Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам

Фенолдың 9,4%-тік ерітіндісінің массасы: 18,8 г фенол - 9,4%,

z г ерітінді - 100%. Бұдан: z = 200 г.


Фенол ерітіндісінің көлемі:

m(C6H5OH) 200 г

V(C H OH) = =

= 222,2 см3



6 5 ρ(C6H5OH) 0,9 г/см3
Жауабы: V(С6Н5ОН) = 222,2 см3.

9.2 Альдегидтердің қасиеттері





  1. Құмырсқа альдегидін күміс оксидімен тотықсыздандырғанда, 2 г күміс түзіледі. Альдегидтің қандай массасы тотыққан?

Шешуі:


х г 2 г

НСОН + Ag2O → HCOOH + 2Ag↓

30 г/моль 108 г/моль



ν(Ag) =

m(Ag)

=

M(Ag)

2 г


108 г/моль
= 0,0185 моль


ν(Ag) = 2ν(НСОН)

ν(НСОН) = 0,0185 моль/2 = 0,00925 моль
m(НСОН) = ν(НСОН) ∙ M(НСОН) = 0,00925 моль ∙ 30 г/моль = 0,28 г
Жауабы: m(НСОН) = 0,28 г.


  1. Өнімнің шығымы 40% болса, 25 г формальдегид алу үшін қанша грамм метанол жұмсау керек?

Шешуі: х г [O] 25 г

СН3ОН → HCOH + H2O

32 г/моль 30 г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: 25 г HCOH - х г СН3ОН,

30 г/моль HCOH - 32 г/моль СН3ОН. Бұдан: х = 26,7 г.


mпр.

η =

mтеор.
∙ 100%

40% = 26,7

mтеор.

∙ 100% m(СН3ОН) = 66,7 г


Жауабы: m(СН3ОН) = 66,7 г.

9.8. Бірнегізді қанықпаған қышқылдар





  1. Құрамында 40% С, 6,6% Н, 53,4% О болатын карбон қышқылының молекулалық формуласын табыңыздар.

Шешуі:


Заттың 100 г үлгісін қарастырған ыңғайлы. Ондағы көміртек, сутек және оттектің массалары:

m(C) = 100 г ∙ 0,40 = 40 г

m(Н) = 100 г ∙ 0,066 = 6,6 г

m(O) = 100 г ∙ 0,534 = 53,4 г

Зат құрамындағы көміртек, сутек және оттектің зат мөлшерлерін сәйкесінше х, у және z моль деп белгілеп аламыз: СхНуClz. Қосылыс құрамына кіретін элемент атомдарының зат мөлшерлерінің өзара қатынасы:

х ∶ у ∶ z =

m(C)



M(C)

m(Н)



M(Н)

m(О)

M(О) =

40 6,6

∶ ∶

12 1

53,4


16

= 3,3 ∶ 6,6 ∶ 3,3 = 1 ∶ 2 ∶ 1

Демек, қышқылдың эмпирикалық формуласы СН2О. Алайда мұндай карбон қышқылы жоқ. Нағыз формуланы табу үшін пайдалануға болатын қосымша мәліметтер тағы жоқ! Сондықтан зат құрамындағы атомдардың сандарын 2 еселейміз, сонда С2Н4О2, яғни - СН3СООН.
Жауабы: СН3СООН.


  1. Массасы 37 г біріншілік спиртті тотықтырғанда, 44 г бірнегізді карбон қышқылы алынады, бірақ молекуладағы көміртек атомдарының саны өзгермейді. Реакция нәтижесінде қандай қышқыл түзіледі? Шешуі:

37 г [O] 44 г

СnH2n+1OH → СnH2n+1COOH

(14n + 18) г/моль -H2O (14n + 32) г/моль

Реакция схемасы бойынша пропорция құрамыз:

37(14n+32) = 44(14n+18)

518n + 1184 = 616n + 792

98n = 392, бұдан: n = 4

Молекуласындағы көміртек атомдарының саны 4 болғандықтан, оның формуласы – С3Н7СООН.

