Материал: Бекишев ., Танабаева Б. А. Шыарылан химия есептері (8 11 сыныптар) Алматы аза университеті, 2018

Әрбір энергетикалық деңгейдегі максимал электрон саны келесі формула арқылы анықталады:

N = 2n²

N – электрон саны, ал n – деңгей нөмірі немесе бас квант саны. Мысалы,

n	1	2	3	4
N	2	8	18	32

Бас квант санының физикалық мағынасы неде?

Шешуі:

n – деңгей нөмірі немесе бас квант саны. Ол периодтық кестеде период нөміріне сәйкес. Яғни, бас квант саны энергетикалық деңгейдің нөміріне сәйкес және ол электронның энергиясын сипаттайды. Деңгей нөмірі жоғарылаған сайын ондағы электронның энергиясы да жоғарылайды.

Келесі элемент атомдарында: а) Si; ә) V; б) Rb; в) Ba қанша энергетикалық деңгейлер және қанша электрондар бар?

Шешуі:

Элементтің нөмірін периодтық кестеден аламыз, ал оның атомындағы энергетикалық деңгейлердің саны элемент орналасқан периодтың нөміріне тең.

Химиялық элемент	Атомдық нөмірі	Период нөмірі	Электрон саны
Si	14	III	14
V	23	IV	23
Rb	37	V	37
Ba	56	VI	56

2, 8, 5 сандар қатары химиялық элемент атомдарының электрон қабаттарының толуын сипаттайды. Осы элементті атап, оған (периодтық жүйедегі орны бойынша) сипаттама беріңіздер.

Шешуі:

Электрон қабаттарындағы жалпы электрондарының қосындысы – 15 болатынын көріп отырмыз. Атомдық нөмірі 15 болатын элемент – фосфор.

Фосфор – III периодта (сондықтан оның 3 энергетикалық деңгейі бар), V топтың негізгі топшасында орналасқан бейметалл.

2, 8, 8, 1 сандар қатары химиялық элемент атомдарының электрон қабаттарының толуын сипаттайды. Бұл қай элемент екенін тауып, оның химиялық қасиеттерін сипаттаңыздар.

Шешуі:

Электрон қабаттарындағы жалпы электрондарының қосындысы – 19 болатынын көріп отырмыз. Атомдық нөмірі 19 болатын элемент – калий.

Калийдің химиялық қасиеттерін сипаттайтын теңдеулер:

Реакция теңдеуі	Жағдайы	Реакция теңдеуі	Жағдайы
^{2К + Н}2 ^{= 2KH}	(200-350^оС)	^{2K + 2C = K}2^C2
^{[КН + Н}2^{О = КОН + Н}2^^]		^{6K + N}2 ^{= 2K}3^N
^{4K + O}2 ^{= 2K}2^O
^{4K + O}2(ауа) ^{+ 2Н}2^{О = 4KOН}	(бөлме т.)	^{2K + 2H}2^{O = 2KOH + H}2
^{K + O}2(ауа) ^{= KO}2	(жану)	^{K + 6NH}3(c) ^{= [K(NH}3⁾6^]0	(-50^оС)
^{2К + Cl}2 ^{= 2KCl}	(бөлме т.)	^{2K + 2HCl}(сұйт.) ^{= 2KCl + H}2
^{2K + S = K}2^S	(100-200^оС)	^{2K + ZnCl}2 ^{= Zn + 2KCl}

Әдебиет: Лидин Р.А. Справочник по общей и неорганической химии. – М.: Просвещение: Учеб. лит., 1997. – 256 с.

Атомдық нөмірлері: а) 11 және 19, ә) 16 және 34 элемент атомдарының құрылысында қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтар бар?

Шешуі:

Химиялық элемент	Атомдық нөмірі	Период нөмірі	Топ нөмірі	Электрондық формуласы	Ұқсас- тығы	Айырма- шылығы
Натрий	11	3	I	1s²2s²2p⁶3s¹	_s1	3 период
Калий	19	4	I	1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹	_s1	4 период

Химиялық элемент	Атомдық нөмірі	Период нөмірі	Топ нөмірі	Электрондық формуласы	Ұқсас- тығы	Айырма- шылығы
Күкірт	16	3	VI	[Ne]3s²3p⁴	3s²3p⁴	3 период
Селен	34	4	VI	[Ar]3d¹⁰4s²4p⁴	4s²4p⁴	4 период

§ 1.4. Энергетикалық деңгейлердің құрылысы

а) 3р-деңгейшесі қай элемент атомынан бастап толтырыла бастайды; ә) 3d-орбитальдың толтырылуы қай элементтен басталады; б) 3d- орбитальдың толтырылуы қай элементпен аяқталады?

Шешуі:

Көп электронды атомдардың орбитальдарының электрондармен толтырылуы энергияның минимум принципімен, Паули принципімен және Хунд ережесімен анықталады, ал орбитальдардың энергияларының өсуі бойынша орналасуы Клечковский ережесімен анықталады. Осыған сәйкес 3р-деңгейшесіне алғаш рет он үшінші электрон орналасады. Бұл алюминий элементіне сәйкес (1 – сурет).

сурет
суретте көріп отырғанымыздай 3d-орбиталіна алғаш рет 21-ші электрон орналасады, ол скандий элементіне сәйкес.

3d					↑
4s	↑↓
3p		↑↓	↑↓	↑↓
3s	↑↓
2p		↑↓	↑↓	↑↓
2s	↑↓
1s	↑↓

сурет.
суретте көріп отырғанымыздай 3d-орбиталіның толтырылуы 30-шы электронмен аяқталады. Ол мырыш элементіне сәйкес келеді.

3d					↑↓	↑↓	↑↓	↑↓	↑↓
4s	↑↓
3p		↑↓	↑↓	↑↓
3s	↑↓
2p		↑↓	↑↓	↑↓
2s	↑↓
1s	↑↓

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/120754

Смотрите также:



17. Введение 18. Линейные программы 19. Ветвления 20. Программирование циклических алгоритмов
Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Сборные железобетонные ребристые плиты перекрытия
_-___-~1
_3 тема - Диффузия
_Роджерс Карл, Брак и его альтернативы
_Штерн Вильям, Дифференциальная психология и ее методические основы
- Описание типа СЭТ7009