Фенолдың 9,4%-тік ерітіндісінің массасы: 18,8 г фенол - 9,4%,
z г ерітінді - 100%. Бұдан: z = 200 г.
Фенол ерітіндісінің көлемі:
m(C6H5OH) 200 г
V(C H OH) = =
= 222,2 см3
6 5 ρ(C6H5OH) 0,9 г/см3
Жауабы: V(С6Н5ОН) = 222,2 см3.
-
Құмырсқа альдегидін күміс оксидімен тотықсыздандырғанда, 2 г күміс түзіледі. Альдегидтің қандай массасы тотыққан?
х
г 2
г
НСОН + Ag2
O → HCOOH + 2Ag↓30 г/моль 108
г/моль
ν(Ag) =
m(Ag)
=
M(Ag)
2 г
108 г/моль
= 0,0185 моль
ν(Ag) = 2ν(НСОН)
ν(НСОН) = 0,0185 моль/2 = 0,00925 моль
m(НСОН) = ν(НСОН) ∙ M(НСОН) = 0,00925 моль ∙ 30 г/моль = 0,28 г
Жауабы: m(НСОН) = 0,28 г.
-
Өнімнің шығымы 40% болса, 25 г формальдегид алу үшін қанша грамм метанол жұмсау керек?
Шешуі: х
г [O] 25
г
СН3
ОН → HCOH + H2
O32
г/моль 30
г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:
25 г HCOH - х г СН3
ОН,30 г/моль HCOH - 32 г/моль СН3
ОН. Бұдан: х = 26,7 г.
mпр.
η =
mтеор.
∙ 100%
40% = 26,7
mтеор.
∙ 100% m(СН3ОН) = 66,7 г
Жауабы: m(СН3
ОН) = 66,7 г.9.8. Бірнегізді қанықпаған қышқылдар
-
Құрамында 40% С, 6,6% Н, 53,4% О болатын карбон қышқылының молекулалық формуласын табыңыздар.
Шешуі:
Заттың 100 г үлгісін қарастырған ыңғайлы. Ондағы көміртек, сутек және оттектің массалары:
m(C) = 100 г ∙ 0,40 = 40 г
m(Н) = 100 г ∙ 0,066 = 6,6 г
m(O) = 100 г ∙ 0,534 = 53,4 г
Зат құрамындағы көміртек, сутек және оттектің зат мөлшерлерін
сәйкесінше х, у және z моль деп белгілеп аламыз: Сх
Ну
Clz
. Қосылыс құрамына кіретін элемент атомдарының зат мөлшерлерінің өзара қатынасы:
х ∶ у ∶ z =
m(C)
∶
M(C)
m(Н)
∶
M(Н)
m(О)
M(О) =
40 6,6
∶ ∶
12 1
53,4
16
= 3,3 ∶ 6,6 ∶ 3,3 = 1 ∶ 2 ∶ 1
Демек, қышқылдың эмпирикалық формуласы СН2
О. Алайда мұндай карбон қышқылы жоқ. Нағыз формуланы табу үшін пайдалануға болатын қосымша мәліметтер тағы жоқ! Сондықтан зат құрамындағы
атомдардың сандарын 2 еселейміз, сонда С2
Н4
О2
, яғни - СН3
СООН.Жауабы: СН3
СООН. -
Массасы 37 г біріншілік спиртті тотықтырғанда, 44 г бірнегізді карбон қышқылы алынады, бірақ молекуладағы көміртек атомдарының саны өзгермейді. Реакция нәтижесінде қандай қышқыл түзіледі? Шешуі:
37
г [O] 44
г
Сn
H2n+1
OH → Сn
H2n+1
COOH(14n + 18) г/моль -H2
O (14n + 32) г/мольРеакция схемасы бойынша пропорция
құрамыз:
37(14n+32) =
44(14n+18)
518n + 1184 = 616n +
792
98n = 392, бұдан: n = 4
Молекуласындағы көміртек атомдарының саны 4 болғандықтан, оның
формуласы – С3
Н7
СООН.Жауабы: С3
Н7
– СООН (бутан қышқылы).