Жауабы: С3Н7 – СООН (бутан қышқылы).
    1. Жай эфирлер





  1. Массасы 30 г метилэтилэфирін алу үшін қанша көлем (қ.ж.) этилен қажет?

Шешуі:


Н2С = CH2 + H2O → C2H5OH CH3OH + C2H5OH → CH3 – O – C2H5

ν(СН ОС Н ) = m(СН3ОС2Н5) = 30 г

= 0,5 моль

3 2 5

M(СН3ОС2Н5)

60 г/моль

ν(CH3 – O – C2H5) = ν(C2H5OH) = ν(С2Н4) = 0,5 моль

Оның көлемі: V(С2Н4) = ν(С2Н4) · VM= 0,5 моль · 22,4 л/моль = 11,2 л
Жауабы: V(С2Н4) = 11,2 л.


  1. Теориялық мүмкіндікпен салыстырғандағы шығымы 80% болса, 16 г метил спирті мен 22,5 г изопропил спиртінен неше грамм метилизопропил эфирін алуға болады?
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   46

Шешуі:


16 г 22,5 г х г

CH3OH + CH3 – СН(CH3) – ОН → CH3 – O – СН(CH3) – CH3 + Н2О

32 г/моль 60 г/моль 74 г/моль


m(СН3ОН)

16 г


3
ν(СН3ОН) = M(СН ОН) = 32 г/моль = 0,5 моль


m(С3Н7ОН)
22,5 г

ν(С3Н7ОН) = M(С Н ОН) = 60 г/моль = 0,375 моль

3 7
ν(CH3OH) > ν(C3H7OH) болғандықтан, есептеуді изопропил бойынша жүргіземіз:

ν(C3H7OH) = ν(CH3OC3H7) = 0,375 моль
Оның массасы: m(CH3OC3H7) = ν(CH3OC3H7) · M(CH3OC3H7) =

= 0,375 моль · 74 г/моль = 27,75 г.

mпр.

η =

mтеор.

∙ 100%

80% = mпр. ∙ 100 m
= 22,2 г.


Жауабы: mпр. = 22,2 г.

27,75 г

пр.
    1. Күрделі эфирлер





  1. Массасы 70 г пропион қышқылының этил эфирін дайындау үшін қанша пропион қышқылы қажет?

Шешуі:


х г 70 г

С2Н5СООН + С2Н5ОН → С2Н5СООС2Н5 + Н2О

74 г/моль 102 г/моль


m(С2Н5СООС2Н5)

70 г

ν(С2Н5СООС2Н5) = M(С Н СООС Н ) = 102 г/моль = 0,69 моль

2 5 2 5
ν(С2Н5СООН) = ν(С2Н5СООС2Н5) = 0,69 моль m(С2Н5СООН) = ν(С2Н5СООН) · M(С2Н5СООН) = 0,69 моль · 74 г/моль = 51,06 г

Жауабы: m(С2Н5СООН) = 51,06 г.

10.3 Майлар





  1. Егер гидролиз нәтижесінде пайда болған қышқылды гидрлеуге (қ.ж.) 13,44 л сутек қажет болса, қанша грамм триолеат майы алынған? Шешуі:




СН2 – О – ОС – С17Н33







СН2 – О – ОС – С17Н35

|




Ni, t0

|

СН – О – ОС – С17Н33

|

СН2 – О – ОС – С17Н33

+ 3Н2



СН – О – ОС – С17Н35

|

СН2 – О – ОС – С17Н35

ν(H ) = V(H2) = 13,44 л
= 0,6 моль

2 VM

22,4 л/моль


Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

1 моль триолеат – 3 моль Н2,

х моль триолеат – 0,6 моль Н2. Бұдан: х = 0,2 моль.
m(трио.т) = ν(трио.т) · М(трио.т) = 0,2 моль · 884 г/моль = 176,8 г.

Жауабы: m(триолеат) = 176,8 г.


  1. Массасы 89 г майды (тристеарат) сумен қосып қыздырғанда, қандай қосылыстар қанша мөлшерде түзіледі?
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   46
Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754