Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Көмірқышқыл газы ауадан 1,5 есе ауыр
Жауабы: Аталған газдардың барлығы суда нашар ериді. Сондықтан оларды суды ығыстыру арқылы жинауға болады. Оттек суда аз ерігенмен, оның еріген мөлшері балықтардың тыныс алуына жеткілікті. Көмірқышқыл газын суда еріту арқылы газдалған сусындар жасайды. Сонымен қатар оны жоғары қысымда еріту арқылы «Советское Шампанское» сияқты ашқанда атқылайтын сусындар жасайды.

§32. Сутектің химиялық қасиеттері, қолданылуы

4. Мөлшері 2 моль қорғасын (II) оксидін сутекпен тотықсыздандырып, таза қорғасынның қанша мөлшерін алуға болатынын есептеңіздер. Шешуі: 2 моль х моль

^H2 ^{+ PbO = Pb + H}2^O

1 моль 1 моль

моль PbO - 1 моль Pb,
моль PbO - х моль Pb. Бұдан: х = 2 моль.

Жауабы: ν(Pb) = 2 моль.

6. Массасы 8 г мыс (II) оксидін сутекпен тотықсыздандырғанда қанша грамм таза мыс және қанша грамм су түзілетінін есептеңіздер. Шешуі: 8 г х г у г

^H2 ^{+ CuO = Cu + H}2^O

80 64 18

г/моль г/моль г/моль
m⁽CuO⁾8 г

ν⁽CuO⁾= _M₍_CuO₎= _{80 г/моль}= 0,1 моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз: 1 моль CuO - 1 моль Cu,

0,1 моль CuO - х моль Cu. Бұдан: х = 0,1 моль.
^{ν(Cu) = ν(H}2^{O) = 0,1 моль}

m(Cu) = ν(Cu) · M(Cu) = 0,1 моль · 64 г/моль = 6,4 г ^m(H2^{O) = ν(H}2^{O) · M(H}2^{O) = 0,1 моль · 18 г/моль = 1,8 г}
^{Жауабы:}^{m(Cu) = 6,4 г; m(H}2^{O) = 1,8 г.}

§33. Қышқылдар. Құрамы, алу жолдары

Массасы 8 г күкірт (VI) оксидін сумен әрекеттестіргенде күкірт қышқылының қандай массасын алуға болады?

Шешуі:

8 г х г

^SO3 ^{+ H}2^{O =}^H2^SO4

80 г/моль 98 г/моль

_{ν(SO ) =}m⁽SO₃⁾₌8 г
= 0,1 моль

³ M⁽SO₃⁾80 г/моль
^ν(SO3^{) = ν(H}2^SO4^{) = 0,1 моль}
^m(H2^SO4^{) = ν(H}2^SO4^{) · M(H}2^SO4^{) = 0,1 моль · 98 г/моль = 9,8 г}
^{Жауабы:}^m(H2^SO4^{) = 9,8 г.}

Зат мөлшері 2 моль фосфорды жағудан алынған фосфор (V) оксидін суда ерітіп, неше грамм ортофосфор қышқылын алуға болады? Шешуі:

^{4Р + 5О}2 ^{= 2Р}2^О5 ^{(1) Р}2^О5 ^{+ 3H}2^{O = 2H}3^РO4 ⁽²⁾

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:^{4 моль Р - 2 моль}^Р2^О5^,

^{2 моль Р - х моль Р}2^О5^{. Бұдан: х = 1 моль.}

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:^{1 моль Р}2^О5 ^{- 2 моль}^H3^РO4^,

^{1 моль Р}2^О5 ^{- у моль H}3^РO4^{. Бұдан: у = 2 моль.}

^m(H3^РO4^{) = ν(H}3^РO4^{) · M(H}3^РO4^{) = 2 моль · 98 г/моль = 196 г}
^{Жауабы:}^m(H3^РO4^{) = 196 г.}

§34. Қышқылдардың химиялық қасиеттері

Зат мөлшері 0,1 моль алюминий тұз қышқылымен әрекеттескенде, нәтижесінде бөлінетін сутектің мөлшері қанша болады? Қанша грамм алюминий хлориді түзіледі?

Шешуі:

0,1 моль х г у моль

^{2Al + 6HCl = 2AlCl}3 ^{+ H}2^↑

2 моль 133,5 г/моль 1 моль
^{ν(Al) = ν(AlCl}3^{) = 0,1 моль}

Оның массасы:

^m(AlCl3^{) = ν(AlCl}3^{) · М(AlCl}3^{) = 0,1 моль · 133,5 г/моль = 13,35 г}
Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

^{2 моль Al - 1 моль H}2^,

^{0,1 моль Al - х моль H}2^{. Бұдан: х = 0,05 моль.}
^{Жауабы:}^ν(H2^{) = 0,05 моль; m(AlCl}3^{) = 13,35 г.}

Массасы 6,2 г натрий оксиді қанша грамм күкірт қышқылымен қалдықсыз әрекеттеседі?

