Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

1,5 моль х г

^Н2^{C = CH}2 ^{+ H}2^{O →}^C2^H5^OH

1 моль 46 г/моль
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(C}2^H4^{) = ν(C}2^H5^{ОН) = 1,5 моль}
^m(C2^H5^{ОН) = ν(C}2^H5^{ОН) = 1,5 моль · M(C}2^H5^{ОН) = 1,5 моль · 46 г/моль = 69 г}

^mпр ^{= 69 г · 0,80 = 55,2 г.}
^{Жауабы:}^m(C2^H5^{ОН) = 55,2 г.}

Алкадиендер

11. Құрамында спирттің массалық үлесі 0,95 болатын этил спирті ерітіндісінен Лебедев әдісі бойынша бутадиен-1,3-тің қандай массасын алуға болатынын есептеңіздер.

Шешуі:

100 г х г

^2С2^Н5^{ОН → Н}2^{С = CH – CH = CH}2 ^{+ 2H}2^{O + H}2

46 г/моль 54 г/моль
Есептің шартында берілмегендіктен, заттың массасы 100 г үлгісін ^{қарастырамыз. Сонда, m(С}2^Н5^{ОН) = 100 г · 0,95 = 95 г}

m(C₂H₅OH)

95 г

ν(C₂H₅OH) = _{M(C H OH)}= _{46 г/моль}= 2,06 моль

2 5
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(C}2^H5^{ОН) = ν(Н}2^{С = CH – CH = CH}2^{)/2 Олай болса, ν(C}4^H6^{) = 1,03 моль}

^m(C4^H6^{) = ν(C}4^H6^{) · М(C}4^H6^{) = 1,03 моль · 54 г/моль = 55,62 г}
^{Жауабы:}^m(C4^H6^{) = 55,62 г.}

Көксағыз (каучук) пен резеңке

Құрамында көміртектің массалық үлесі 85,7%, сутектің массалық үлесі 14,3%, ал сутек бойынша тығыздығы 14 болатын көмірсутектің формуласын табыңыздар.

Шешуі:

Заттың 100 г үлгісін қарастырған ыңғайлы. Ондағы көміртек пен сутектің массалары:

m(C) = 100 г ∙ 0,857 = 85,7 г

m(Н) = 100 г ∙ 0,143 = 14,3 г

Зат құрамындағы көміртек пен сутектің зат мөлшерлерін сәйкесінше х ^және^у^моль^деп^{белгілейміз}^-^Сх^Ну^.^{Қосылыс}^{құрамына}^{кіретін}^{элемент}атомдарының зат мөлшерлерінің өзара қатынасы:

x ∶ y =

m(C) m(Н)

: =

85,7 14,3

:
= 7,14 ∶ 14,3 = 1 ∶ 2

M(C) M(Н) 12 1
^{Демек, заттың ең қарапайым (эмпирикалық) формуласы - СН}2^{. Алайда}мұндай көмірсутек жоқ. Заттың нағыз молекулалық формуласын табу үшін оның ауа бойынша салыстырмалы тығыздығын пайдаланамыз.

М(С_хН_у) = M(H₂) · D_(H₂₎(C_xH_y) = 2 г/моль · 14 = 28 г/моль

^М(Сх^Нy⁾⁼^М(Сk^Н2k⁾^^{28 = kM(СН}2⁾^^{28 = k∙14}^^{k = 2.}
^{Яғни белгісіз қосылыстың молекулалық формуласы C}2^H4 ^{болғаны.}
^{Жауабы:}^C2^H4^.

Ауа бойынша тығыздығы 1,86, ал құрамындағы көміртектің массалық үлесі 88,9% болатын көмірсутектің молекулалық формуласын есептеп шығарыңыздар.

Шешуі:

Алдымен көміртектің массалық үлесін біле отырып, белгісіз көмірсутек құрамындағы сутектің массалық үлесін анықтаймыз:
ω (H) = 100% - ω(C) = 100% - 88,9% = 11,1%
Заттың 100 г үлгісін қарастырған ыңғайлы. Ондағы көміртек пен сутектің массалары:

m(C) = 100 г ∙ 0,889 = 88,9 г

m(Н) = 100 г ∙ 0,111 = 11,1 г

Зат құрамындағы көміртек пен сутектің зат мөлшерлерін сәйкесінше х ^{және у моль деп белгілесек - С}х^Ну^{. Қосылыс құрамына кіретін элемент}атомдарының зат мөлшерлерінің өзара қатынасы:

x ∶ y =

m(C)

∶

M(C)

m(Н)

=

M(Н)

