= 9 кг

10 кг

пр.

^СаСО3 ^{= СаО + СО}2^↑

100 г/моль 56 г/моль
m⁽СаСО₃⁾9 ∙ 10³ г

3
ν⁽СаСО₃⁾= _M₍_СаСО₎= _{100 г/моль}= 90 моль

^ν(СаСО3^{) = ν(СаО) = 90 моль}
m(СаО) = ν(СаО) · M(СаО) = 90 моль · 56 г/моль = 5040 г = 5,04 кг.
Жауабы: m(СаО) = 5,04 кг.

Өнімнің шығымы 75% болса, 6 кг сөндірілмеген әк алу үшін әктастың қаншасын өртеу керек?

Шешуі:

Пропорция құрамыз:

6 кг – 75%,

x кг – 100%. Бұдан: х = 8 кг.
х кг 8 кг

^СаСО3 ^{→ СаО + СО}2^↑

100 г/моль 56 г/моль
m⁽СаО⁾8 ∙ 10³г

ν⁽СаО⁾= _M₍_СаО₎= _{56 г/моль}= 142,857 моль

^{ν(СаО) = ν(СаСО}3^{) = 142,857 моль}
^m(СаСО3^{) = ν(СаСО}3^{) · M(СаСО}3^{) = 142,857 моль · 100 г/моль =}

= 14285,71 г = 14,285 кг ≈ 14,3 кг.
^{Жауабы:}^СаСО3^{) =14,3 кг.}

§35. Алюминий

Массасы 12 г алюминий мен мыс қоспасы тұз қышқылымен өңделді. Бөлініп шыққан сутек 7,4 л көлем (қ.ж.) алды. Әр металдың қоспадағы массалық үлесін анықтаңыздар.

Шешуі: 12 г 7,4 л

^{2Al + 6HCl = 2AlCl}3 ⁺^3H2

27 г/моль 22,4 л/моль

Cu + HCl →

_{ν(Н ) =}V⁽Н₂⁾₌7,4 л
= 0,3125 моль

2 _V_M

22,4 л/моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: ^{3 моль H}2 ^{- 2 моль Al,}

^{0,3125 моль H}2 ^{- х моль Al. Бұдан: х = 0,208 моль.}
m(Al) = ν(Al) · M(Al) = 0,208 моль · 27 г/моль = 5,625 г m(Cu) = 12 г – m(Al) = 12 – 5,625 г = 6,375 г

m⁽Al⁾

ω⁽Al⁾= _m₍_қоспа₎· 100% =

5,625 г

· 100% = 46,9%

12 г

m⁽Cu⁾

ω⁽Cu⁾= _m₍_қоспа₎· 100% =
6,375 г

· 100% = 53,1%

12 г

Жауабы: ω(Al) = 46,9%; ω(Cu) = 53,1%.

Массасы 15,2 г хром оксидін алюминиймен тотықсыздандырғанда 9 г хром түзілді. Хромның шығымын (%) есептеңіздер.

Шешуі:

15,2 г

^Cr2^O3 ^{+ 2Al = Al}2^O3 ^{+ 2Cr}

152 г/моль 52 г/моль

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009