-
Жай эфирлер
-
Массасы 30 г метилэтилэфирін алу үшін қанша көлем (қ.ж.) этилен қажет?
Н2
С = CH2
+ H2
O → C2
H5
OH CH3
OH + C2
H5
OH → CH3
– O – C2H5
ν(СН ОС Н ) = m(СН3ОС2Н5) = 30 г
= 0,5 моль
3 2 5
M(СН3ОС2Н5)
60 г/моль
ν(CH3
– O – C2
H5
) = ν(C2
H5
OH) = ν(С2
Н4
) = 0,5 мольОның көлемі: V(С2
Н4
) = ν(С2
Н4
) · VM
= 0,5 моль · 22,4 л/моль = 11,2 лЖауабы: V(С2
Н4
) = 11,2 л. -
Теориялық мүмкіндікпен салыстырғандағы шығымы 80% болса, 16 г метил спирті мен 22,5 г изопропил спиртінен неше грамм метилизопропил эфирін алуға болады?
1 ... 34 35 36 37 38 39 40 41 ... 46
16
г 22,5
г х
г
CH3
OH + CH3
– СН(CH3
) – ОН → CH3
– O – СН(CH3
) – CH3
+ Н2
О32
г/моль 60
г/моль 74
г/моль
m(СН3ОН)
16 г
3
ν(СН3ОН) = M(СН ОН) = 32 г/моль = 0,5 моль
m(С3Н7ОН)
22,5 г
ν(С3Н7ОН) = M(С Н ОН) = 60 г/моль = 0,375 моль
3 7
ν(CH3OH) > ν(C3H7OH) болғандықтан, есептеуді изопропил бойынша жүргіземіз:
ν(C3H7OH) = ν(CH3OC3H7) = 0,375 моль
Оның массасы: m(CH3OC3H7) = ν(CH3OC3H7) · M(CH3OC3H7) =
= 0,375 моль · 74 г/моль = 27,75 г.
mпр.
η =
mтеор.
∙ 100%
80% = mпр. ∙ 100 m
= 22,2 г.
Жауабы: mпр. = 22,2 г.
27,75 г
пр.
-
Күрделі эфирлер
-
Массасы 70 г пропион қышқылының этил эфирін дайындау үшін қанша пропион қышқылы қажет?
х
г 70
г
С2
Н5
СООН + С2
Н5
ОН → С2
Н5
СООС2
Н5
+ Н2
О74
г/моль 102
г/моль
m(С2Н5СООС2Н5)
70 г
ν(С
2Н
5СООС
2Н
5) =
M(С Н СООС Н ) =
102 г/моль = 0,69 моль
2
5 2
5
ν(С2
Н5
СООН) = ν(С2
Н5
СООС2
Н5
) = 0,69 моль m(С2
Н5
СООН) = ν(С2
Н5
СООН) · M(С2
Н5
СООН) = 0,69 моль · 74 г/моль = 51,06 гЖауабы: m(С2
Н5
СООН) = 51,06 г.10.3 Майлар
-
Егер гидролиз нәтижесінде пайда болған қышқылды гидрлеуге (қ.ж.) 13,44 л сутек қажет болса, қанша грамм триолеат майы алынған? Шешуі:
СН2 – О – ОС – С17Н33
|
|
| СН2 – О – ОС – С17Н35
|
|
|
| Ni, t0
| |
|
СН – О – ОС – С17Н33
|
СН2 – О – ОС – С17Н33
| + 3Н2
| →
| СН – О – ОС – С17Н35
|
СН2 – О – ОС – С17Н35
|
ν(H ) = V(H2) = 13,44 л
= 0,6 моль
2 VM
22,4 л/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:
1 моль триолеат – 3 моль Н2
,х моль триолеат – 0,6 моль Н2
. Бұдан: х = 0,2 моль.m(трио.т) = ν(трио.т) · М(трио.т) = 0,2 моль · 884 г/моль = 176,8 г.
Жауабы: m(триолеат) = 176,8 г.
-
Массасы 89 г майды (тристеарат) сумен қосып қыздырғанда, қандай қосылыстар қанша мөлшерде түзіледі?
1 ... 35 36 37 38 39 40 41 42 ... 46