88,9

∶

12

11,1

1
= 7,41 ∶ 11,1 = 1 ∶ 1,5 = 2 ∶ 3

^Демек,^заттың^ең^{қарапайым}^{(эмпирикалық)}^{формуласы}^-^С2^Н3^.^Алайдамұндай көмірсутек жоқ. Заттың нағыз молекулалық формуласын табу үшін оның ауа бойынша салыстырмалы тығыздығын пайдаланамыз.
^M(Сх^Ну^{) = M(ауа) · D}(ауа)^{( С}х^Ну^{) = 29 г/моль · 1,86 = 54 г/моль М(С}х^Нy⁾⁼^М(Сk^Н2k⁾^^{54 = kM(СН}2⁾^^{54 = k∙27}^^{k = 2.}

^{Яғни белгісіз қосылыстың молекулалық формуласы C}4^H6 ^{болғаны.}
^{Жауабы:}^C4^H6^.

Алкиндер

11. Құрамында 25% қоспасы бар массасы 500 кг кальций карбидінен ацетиленнің қандай көлемін (қ.ж.) алуға болатынын есептеңіздер. Шешуі:

Кальций карбидінен ацетиленді алу реакциясын жазайық:

500 кг х м³

^СаС2 ^{+ 2Н}2^{О → Са(ОН)}2 ⁺^С2^Н2

64 г/моль 22,4 л/моль
Қоспадағы кальций карбидінің массасын анықтайық:

m(қоспа) = 500 кг · 0,25 = 125 кг ^m(СаС2^{) = 500 кг – 125 кг = 375}^кг
m(CaC₂) 375 · 10³ г

2
ν(CaC₂) = _{M(CaC )}= _{64 г/моль}= 5859,375 моль

^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(СаС}2^{) = ν(С}2^Н2^{) = 5859,375 моль}
^V(С2^Н2^{) = ν(С}2^Н2^{) · V}M ^{= 5859,375 моль · 22,4 л/моль = 131250 л = 131,25 м3}
^{Жауабы:}^V(С2^Н2^{) = 131,25 м3.}

Алкиндердің қасиеттері

Массасы 52 г ацетиленмен толық әрекеттесуге бромның қандай массасы қажет?

Шешуі:

52 г х г

^{НС ≡ СН + 2Br}2 ^{= Br}2^{HC – CHBr}2

26 г/моль 160 г/моль

_{ν(C H ) =}m⁽C₂H₂⁾₌52 г
= 2 моль

² ² M⁽C₂H₂⁾26 г/моль
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(Br}2^{) = 2ν(С}2^Н2^{), демек ν(Br}2^{) = 4 моль m(Br}2^{) = ν(Br}2^{) · M(Br}2^{) = 4моль · 160 г/моль = 640 г}

^{Жауабы:}^m(Br2^{) = 640 г.}

Көлемі 11,2 л (қ.ж.) ацетиленді толық жағу үшін ауаның қандай көлемі қажет болатынын есептеңіздер. Ауа құрамында 20% оттек бар деп алыңыздар.

Шешуі: 11,2 л х л

^2С2^Н2 ^{+ 5О}2 ^{→ 4СО}2 ^{+ 2Н}2^О

22,4 л/моль 22,4 л/моль

_{ν(C H ) =}V⁽C₂H₂⁾₌11,2 л
= 0,5 моль

2 2 _V_M

22,4 л/моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

^{2 моль С}2^Н2 ^{- 5 моль О}2^,

^{0,5 моль С}2^Н2 ^{- х моль О}2^{. Бұдан: х(О}2^{) = 1,25 моль.}
^V(О2^{) = ν(О}2^{) · V}M ^{= 1,25 моль · 22,4 л/моль = 28 л}Ауаның көлемін табу үшін пропорция құрамыз:

^{28 л О}2 ^{- 20%,}

у л ауа - 100%. Бұдан: у = 140 л.

^{Жауабы:}^Vауа ^{= 140 л.}

Массасы 14,5 г көмірсутекті жаққанда, 44 г көміртек диоксиді және 22,5 г су түзілді. Қосылыстың сутек бойынша тығыздығы 29. Көмірсутектің формуласын табыңыздар.

Шешуі:

Өнімдердің формулалары бойынша пропорциялар құрамыз:

^{44 г СО}2 ^{- х}^г^{С, Бұдан: 44 г СО}2 ^{- 12}^г^{С. х = 12}^г.

^{18 г Н}2^{О - 2}^г^{Н, Бұдан: 22,5 г Н}2^{О - у}^г^{Н. у = 2,5}^г.