Шешуі:

6,2 г х г

^Na2^{O + H}2^SO4 ^{= Na}2^SO4 ^{+ H}2^O

62 г/моль 98 г/моль

_{ν(Na O) =}m⁽Na₂O⁾₌6,2 г
= 0,1 моль

² M⁽Na₂O⁾62 г/моль
^ν(Na2^{O) = ν(H}2^SO4^{) = 0,1 моль}
^m(H2^SO4^{) = ν(H}2^SO4^{) · M(H}2^SO4^{) = 0,1 моль · 98 г/моль = 9,8 г}
^{Жауабы:}^m(H2^SO4^{) = 9,8 г.}

§35. Тұздар. Құрамы және химиялық қасиеттері

8. Массасы 1,6 г мыс (II) оксидін толық еріту үшін 10%-дық күкірт қышқылының (тығыздығы 1,066 г/см³) қандай көлемі қажет екенін есептеңіздер.

Шешуі:

1,6 г х г

^{CuO + H}2^SO4 ^{= CuSO}4 ^{+ H}2^O

80 г/моль 98 г/моль

m⁽CuO⁾1,6 г

ν⁽CuO⁾= _M₍_CuO₎= _{80 г/моль}= 0,02 моль

^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(CuO) = ν(H}2^SO4^{) = 0,02 моль}

^m(H2^SO4^{) = ν(H}2^SO4^{) · M(H}2^SO4^{) = 0,02 моль · 98 г/моль = 1,96 г}Пропорция құрамыз:

1,96 г - 10%,

х г - 100%. Бұдан: х = 19,6 г. Оның көлемі:

m 19,6 г

V = =

= 18,3 см³

ρ 1,066 г/см³

^{Жауабы:}^V(H2^SO4^{) = 18,3 cм3.}

IV тарау. Су. Ерітінділер. Негіздер

§38. Ерітініділердің концентрациясы. Еріген заттардың массалық үлесі

Орман ағаштарын зарарсыздандыруға жұмсалатын мыс (II) сульфаты^CuSO4 ^{ерітіндісін}^{дайындау}^үшін¹⁴^кг^CuSO4 ^және¹⁵⁶^кг^су^{жұмсалды.} Дайындалған ерітіндідегі еріген заттың массалық үлесі қандай? Шешуі:

^{m(ерітінді) = m(CuSO}4^{) + m(су) = 14 кг + 156 кг = 170 кг}

ω⁽CuSO ⁾=^m⁽^CuSO⁴⁾· 100% = ^{14 кг}
· 100% = 8,24%

⁴ m(ерітінді)

170 кг

^{Жауабы:}^ω(CuSO4^{) = 8,24%.}

Еріген заттың массалық үлесі 20% 500 г ерітінді даярлау үшін қанша грамм тұз және қанша грамм су қажет?

Шешуі:

m(ер.зат) = m(ерітінді) · ω(ер.зат) = 500 г · 0,2 = 100 г m(еріткіш) = m(ерітінді) – m(ер.зат) = 500 г – 100 г = 400 г

Жауабы: m(ер.зат) = 100 г, m(еріткіш) = 400 г.

Ас тұзының 0,9%-дық ерітіндісі физиологиялық ерітінді деп аталады және ол медицинада қолданылады. Дәріханада 500 г 0,9%-дық ерітінді дайындау үшін массалары қандай ас тұзы және су қажет?

Шешуі:

m(ер.зат) = m(ерітінді) · ω(ер.зат) = 500 г · 0,009 = 4,5 г m(еріткіш) = m(ерітінді) – m(ер.зат) = 500 г – 4,5 г = 495,5 г

Жауабы: m(ер.зат) = 4,5 г, m(еріткіш) = 495,5 г.

Жарақатты зарарсыздандыру үшін йодтық спирттегі 10%-дық ерітіндісі қолданылады. 200 г йод ерітіндісін дайындау үшін қанша грамм йод және спирт қажет.

Шешуі:

m(ер.зат) = m(ерітінді) · ω(ер.зат) = 200 г · 0,1 = 20 г m(еріткіш)

= m(ерітінді) – m(ер.зат) = 200 г – 20 г = 180 г

Жауабы: m(ер.зат) = 20 г, m(еріткіш) = 180 г.

^{Массасы 500 г 10%-дық күкірт қышқылының (H}2^SO4^{) ерітіндісі} берілген. Егер ерітіндіге 0,5 л су қоссақ, онда ерітіндінің молярлық концентрациясы қандай болады?

Шешуі:

Күкірт қышқылының көлемін анықтаймыз:

Массалық үлесі 10% күкірт қышқылының тығыздығы 1,12 г/мл.

_{V(H SO ) =}m(H₂SO₄) ₌500 г
= 446,43 мл

² ⁴ ρ(H₂SO₄) 1,12 г/мл
m(еріген зат) = 500 г · 0,1 = 50 г

_{ν(H SO ) =}m(H₂SO₄) ₌50 г
= 0,51 моль

² ⁴ M(H₂SO₄) 98 г/моль

V(ерітінді) = 446,43 мл + 500 мл = 946,43 мл = 0,9463 л
ν 0,51 моль

С_М= _V= _{0,94643 л}= 0,54 моль/л

^{Жауабы:}^СМ ^{= 0,54 моль/л.}

§39. Судың құрамы және физикалық қасиеттері

2. Эвдиометрде 1 мл сутек және 6 мл оттектен тұратын қоспа жарылған. Жарылыстан кейін қандай газ қалды және оның көлемі қанша? Шешуі:

	^2H2	+	^O2	→	^2H2^O
Бастапқы	1 мл		6 мл		-
Әрекеттескені	1 мл		0,5 мл		-
Қалғаны	-		5,5 мл

^{Жауабы:}^{оттек газы қалды, V(O}2^{) = 5,5 мл.}

Көлемі 18 см³ судың массасы қандай?

Шешуі:

Есептің шартында судың тығыздығы берілмеген. Сондықтан оны  = 1 ^{г/мл деп аламыз. 1 см3 = 1 мл екенін ескерсек, V(Н}2^{O) = 18 мл.}
^m(H2^{O) = V(H}2^{O) ∙}^^(H2^{O) = 18 г ∙ 1 г /мл = 18 г}
^{Жауабы:}^m(H2^{O) = 18 г.}

Массасы 72 г су айрылғанда түзілетін сутек пен оттектің массаларын табыңыздар.

Шешуі:

72 г х г у г

^2H2^{O = 2Н}2^{↑ + О}2^↑

18 г/моль 2 г/моль 16 г/моль

_{ν(Н О) =}m⁽Н₂О⁾₌72 г
= 4 моль

² M⁽Н₂О⁾18 г/моль
^{Реакция теңдеуі бойынша: ν(H}2^{O) = ν(H}2^{) = 4 моль}

^{Оның массасы: m(H}2^{) = ν(H}2^{) ∙ M(H}2^{) = 4 моль ∙ 2 г/моль = 8 г}
Түзілген оттектің мөлшерін реакция теңдеуі бойынша пропорция құрып, есептейміз:

^{2 моль H}2^{O - 1 моль О}2^,

^{4 моль H}2^{O - х моль О}2^{. Бұдан: х = 2 моль.}
^{Оның массасы: m(О}2^{) = ν(О}2^{) ∙ M(О}2^{) = 2 моль ∙ 32 г/моль = 64 г}
^{Жауабы:}^m(H2^{) = 8 г, m(О}2^{) = 64 г.}

§42. Негіздер, олардың құрамы және жіктелуі

Массасы 50 г 16%-дық сілті ерітіндісін дайындау үшін қанша грамм сілті алу керек?

Шешуі:

m(ер.зат) = m(ер-ді) ∙ ω(ер.зат) = 50 г ∙ 0,16 = 8 г
Жауабы: m(ер.зат) = 8 г.

Массасы 78 г калий сумен әрекеттескенде калий гидроксидінің қандай массасы және қанша мөлшері түзіледі?

Шешуі: 78 г х г

^{2К + 2Н}2^{О = 2КОН + Н}2^↑

39 г/моль 56 г/моль
m⁽К⁾78 г

ν⁽К⁾= _M₍_К₎= _{39 г/моль}= 2 моль

Реакция теңдеуі бойынша: ν(К) = ν(КОН) = 2 моль
Оның массасы: m(КОН) = ν(КОН) ∙ M(КОН) = 2моль ∙ 56 г/моль = 112 г
Жауабы: m(КОН) = 112 г; ν(КОН) = 2 моль.

§45. Оксидтердің химиялық қасиеттері, қолданылуы

Массасы 7,4 г кальций гидроксиді қанша грамм фосфор қышқылымен әрекеттеседі?

Шешуі:

7,4 г х г

^3Са(ОН)2 ^{+ 2Н}3^РО4 ^{= Ca}3^(PO4⁾2 ^{+ 6H}2^O

74 г/моль 98 г/моль

_{ν(Ca(OH) ) =}m⁽Ca(OH)₂⁾₌7,4 г
= 0,1 моль

² M⁽Ca(OH)₂⁾74 г/моль

Реакция теңдеуі бойынша пропорция құрамыз:

^{3 моль Са(ОН)}2 ^{- 2 моль Н}3^РО4

^{0,1моль Са(ОН)}2 ^{- х моль Н}3^РО4^{. Бұдан: х = 0,066 моль.}
^m(Н3^РО4^{) = ν(Н}3^РО4^{) ∙ M(Н}3^РО4^{) = 0,066 моль ∙ 98 г/моль = 6,53 г}
^{Жауабы:}^m(Н3^РО4^{) = 6,53 г.}

Массасы 10 г кальций карбонатын айырғанда қанша көлем (қ.ж.) көміртек (IV) оксиді алынады? Осы газды кальций гидроксиді ерітіндісі арқылы өткізгенде қанша грамм тұз тұнбаға түседі?

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009