Шешуі:
89 г х
моль у
моль
C3
H5
(COO)3
(С17
H35
)3
+ 3H2
O → C3
H5
(OH)3
+ 3C17
H35
COOH890
г/моль 1
моль 3
моль
ν(С Н (СОО) (С Н
) ) = m(С3Н5(СОО)3(С17Н35)3) = 89 г
= 0,1 моль
3 5 3
17 35 3
М(С3Н5(СОО)3(С17Н35)3)
890 г/моль
ν(C3
H5
(COO)3
(С17
H35
)3
) = ν(C3
H5
(OH)3
) = 0,1 мольРеакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:
1 моль C3
H5
(COO)3
(С17
H35
)3
- 3 моль C17
H35
COOH,0,1 моль C3
H5
(COO)3
(С17
H35
)3
- х моль C17
H35
COOH. Бұдан: х = 0,3 моль.Жауабы: ν(C3
H5
(OH)3
) = 0,1 моль; ν(C17
H35
COOH) = 0,3 моль. -
Дисахаридтер
7. Массасы 50 г глюкоза алуға қажетті сахарозаның массасын табыңыздар.
Шешуі:
х
г 50
г
С12
Н22
О11
+ Н2
О → С6
Н12
О6
+ С6
Н12
О6
342
г/моль 180
г/моль
ν(С Н
О ) = m(С6Н12О6) = 50 г
= 0,27 моль
6 12 6
M(С6Н12О6)
180 г/моль
ν(С12
Н22
О11
) = ν(С6
Н12
О6
) = 0,27 мольm(С12
Н22
О11
) = ν(С12
Н22
О11
)·M(С12
Н22
О11
)= 0,27 моль · 342 г/моль = 95гЖауабы: m(С12
Н22
О11
) = 95 г. -
Полисахаридтер
-
Массасы 70 г целлюлоза триацетатын алу үшін целлюлозаның қандай массасы қажет?
Шешуі:
х
г 70
г
[С6
Н7
О2
(ОН)3
]n
+ 3nCH3
COOH → [C6
H7
O2
(OCOCH3
)3
]n
+ 3nH2
O162
г/моль 288
г/моль
ν(C H O (OCOCH ) ) = m(C6H7O2(OCOCH3)3) = 70 г
= 0,243 моль
6 7 2
3 3 M(C6H7O2(OCOCH3)3)
288 г/моль
-
Массасы 37 г нитробензол сутек қатысында тотықсыздандырғанда 18,5 г анилин алынған. Анилиннің шығымы қандай?
C6
H5
NO2
+ 3H2
→ C6
H5
NH2
+ 2H2
O
ν(C H NO ) = m(C6H5NO2) = 37 г
= 0,3 моль
6 5 2
M(C6H5NO2)
123 г/моль
ν(C6H5NO2) = ν(C6H5NH2)
m(C6H5NH2) = ν(C6H5NH2) · M(C6H5NH2) = 0,3 моль · 93 г/моль = 27,9 г
η = mпр. ∙ 100% η = 18,5 г ∙ 100% η = 66,3%.
mтеор.
27,9 г
Жауабы: η = 66,3%.
-
Аминқышқылдары
-
Құрамында 15,7% азоты бар аминқышқылының молекулалық массасын анықтаңыздар?
Шешуі:
Егер аминқышқылының құрамында 15,7% азот болса, қалған құрамы 100% - 15,7% = 84,3% құрайды.
Барлық қарапайым аминқышқылдарының құрамында бір ғана азот атомы болатындықтан, пропорция құрып азоттан басқа қышқыл құраушысының (яғни радикалдың) салыстырмалы молекулалық массасын анықтауға болады:
15,7 = 84,3
х = 75
14 х
Аминпропион қышқылындағы (CH2(NH2)-CH2-COOH) азотсыз қалдықтың салыстырмалы молекулалық массасы – 75. Яғни есепте
беріліп тұрған аминқышқылының салыстырмалы
молекулалық массасы: Mr
= 75 + 14 = 89.Жауабы: Mr
= 89. -
Массасы 20 г глицинфенилаланин алу үшін қанша грамм глицин қажет?
H2
N – CH2
– COOH + NH2
– CH2
– CH(C6
H5
) – COOH→→ H2
N – CH2
– CO – NH – CH2
– CH(C6
H5
) – COOH + H2
O
ν(C H
N OCOOH) = m(C10H13N2OCOOH) = 20 г
= 0,09 моль
10 13 2
M(C10H13N2OCOOH)
222 г
моль
ν(С10
Н13
N2O
COOH) = ν(H2
N – CH2
– COOH) = 0,09 мольm(H2
N – CH2
– COOH) = ν(H2
N – CH2
– COOH) · M(H2
N – CH2
– COOH)= 0,09 моль · 75 г/моль = 6,75 г.