Көмірсутек құрамына кіретін атомдардың зат мөлшерлерінің өзара қатынасы:

x ∶ y =

m(C)

∶

M(C)

m(Н) 12

= ∶

M(Н) 12

2,5

1

= 1 ∶ 2,5 = 2 ∶ 5

^{Демек, заттың эмпирикалық формуласы - С}2^Н5^{. Алайда мұндай}көмірсутек жоқ. Заттың нағыз молекулалық формуласын табу үшін оның сутек бойынша салыстырмалы тығыздығын пайдаланамыз.
М(С_хН_у) = M(H₂) · D_(H₂₎(C_xH_y) = 2 г/моль · 29 = 58 г/моль

^М(Сх^Нy⁾⁼^М(Сk^Н2k⁾^^{58 = kM(С}2^Н5⁾^^{58 = k∙29}^^{k = 2.}
^{Яғни белгісіз қосылыстың молекулалық формуласы C}4^H10 ^{болғаны.}
^{Жауабы:}^C4^H10^.

Көлемі 11,2 л (қ.ж.) газ тәрізді көмірсутекті жаққанда, 33,6 л көмірқышқыл газы мен 18 г су түзілді. Көмірсутектің молекулалық формуласын есептеп табыңыздар.

1 ... 27 28 29 30 31 32 33 34 ... 46

Шешуі:

ν(CО₂) =

V(CО₂)

V_M

33,6 л

= = 1,5 моль

22,4 л/моль

^{44 г СО}2 ^{- 12 г С,}

^{66 г СО}2 ^{- х г С.}

Бұдан:

х = 18 г.

^{18 г Н}2^{О - 2 г}^Н,

^{18 г Н}2^{О - у г}^Н.

Бұдан:

у = 2 г.

^m(CO2^{) = ν(CO}2^{) · M(CO}2^{) = 1,5 моль · 44 г/моль = 66 г}Өнімдердің формулалары бойынша пропорциялар құрамыз:

Көмірсутек құрамына кіретін атомдардың зат мөлшерлерінің өзара қатынасын табамыз:

x ∶ y =

m(C)

∶

M(C)

m(Н)

=

M(Н)

18 2

∶

12 1

= 1,5 ∶ 2 = 3 ∶ 4

^{Демек, формула С}3^Н4 ^{болады.}

^{Жауабы:}^C3^H4^.

6.2. Көмірсутектердің галогентуындыларының қасиеттері

Массасы 101 г хлорметан алу үшін метанның қандай массасы мен көлемі қажет болатындығын есептеңіздер.

Шешуі: х г 101 г

^CH4 ^{+ Cl}2 ^{→ CH}3^{Cl + HCl}

16 г/моль 50,5 г/моль

m(СН₃Cl)
101 г

3
^ν(СН³^{Cl) =}M(СН Cl) ⁼50,5 г/моль ^{= 2 моль}

^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(СН}3^{Cl) = ν(СН}4^{) = 2 моль}
^{Олай болса, m(СН}4^{) = ν(СН}4^{) · M(СН}4^{) = 2 моль · 16 г/моль = 32 г; V(СН}4^{) = ν(СН}4^{) · V}M ^{= 2 моль · 22,4 л/моль = 44,8 л.}
^{Жауабы:}^m(СН4^{) = 32 г және V(СН}4^{) = 44,8 л.}

Төртхлорлы көміртек буының тығыздығы ауаның тығыздығынан неше есе ауыр екенін есептеп табыңыздар. Бұл заттың өрт сөндіру үшін қолданатынын қалай түсінесіздер?

Шешуі:

Ауаның молярлық массасы: M(ауа) = 29 г/моль,

^{Төртхлорлы көміртектің молярлық массасы: M(CCl}4^{) = 154 г/моль.}

D_(ауа)(CCl₄) =

М(CCl₄)

=

М(ауа)

154 г/моль

= 5,31

29 г/моль

Жауабы: Төртхлорлы көміртек буының тығыздығы ауаның тығыздығынан 5,31 есе ауыр. Бұл зат өрт сөндіру үшін қолданылмайды, бірақ жанбайтыны белгілі.

Құрамындағы көміртектің массалық үлесі – 51,89%, сутектің массалық үлесі – 9,73%, хлордың массалық үлесі – 38,38%, ал сутек бойынша буының тығыздығы 46,25 болатын қосылыстың формуласын анықтаңыздар.

Шешуі:

Заттың 100 г үлгісін қарастырған ыңғайлы. Ондағы көміртек, сутек және хлордың массалары:

m(C) = 100 г ∙ 0,5189 = 51,89 г

m(Н) = 100 г ∙ 0,0973 = 9,73 г

m(Cl) = 100 г ∙ 0,3838 = 38,38 г

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009

Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Шешуі:

Алкадиендер

Шешуі:

Көксағыз (каучук) пен резеңке

Шешуі:

Шешуі:

Алкиндер

Алкиндердің қасиеттері

Шешуі:

Шешуі:

Шешуі:

6.2. Көмірсутектердің галогентуындыларының қасиеттері

Шешуі:

Шешуі:

Смотрите также: