Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам

Шешуі:


89 г х моль у моль

C3H5(COO)317H35)3 + 3H2O → C3H5(OH)3 + 3C17H35COOH

890 г/моль 1 моль 3 моль



ν(С Н (СОО) (С Н

) ) = m(С3Н5(СОО)317Н35)3) = 89 г
= 0,1 моль

3 5 3

17 35 3

М(С3Н5(СОО)317Н35)3)

890 г/моль


ν(C3H5(COO)317H35)3) = ν(C3H5(OH)3) = 0,1 моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

1 моль C3H5(COO)317H35)3 - 3 моль C17H35COOH,

0,1 моль C3H5(COO)317H35)3 - х моль C17H35COOH. Бұдан: х = 0,3 моль.
Жауабы: ν(C3H5(OH)3) = 0,1 моль; ν(C17H35COOH) = 0,3 моль.

    1. Дисахаридтер



7. Массасы 50 г глюкоза алуға қажетті сахарозаның массасын табыңыздар.

Шешуі:


х г 50 г

С12Н22О11 + Н2О → С6Н12О6 + С6Н12О6

342 г/моль 180 г/моль

ν(С Н

О ) = m(С6Н12О6) = 50 г

= 0,27 моль

6 12 6

M(С6Н12О6)

180 г/моль


ν(С12Н22О11) = ν(С6Н12О6) = 0,27 моль
m(С12Н22О11) = ν(С12Н22О11)·M(С12Н22О11)= 0,27 моль · 342 г/моль = 95г

Жауабы: m(С12Н22О11) = 95 г.

    1. Полисахаридтер





  1. Массасы 70 г целлюлоза триацетатын алу үшін целлюлозаның қандай массасы қажет?

Шешуі:


х г 70 г

6Н7О2(ОН)3]n + 3nCH3COOH → [C6H7O2(OCOCH3)3]n + 3nH2O

162 г/моль 288 г/моль

ν(C H O (OCOCH ) ) = m(C6H7O2(OCOCH3)3) = 70 г

= 0,243 моль

6 7 2

3 3 M(C6H7O2(OCOCH3)3)

288 г/моль

ν(С6Н7О2(ОН)3) = ν(C6H7O2(OCOCH3)3) = 0,243 моль m(С6Н7О2(ОН)3) = ν(С6Н7О2(ОН)3) · M(С6Н7О2(ОН)3) = 0,243 моль ∙ 162 г/моль = 39,4 г Жауабы: m(С6Н7О2(ОН)3) = 39,4 г.
    1. 1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   46

Аминдер





  1. Массасы 37 г нитробензол сутек қатысында тотықсыздандырғанда 18,5 г анилин алынған. Анилиннің шығымы қандай?

Шешуі:


C6H5NO2 + 3H2 → C6H5NH2 + 2H2O


ν(C H NO ) = m(C6H5NO2) = 37 г
= 0,3 моль

6 5 2

M(C6H5NO2)

123 г/моль


ν(C6H5NO2) = ν(C6H5NH2)
m(C6H5NH2) = ν(C6H5NH2) · M(C6H5NH2) = 0,3 моль · 93 г/моль = 27,9 г
η = mпр. 100% η = 18,5 г 100% η = 66,3%.

mтеор.

27,9 г


Жауабы: η = 66,3%.

    1. Аминқышқылдары





  1. Құрамында 15,7% азоты бар аминқышқылының молекулалық массасын анықтаңыздар?

Шешуі:


Егер аминқышқылының құрамында 15,7% азот болса, қалған құрамы 100% - 15,7% = 84,3% құрайды.

Барлық қарапайым аминқышқылдарының құрамында бір ғана азот атомы болатындықтан, пропорция құрып азоттан басқа қышқыл құраушысының (яғни радикалдың) салыстырмалы молекулалық массасын анықтауға болады:


15,7 = 84,3

х = 75

14 х
Аминпропион қышқылындағы (CH2(NH2)-CH2-COOH) азотсыз қалдықтың салыстырмалы молекулалық массасы – 75. Яғни есепте

беріліп тұрған аминқышқылының салыстырмалы молекулалық массасы: Mr = 75 + 14 = 89.
Жауабы: Mr = 89.


  1. Массасы 20 г глицинфенилаланин алу үшін қанша грамм глицин қажет?

Шешуі:


H2N – CH2 – COOH + NH2 – CH2 – CH(C6H5) – COOH→

→ H2N – CH2 – CO – NH – CH2 – CH(C6H5) – COOH + H2O



ν(C H

N OCOOH) = m(C10H13N2OCOOH) = 20 г
= 0,09 моль

10 13 2

M(C10H13N2OCOOH)

222 г

моль


ν(С10Н13N2OCOOH) = ν(H2N – CH2 – COOH) = 0,09 моль
m(H2N – CH2 – COOH) = ν(H2N – CH2 – COOH) · M(H2N – CH2 – COOH)

= 0,09 моль · 75 г/моль = 6,75 г.
Жауабы: m(H2N – CH2 – COOH) = 6,75 г.

14.2 Нуклеин қышқылдары



7. Гемоглобиннің құрамында 0,35% темір бар. 1,5 г триптофан алу үшін

100 г гемоглобинді гидролизге ұшырату керек. Осыларға сүйене отырып, гемоглобиннің ең кіші молекулалық массасын табыңыздар. Шешуі:

С11Н12N2O2 – триптофан

Пропорция құрамыз:

1,5 г С11Н12N2O2 - 100 г гемоглобин,

204 г/моль С11Н12N2O2 - х г/моль гемоглобин. Бұдан: х = 13600 г/моль.
Жауабы: m = 13600 г/моль гемоглобин.

    1. Пластмассалардың аса маңызды өкілдері



3. Орташа молекулалық массасы 50000 деп алып, полиэтилен мен полипропиленнің макромолекулаларындағы полимерлену дәрежесін есептеңіздер.

Шешуі:


Полиэтилен – [– CH2 – CH2 –]n

Полимерлену дәрежесін анықтау үшін – полимердің есептің шартындағы орташа молекулалық массасын бір буынының молекулалық массасына қатынасынан анықтаймыз:

n([ − CH

− CH

− ] ) = Mr(полимер) = 50000 = 1786



2 2 n

Mr(мономер) 28

Полипропилен – [– CH2 – СН(CH3) – ]n


Mr(полимер) 50000

n([ − CH − CH(СН ) − ] ) = = = 1191



2

Жауабы: 1786; 1191.

3 n Mr(мономер) 42


10. Орташа салыстырмалы молекулалық массасы 60000 болатын полиметилметакрилаттың полимерлену дәрежесін табыңыздар. Шешуі:

Полиметилметакрилат –[– CH2 – C(CH3)(COOCH3) –]n

Полимерлену дәрежесін анықтау үшін – полимердің есептің шартындағы орташа молекулалық массасын бір буынының молекулалық массасына қатынасынан анықтаймыз:
Mr(полимер) 60000

n([−CH − C(СН )(СООСН ) −] ) = = = 600



2 3

Жауабы: n = 600.

3 n Mr(мономер)

100



    1. Көксағыз (каучук) синтезі





  1. Молекулалық массасы бір миллионға тең табиғи көксағыздың макро- молекуласында қанша изопренді буын бар?

Шешуі:


Изопренді көксағыз – nCH2 = C(CH3) – CH = CH2. Макромолекуладағы буын санын анықтау үшін – есептің шартындағы молекулалық массаны изопреннің бір буынының молекулалық массасына бөлеміз:

n(СН2 = C(CH3) − CH = CH2) =

Жауабы: n = 14706.

М(көксағыз)

=

М(изопрен)

1000000

= 14706

68



  1. Егер құрылымдық буын саны 700 болса, бутадиенді көксағыздың бір молекуласын синтездеуге қанша этил спирті жұмсалады?

Шешуі:


Бутадиен–СН2 = СН – СН = СН2
Mr(бутадиенді көксағыз) = n(C4H6) · Mr(C4H6) = 700 · 54 = 37800
М(бутадиенді көксағыз) = 37800 г/моль

х г 37800 г

2Н5ОН → СН2 = СН – СН = СН2 + 2Н2О + Н2

46 г/моль 54 г/моль
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

х г - 37800 г,

92 г/моль - 54 г/моль. Бұдан: х = 64400 г = 64,4 кг.

Жауабы: m(С2Н5ОН) = 64,4 кг.

  1. Хлорпренді (СН2= C – CH = CH2) полимерлеу теңдеуін жазып, 1 т

| Cl

хлорпренді көксағыздағы полимерлену дәрежесін есептеңіздер.

Шешуі:


n(СН2 = C – CH = CH2)→ (– СН2 – C = CH – CH2– )n

| |

Cl Cl

Полимерлену дәрежесін анықтау үшін – полимердің есептің шартындағы массасын бір буынының молекулалық массасына қатынасынан анықтаймыз:

n(хлорпрен) =

М(көксағыз)

=

М(хлорпрен)

1000000


88,5

= 11300


Жауабы: n(хлорпрен) = 11300.

    1. 1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46
Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754