Жауабы: m(H2
N – CH2
– COOH) = 6,75 г.14.2 Нуклеин қышқылдары
7. Гемоглобиннің құрамында 0,35% темір бар. 1,5 г триптофан алу үшін
100 г гемоглобинді гидролизге ұшырату керек. Осыларға сүйене отырып, гемоглобиннің ең кіші молекулалық массасын табыңыздар.
Шешуі:С11
Н12
N2
O2
– триптофанПропорция құрамыз:
1,5 г С11
Н12
N2
O2
- 100 г гемоглобин,204 г/моль С11
Н12
N2
O2
- х г/моль гемоглобин. Бұдан: х = 13600 г/моль.Жауабы: m = 13600 г/моль гемоглобин.
-
Пластмассалардың аса маңызды өкілдері
3. Орташа молекулалық массасы 50000 деп алып, полиэтилен мен полипропиленнің макромолекулаларындағы полимерлену дәрежесін есептеңіздер.
Полиэтилен – [– CH2 – CH2 –]n Полимерлену дәрежесін анықтау үшін – полимердің есептің шартындағы орташа молекулалық массасын бір буынының молекулалық массасына қатынасынан анықтаймыз:
n(−[ − CH
− CH
− ] ) = Mr(полимер) = 50000 = 1786
2 2 n
Mr(мономер) 28
Полипропилен – [– CH2 – СН(CH3) – ]n
Mr(полимер) 50000
n(−[ − CH − CH(СН ) − ] ) = = = 1191
2
Жауабы: 1786; 1191.
3 n Mr(мономер) 42
10. Орташа салыстырмалы молекулалық массасы 60000 болатын полиметилметакрилаттың полимерлену дәрежесін табыңыздар. Шешуі:
Полиметилметакрилат –[– CH2 – C(CH3)(COOCH3) –]n
Полимерлену дәрежесін анықтау үшін – полимердің есептің шартындағы орташа молекулалық массасын бір буынының молекулалық массасына қатынасынан анықтаймыз:
Mr(полимер) 60000
n(−[−CH − C(СН )(СООСН ) −] ) = = = 600
2 3
Жауабы: n = 600.
3 n Mr(мономер)
100
-
Көксағыз (каучук) синтезі
-
Молекулалық массасы бір миллионға тең табиғи көксағыздың макро- молекуласында қанша изопренді буын бар?
Шешуі:
Изопренді көксағыз – nCH2
= C(CH3
) – CH = CH2
. Макромолекуладағы буын санын анықтау үшін – есептің шартындағы молекулалық
массаны изопреннің бір буынының молекулалық массасына бөлеміз:
n(СН2 = C(CH3) − CH = CH2) =
Жауабы: n = 14706.
М(көксағыз)
=
М(изопрен)
1000000
= 14706
68
-
Егер құрылымдық буын саны 700 болса, бутадиенді көксағыздың бір молекуласын синтездеуге қанша этил спирті жұмсалады?
Шешуі:
Бутадиен–СН2
= СН – СН = СН2
M
r(бутадиенді көксағыз
) = n
(C
4H
6) · M
r(C
4H
6) = 700 · 54 = 37800
М(бутадиенді көксағыз) = 37800 г/моль
х
г 37800
г
2С2
Н5
ОН → СН2
= СН – СН = СН2
+ 2Н2
О + Н2
46
г/моль 54
г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:
х г - 37800 г,
92 г/моль - 54 г/моль. Бұдан: х = 64400 г = 64,4 кг.
Жауабы: m(С2
Н5
ОН) = 64,4 кг. -
Хлорпренді (СН2= C – CH = CH2) полимерлеу теңдеуін жазып, 1 т
| Cl
хлорпренді көксағыздағы полимерлену дәрежесін есептеңіздер.
n(СН2
= C – CH = CH2
)→ (– СН2
– C = CH – CH2
– )n
| |
Cl Cl
Полимерлену дәрежесін анықтау үшін – полимердің есептің шартындағы массасын бір буынының молекулалық массасына қатынасынан анықтаймыз:
n(хлорпрен) =
М(көксағыз)
=
М(хлорпрен)
1000000
88,5
= 11300
Жауабы: n(хлорпрен) = 11300.
-
1 ... 38 39 40 41 42 43 44 45 46